น้ำท่วม 2569: 8 เรื่องสุขภาพที่ต้องระวัง
พร้อมเบอร์ฉุกเฉินที่ทุกบ้านควรเซฟไว้
สรุปสถานการณ์ล่าสุด เรื่องสุขภาพที่ต้องระวังระหว่างน้ำท่วมและหลังน้ำลด และสิ่งที่บ้านที่มีผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดเตียงควรเตรียมก่อนน้ำมาถึง (ข้อมูล ณ 26 ก.ย. 2569 ติดตามประกาศทางการเสมอ)
27,109 ครัวเรือน 84,605 คน
กทม. ปริมณฑล ภาคกลาง 26–27 ก.ย.
เสียชีวิต 30 ราย (1 ม.ค.–21 ก.ค. 2569)
เจ็บป่วยและอุบัติเหตุฉุกเฉิน 24 ชั่วโมง
เนื้อหาในบทความนี้
1. สถานการณ์น้ำท่วมตอนนี้ และเมื่อไรควรย้ายผู้ป่วยออกจากบ้าน
คำตอบสั้น: ปภ. รายงานน้ำท่วม 21 จังหวัด (26 ก.ย.) กรุงเทพฯ มีน้ำท่วมขัง 44 จุด และกรมอุตุฯ เตือนฝนหนักถึงหนักมาก 26–27 ก.ย. บ้านในที่ลุ่มที่มีผู้ป่วยต้องใช้ไฟฟ้า ควรย้ายก่อนน้ำถึงบ้าน
- ภาคกลาง: จังหวัดที่ยังมีน้ำท่วมตามรายงาน ปภ. เช่น พระนครศรีอยุธยา สุพรรณบุรี สิงห์บุรี สระบุรี และนครสวรรค์ (ปภ. 26 ก.ย. 2569)
- แม่น้ำเจ้าพระยา: เขื่อนเจ้าพระยาเพิ่มการระบายเป็นราว 1,950 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาทีภายในบ่าย 26 ก.ย. พื้นที่ลุ่มต่ำนอกคันกั้นน้ำริมแม่น้ำต้องเฝ้าระวังน้ำล้นตลิ่ง (กรมชลประทาน ผ่าน Thai PBS 26 ก.ย.)
- กรุงเทพฯ: ฝนตกหนักทำให้ถนนสายหลักหลายจุดมีน้ำท่วมขัง (กรุงเทพธุรกิจ 25 ก.ย. 2569) แจ้งน้ำท่วมขังในเขต กทม. ได้ที่สายด่วน 1555
ควรย้ายผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยออกจากบ้านตอนนี้ ถ้า
ถ้าย้ายไม่ได้ อ่าน 5 วิธีดูแลผู้สูงอายุตอนน้ำท่วม ขณะที่ไม่สามารถอพยพได้
2. อันตรายเฉพาะหน้า: กระแสน้ำ เด็กจมน้ำ และไฟดูด
คำตอบสั้น: อย่าลุยหรือขับรถผ่านน้ำไหลแรง ให้เด็กมีผู้ใหญ่ดูตลอด และสับคัตเอาต์ลงก่อนน้ำเข้าบ้าน
กระแสน้ำ: น้ำไหลเชี่ยวแม้ลึกไม่ถึงเข่าก็ทำให้คนล้มได้ ใต้น้ำขุ่นอาจมีฝาท่อเปิดหรือของมีคม ถ้าต้องเดินให้ใช้ไม้ยาวหยั่งทาง และอย่าขับรถฝ่าน้ำที่ไหลแรง เด็กจมน้ำ: เด็กจมน้ำได้เร็วและมักไม่มีเสียงร้อง ต้องมีผู้ใหญ่ดูตลอดและใส่เสื้อชูชีพทุกครั้งที่ผ่านน้ำ การจมน้ำเป็นสาเหตุการเสียชีวิตหลักในภัยน้ำท่วม (WHO)
เห็นคนตกน้ำ ให้จำ “ตะโกน โยน ยื่น” ตะโกนขอความช่วยเหลือและโทร 1669 · โยนแกลลอนเปล่าหรือห่วงยางให้เกาะ · ยื่นไม้หรือเชือกให้จับ ห้ามลงไปช่วยในน้ำเอง แม้ว่ายน้ำเป็น · ขึ้นจากน้ำแล้วไม่หายใจ ให้ทำ CPR ทันที ห้ามอุ้มพาดบ่าหรือกดท้องเอาน้ำออก
