ภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย (Rhabdomyolysis) คืออะไร อันตรายถึงไตวายได้จริงไหม
ปวดกล้ามเนื้อรุนแรงเฉียบพลันหลังออกกำลังกายหนัก ปัสสาวะสีเข้ม อาจเป็นสัญญาณของภาวะนี้ที่ต้องรีบรักษา
ปล่อยสารพิษเข้าเลือด
ปัสสาวะสีเข้ม
นักกีฬา ผู้ฝึกหักโหม
ต้องรีบพบแพทย์
ภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย (Rhabdomyolysis) คือภาวะที่กล้ามเนื้อถูกทำลายจนปล่อยสารต่างๆ ออกมาในกระแสเลือด ซึ่งอาจทำให้ไตเสียหายได้หากไม่ได้รับการรักษาทันเวลา เป็นภาวะที่พบได้จากการออกกำลังกายหนักเกินไป อุบัติเหตุ หรือปัจจัยอื่นๆ
เนื้อหาในบทความนี้
1. ภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย (Rhabdomyolysis) คืออะไร
คำตอบสั้น: คือภาวะที่เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อถูกทำลายและปล่อยสารต่างๆ รวมถึงโปรตีนไมโอโกลบินออกสู่กระแสเลือด ซึ่งอาจทำให้ไตเสียหายได้หากไม่ได้รับการรักษาทันเวลา
ภาวะกล้ามเนื้อลายสลายเกิดจากการเสื่อมและสลายของเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ ทำให้มีการปล่อยสารต่างๆ ออกมาในกระแสเลือด รวมถึงโปรตีนไมโอโกลบินซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อระบบอวัยวะภายในของร่างกาย โดยเฉพาะไต เพราะไตต้องทำหน้าที่กรองสารเหล่านี้ออกจากเลือด หากมีปริมาณมากเกินไปในเวลาอันสั้นอาจทำให้เกิดภาวะอุดตันในไตและนำไปสู่ไตวายเฉียบพลันได้
2. อาการของภาวะกล้ามเนื้อลายสลายที่พบบ่อย
คำตอบสั้น: ปวดกล้ามเนื้อรุนแรงเฉียบพลัน กล้ามเนื้อบวมแข็ง อ่อนเพลีย และปัสสาวะสีเข้มคล้ายน้ำโค้กหรือชาแก่ เป็นอาการเด่นที่ควรสังเกต
อาการที่พบบ่อยของภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย คือปวดกล้ามเนื้อรุนแรงที่เกิดขึ้นเฉียบพลัน กล้ามเนื้อบริเวณที่ได้รับผลกระทบอาจบวมแข็งและกดเจ็บ อาจมีอาการปวดกระจายไปยังบริเวณใกล้เคียง นอกจากนี้ยังอาจมีอาการอ่อนเพลีย มีไข้ และที่สำคัญคือปัสสาวะมีสีเข้มผิดปกติคล้ายน้ำโค้กหรือชาแก่ ซึ่งเกิดจากไมโอโกลบินที่ถูกขับออกทางปัสสาวะ หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดยืนยันและประเมินการทำงานของไต
ฟื้นตัวจากอาการบาดเจ็บกล้ามเนื้อรุนแรง? ปรึกษาทีมกายภาพบำบัด KIN
สายด่วนกลาง: 02-096-4996
3. ใครเสี่ยง และป้องกันได้อย่างไร
คำตอบสั้น: ผู้ที่ออกกำลังกายหนักเกินไปโดยไม่ได้ปรับตัว นักกีฬา และผู้ที่ได้รับบาดเจ็บกล้ามเนื้อรุนแรง มีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป
กลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย ได้แก่ ผู้ที่ออกกำลังกายอย่างหักโหมเกินกว่าที่ร่างกายเคยชิน โดยเฉพาะการฝึกที่เพิ่มความหนักอย่างรวดเร็วโดยไม่ค่อยๆ ปรับตัว นักกีฬาหรือผู้ที่ต้องใช้กล้ามเนื้ออย่างเข้มข้นต่อเนื่อง รวมถึงผู้ที่ได้รับบาดเจ็บกล้ามเนื้อรุนแรงจากอุบัติเหตุ การป้องกันทำได้โดยค่อยๆ เพิ่มความหนักของการออกกำลังกายทีละน้อย ดื่มน้ำให้เพียงพอ พักผ่อนให้เหมาะสมระหว่างการฝึกหนัก และหยุดทันทีเมื่อรู้สึกปวดกล้ามเนื้อผิดปกติ ไม่ฝืนออกกำลังกายต่อ
4. รักษาอย่างไร หายขาดได้ไหม
คำตอบสั้น: การรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรง อาการไม่รุนแรงอาจให้พักและดื่มน้ำมาก แต่หากรุนแรงต้องรักษาในโรงพยาบาลด้วยการให้น้ำเกลือทางเส้นเลือด
การรักษาภาวะกล้ามเนื้อลายสลายขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ หากอาการไม่รุนแรงมาก แพทย์อาจให้ผู้ป่วยพักผ่อนและดื่มน้ำในปริมาณมากเพื่อช่วยขับสารพิษออกจากร่างกาย แต่หากอาการรุนแรงหรือมีความเสี่ยงต่อไต จำเป็นต้องรักษาในโรงพยาบาลด้วยการให้สารน้ำทางเส้นเลือดในปริมาณมาก เพื่อป้องกันไม่ให้ไตเสียหาย ร่วมกับการติดตามผลเลือดอย่างใกล้ชิด หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะแรก ส่วนใหญ่สามารถฟื้นตัวได้ดีโดยไม่มีภาวะแทรกซ้อนถาวร
คำถามที่พบบ่อย
Rhabdomyolysis คืออะไร
คือภาวะที่กล้ามเนื้อถูกทำลายและปล่อยสารต่างๆ รวมถึงไมโอโกลบินออกสู่กระแสเลือด ซึ่งอาจทำให้ไตเสียหายได้หากไม่ได้รับการรักษาทันเวลา
กล้ามเนื้อสลาย รักษาได้ไหม
รักษาได้ค่ะ หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะแรก ส่วนใหญ่ฟื้นตัวได้ดีด้วยการให้น้ำเกลือทางเส้นเลือดและติดตามการทำงานของไตอย่างใกล้ชิด
อาการกล้ามเนื้อสลายเป็นอย่างไร
ปวดกล้ามเนื้อรุนแรงเฉียบพลัน กล้ามเนื้อบวมแข็ง อ่อนเพลีย และปัสสาวะสีเข้มคล้ายน้ำโค้กหรือชาแก่ หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์ทันที
กล้ามเนื้อลายสลายเกิดจากอะไรได้บ้าง
พบบ่อยที่สุดจากการออกกำลังกายหนักเกินไป นอกจากนี้ยังเกิดจากอุบัติเหตุที่กล้ามเนื้อถูกกระแทกรุนแรง หรือภาวะร่างกายขาดน้ำรุนแรงร่วมกับความร้อนสูงได้เช่นกัน
ป้องกันกล้ามเนื้อลายสลายจากการออกกำลังกายได้อย่างไร
ค่อยๆ เพิ่มความหนักของการฝึกทีละน้อย ดื่มน้ำให้เพียงพอ พักผ่อนให้เหมาะสม และหยุดทันทีเมื่อรู้สึกปวดกล้ามเนื้อผิดปกติ ไม่ฝืนต่อ
ตรวจสอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN | อัปเดตล่าสุด: 22 ส.ค. พ.ศ. 2569 | บทความนี้จัดทำเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากสงสัยอาการควรพบแพทย์ทันที