ไฟดูด: ตัดไฟที่คัตเอาต์ก่อนน้ำถึงระดับปลั๊ก เฉพาะเมื่อยืนบนพื้นแห้งและตู้ไฟไม่เปียก ย้ายเครื่องใช้ไฟฟ้าขึ้นที่สูง ห้ามแตะเสาไฟ สายไฟ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าขณะตัวเปียก (กฟภ. 25 ก.ย. 2569) เห็นคนถูกไฟดูดในน้ำ อย่าลงไปจับตัว ให้ตัดไฟหรือแจ้งการไฟฟ้าก่อน แล้วโทร 1669
ย้ายผู้สูงอายุตอนทางยังแห้ง ปลอดภัยกว่าย้ายตอนน้ำลึก (ภาพประกอบบรรยากาศ)
3. ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียง และผู้ป่วยสโตรก: สิ่งที่ต้องเตรียมก่อนน้ำมาถึง
คำตอบสั้น: ยาอย่างน้อย 7 วันและเอกสารใส่ถุงกันน้ำ กันลื่นล้ม วางแผนย้ายผู้ป่วยที่ใช้ไฟฟ้าล่วงหน้า ล้มแล้วปวดสะโพก ลุกไม่ได้ อย่าฝืนลุก โทร 1669
บ้านที่ต้องตัดไฟหรือย้ายที่พักกะทันหันกระทบผู้สูงอายุและผู้ป่วยติดเตียงมากที่สุด กระทรวงสาธารณสุขเน้นให้กลุ่มเปราะบางเตรียมแผนล่วงหน้า (สธ. 25 ก.ย. 2569)
เตรียมก่อนน้ำมาถึง
“สิ่งที่หมอเป็นห่วงสำหรับผู้สูงอายุช่วงน้ำท่วมคือการลื่นล้ม การขาดยา และการย้ายที่พักกะทันหัน วางแผนก่อนน้ำมาถึงบ้านหนึ่งวัน ปลอดภัยกว่าแก้ปัญหาตอนน้ำเข้าบ้านแล้วมาก”
ยาอย่างน้อย 7 วัน รายชื่อยา และเอกสารสำคัญ ใส่ถุงกันน้ำไว้ใบเดียว (ภาพประกอบบรรยากาศ)
ผู้ป่วยสโตรกและผู้ที่กำลังฟื้นฟู: นำอุปกรณ์ช่วยเดิน ไม้เท้า วอล์กเกอร์ และตารางกายภาพไปด้วยเมื่อต้องย้ายที่พัก นอนเฉย ๆ หลายวันกล้ามเนื้ออ่อนแรงและข้อติดได้เร็ว ทำท่าบริหารที่นักกายภาพเคยสอนทุกวันถ้าทำได้อย่างปลอดภัย ถ้ามีอาการหน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง หรือพูดไม่ชัดขึ้นใหม่ ให้โทร 1669 ทันที ไม่ต้องรอน้ำลด
ข้อมูลบริการของ KIN: บ้านที่ต้องตัดไฟหรือเก็บกวาดหลายวัน มีแพ็กเกจพักระยะสั้นสำหรับผู้สูงอายุที่ลาดพร้าว 71 สุขุมวิท 107 และราชพฤกษ์ ดูรายละเอียด KIN SAFE STAY
4. โรคที่มากับน้ำท่วม: ไข้ฉี่หนู น้ำกัดเท้า ท้องร่วง ตาแดง ไข้เลือดออก
คำตอบสั้น: เลี่ยงการลุยน้ำ กินอาหารสุกร้อน ดื่มน้ำสะอาด ไข้สูงปวดน่องหลังลุยน้ำ ให้รีบพบแพทย์และบอกว่าเคยลุยน้ำ
ไข้ฉี่หนู (เลปโตสไปโรซิส): เชื้ออยู่ในปัสสาวะของหนูและสัตว์อื่นที่ปนในน้ำหรือโคลน เข้าทางบาดแผลหรือเยื่อบุตา จมูก ปาก อาการสำคัญคือไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ปวดน่องมาก ปี 2569 กรมควบคุมโรครายงานผู้ป่วยสะสม 2,190 ราย เสียชีวิต 30 ราย ช่วง 1 ม.ค.–21 ก.ค. และกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไปพบมาก (กรมควบคุมโรค 24 ก.ค. 2569) มีอาการหลังลุยน้ำให้พบแพทย์เร็ว เพราะรักษาได้ผลดีเมื่อได้ยาเร็ว
- น้ำกัดเท้า แผลติดเชื้อ: ล้างด้วยสบู่ เช็ดซอกนิ้วให้แห้ง ปิดแผลกันน้ำ ตะปูตำหรือแผลลึกเปื้อนโคลนให้ตรวจวัคซีนบาดทะยัก
- ไข้ดิน (เมลิออยโดสิส): เชื้ออยู่ในดินโคลน ผู้ป่วยเบาหวานและโรคไตเสี่ยงรุนแรง สวมบูตและถุงมือเมื่อสัมผัสโคลน
- ท้องร่วง: กินอาหารสุกใหม่ ดื่มน้ำสะอาด ทิ้งอาหารที่แช่น้ำท่วม ถ่ายเหลวให้จิบผงเกลือแร่ (ORS)
- ตาแดง: ล้างมือบ่อย ไม่ขยี้ตา ไม่ใช้ผ้าเช็ดหน้าร่วมกัน (กรมควบคุมโรค)
- ไข้เลือดออก: ช่วงฝนและหลังน้ำลด คว่ำภาชนะที่มีน้ำขัง มีไข้ใช้พาราเซตามอล ห้ามซื้อยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสดกินเอง (ผู้กินแอสไพรินป้องกันสโตรกอย่าหยุดเอง) ไข้เกิน 2 วันพบแพทย์
ไปโรงพยาบาลทันที หรือโทร 1669 ถ้าพบข้อใดข้อหนึ่ง
• ไข้สูง ปวดน่องมาก ตัวเหลือง หรือปัสสาวะน้อยผิดปกติ หลังลุยน้ำ
• หายใจลำบาก ซึมลง สับสน หรือท้องร่วงจนดื่มน้ำไม่ได้
• ปวดศีรษะ คลื่นไส้ พร้อมกันหลายคนในบ้านที่เปิดเครื่องปั่นไฟหรือเตาถ่าน
• ถูกงูกัด ล้มแล้วปวดสะโพกลุกไม่ได้ ศีรษะกระแทกแล้วอาเจียนหรือซึม หรือกินยาละลายลิ่มเลือด/ต้านเกล็ดเลือด แม้ดูปกติ
5. ภัยในบ้าน: สัตว์มีพิษ เครื่องปั่นไฟ เตาถ่าน และการกลับเข้าบ้านหลังน้ำลด
คำตอบสั้น: ถูกงูกัดอย่ากรีด อย่าดูด อย่าขันชะเนาะ ห้ามใช้เครื่องปั่นไฟหรือเตาถ่านในที่อับ และให้ช่างตรวจไฟก่อนเปิดหลังน้ำลด
สัตว์มีพิษ: งู ตะขาบ แมงป่องหนีน้ำมาซ่อนในกองของและรองเท้า เคาะรองเท้าก่อนใส่ อย่าจับสัตว์เอง ถูกงูกัดให้นอนนิ่ง ห้ามเดินหรือวิ่ง ถอดแหวน ดามส่วนที่ถูกกัด ให้คนอื่นพาไปโรงพยาบาลหรือโทร 1669
เครื่องปั่นไฟและเตาถ่าน: ก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ทำให้ปวดศีรษะ คลื่นไส้ ง่วงซึม หลับแล้วอาจไม่ตื่น ห้ามใช้ในบ้าน ใต้ถุน โรงรถ หรือในรถ แม้เปิดหน้าต่าง ตั้งกลางแจ้งห่างประตูหน้าต่างอย่างน้อยราว 6 เมตร (คำแนะนำ CDC สหรัฐฯ) มีอาการให้ออกไปที่โล่งแล้วโทร 1669
กลับเข้าบ้านหลังน้ำลด
6. ใจก็ต้องดูแล และเบอร์ฉุกเฉินที่ควรเซฟไว้ในมือถือ
คำตอบสั้น: เครียด นอนไม่หลับหลังน้ำท่วมพบได้ คุยกับคนที่ไว้ใจหรือโทร 1323 ตลอด 24 ชั่วโมง เจ็บป่วยฉุกเฉินโทร 1669
ผู้ดูแลผู้ป่วยมักเหนื่อยที่สุดแต่ไม่บอกใคร รักษาเวลากินนอน พักจากข่าว แบ่งงานให้คนอื่นช่วย ถ้ากระทบชีวิตประจำวันหรือมีความคิดทำร้ายตัวเอง โทร 1323 (กรมสุขภาพจิต)
เบอร์ฉุกเฉินและสายด่วนสำคัญ 1669 เจ็บป่วยฉุกเฉิน · 1784 ปภ. · 1555 กทม. · 1422 กรมควบคุมโรค · 1323 สุขภาพจิต · 1330 สปสช. สิทธิรักษา · 1129 การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค · 1130 การไฟฟ้านครหลวง (กทม. นนทบุรี สมุทรปราการ)
ปรึกษาฟรี | ทีมแพทย์และพยาบาล KIN
ห่วงผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดเตียงที่บ้านช่วงน้ำท่วม ปรึกษาทีมแพทย์และพยาบาล KIN ได้ฟรีทุกสาขา
KIN Medical Hub ลาดพร้าว 71
โรงพยาบาลกายภาพบำบัด KIN สุขุมวิท 107
KIN ศูนย์ฟื้นฟู พัทยา
KIN ศูนย์ฟื้นฟู ราชพฤกษ์
KIN รามคำแหง 24 จองสิทธิ์ก่อนเปิด 15 พ.ย. 2569
KIN ศาลายา จองสิทธิ์ก่อนเปิด 15 ธ.ค. 2569
สายด่วนกลาง: 02-096-4996 | กายภาพบำบัดที่บ้าน 095-767-6307 | ดูแล พยาบาล และเช่าอุปกรณ์ 061-881-9399 | กรณีฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย ตอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN
ไข้ฉี่หนูมีอาการอย่างไร
ไข้สูงเฉียบพลัน ปวดศีรษะ ปวดน่องมาก ส่วนใหญ่เริ่มภายในราว 1–2 สัปดาห์หลังลุยน้ำ ให้พบแพทย์เร็วและบอกว่าเคยลุยน้ำ
ผู้ป่วยติดเตียงที่ใช้ออกซิเจน ควรเตรียมอย่างไร
เครื่องผลิตออกซิเจนแบบตั้งพื้นส่วนใหญ่หยุดทันทีเมื่อไฟดับ ถามผู้ให้เช่าเรื่องไฟหรือถังสำรอง ห้ามจุดเทียนใกล้ออกซิเจน เตรียมยาอย่างน้อย 7 วัน และย้ายไปที่ที่มีไฟฟ้าก่อนน้ำเข้าบ้าน
ผู้สูงอายุล้มระหว่างขนของหนีน้ำ ควรทำอย่างไร
ถ้าปวดสะโพก ลุกไม่ได้ หรือศีรษะกระแทก อย่าฝืนลุกและอย่าพยุงขึ้นเอง ยกเว้นล้มอยู่ในน้ำ ให้ช่วยกัน 2–3 คน ประคองศีรษะ ลำตัว สะโพกให้เป็นแนวเดียว ย้ายไปที่แห้ง แล้วห่มผ้าให้อุ่นและโทร 1669
- ปภ. สรุปสถานการณ์อุทกภัย 26 ก.ย. 2569 (กรมประชาสัมพันธ์)
- กรมอุตุนิยมวิทยา ประกาศเตือนฝนตกหนัก
- กรมชลประทาน เพิ่มการระบายเขื่อนเจ้าพระยา 26 ก.ย. 2569 (Thai PBS)
- กรมควบคุมโรค สถานการณ์โรคไข้ฉี่หนู 2569
- การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ข้อปฏิบัติด้านไฟฟ้าช่วงน้ำท่วม 25 ก.ย. 2569
- กระทรวงสาธารณสุข คำแนะนำกลุ่มเปราะบางช่วงน้ำท่วม 25 ก.ย. 2569
เขียนและตรวจสอบความถูกต้องทางการแพทย์โดย พญ.กมลฉัตร โชคถนอมทรัพย์ ว.40854 แพทย์ประจำคิน | เรียบเรียงโดยกองบรรณาธิการ KIN | กำกับดูแลโดย ดร.ธงชัย โชคถนอมทรัพย์ ประธานกรรมการบริหาร | อัปเดตล่าสุด: 26 ก.ย. พ.ศ. 2569 | บทความนี้ให้ข้อมูลเบื้องต้นเพื่อความปลอดภัยช่วงน้ำท่วม ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย ตัวเลขสถานการณ์เป็นข้อมูล ณ วันที่เขียน