ภาวะกล้ามเนื้อลายสลายคืออะไร อันตรายถึงไตวายไหม

ภาวะกล้ามเนื้อลายสลายคืออะไร อันตรายถึงไตวายไหม
ปวดกล้ามเนื้อรุนแรงเฉียบพลันหลังออกกำลังกายหนัก ร่วมกับปัสสาวะสีเข้ม คือสัญญาณของภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย ที่กล้ามเนื้อถูกทำลายจนปล่อยสารเข้าเลือดและทำร้ายไต ในบทความสรุปอาการที่พบบ่อย กลุ่มเสี่ยงอย่างนักกีฬาและคนฝึกหนักเกินตัว วิธีป้องกัน และสัญญาณไตวายเฉียบพลันที่ต้องรีบพบแพทย์ทันที
ความรู้ทางการแพทย์ | 2569

ภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย (Rhabdomyolysis) คืออะไร อันตรายถึงไตวายได้จริงไหม

ปวดกล้ามเนื้อรุนแรงเฉียบพลันหลังออกกำลังกายหนัก ปัสสาวะสีเข้ม อาจเป็นสัญญาณของภาวะนี้ที่ต้องรีบรักษา

เขียนโดย: นพ.ปิยะพงษ์ เกียรตินิยมรัตน์ |ตรวจสอบโดย: พญ.กมลฉัตร โชคถนอมทรัพย์ ว.40854 |อัปเดต: 22 ส.ค. พ.ศ. 2569
คืออะไร
กล้ามเนื้อถูกทำลาย
ปล่อยสารพิษเข้าเลือด
สัญญาณเด่น
ปวดกล้ามเนื้อรุนแรง
ปัสสาวะสีเข้ม
กลุ่มเสี่ยง
ออกกำลังกายหนักเกิน
นักกีฬา ผู้ฝึกหักโหม
อันตรายที่สุด
ไตวายเฉียบพลัน
ต้องรีบพบแพทย์

ภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย (Rhabdomyolysis) คือภาวะที่กล้ามเนื้อถูกทำลายจนปล่อยสารต่างๆ ออกมาในกระแสเลือด ซึ่งอาจทำให้ไตเสียหายได้หากไม่ได้รับการรักษาทันเวลา เป็นภาวะที่พบได้จากการออกกำลังกายหนักเกินไป อุบัติเหตุ หรือปัจจัยอื่นๆ

เนื้อหาในบทความนี้

1. ภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย (Rhabdomyolysis) คืออะไร

คำตอบสั้น: คือภาวะที่เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อถูกทำลายและปล่อยสารต่างๆ รวมถึงโปรตีนไมโอโกลบินออกสู่กระแสเลือด ซึ่งอาจทำให้ไตเสียหายได้หากไม่ได้รับการรักษาทันเวลา

ภาวะกล้ามเนื้อลายสลายเกิดจากการเสื่อมและสลายของเนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ ทำให้มีการปล่อยสารต่างๆ ออกมาในกระแสเลือด รวมถึงโปรตีนไมโอโกลบินซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อระบบอวัยวะภายในของร่างกาย โดยเฉพาะไต เพราะไตต้องทำหน้าที่กรองสารเหล่านี้ออกจากเลือด หากมีปริมาณมากเกินไปในเวลาอันสั้นอาจทำให้เกิดภาวะอุดตันในไตและนำไปสู่ไตวายเฉียบพลันได้

2. อาการของภาวะกล้ามเนื้อลายสลายที่พบบ่อย

คำตอบสั้น: ปวดกล้ามเนื้อรุนแรงเฉียบพลัน กล้ามเนื้อบวมแข็ง อ่อนเพลีย และปัสสาวะสีเข้มคล้ายน้ำโค้กหรือชาแก่ เป็นอาการเด่นที่ควรสังเกต

อาการที่พบบ่อยของภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย คือปวดกล้ามเนื้อรุนแรงที่เกิดขึ้นเฉียบพลัน กล้ามเนื้อบริเวณที่ได้รับผลกระทบอาจบวมแข็งและกดเจ็บ อาจมีอาการปวดกระจายไปยังบริเวณใกล้เคียง นอกจากนี้ยังอาจมีอาการอ่อนเพลีย มีไข้ และที่สำคัญคือปัสสาวะมีสีเข้มผิดปกติคล้ายน้ำโค้กหรือชาแก่ ซึ่งเกิดจากไมโอโกลบินที่ถูกขับออกทางปัสสาวะ หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดยืนยันและประเมินการทำงานของไต

ฟื้นตัวจากอาการบาดเจ็บกล้ามเนื้อรุนแรง? ปรึกษาทีมกายภาพบำบัด KIN

ลาดพร้าว 71
091-803-3071

โทร KIN ลาดพร้าว 71 091-803-3071

แบริ่ง
065-909-2599

โทร KIN แบริ่ง 065-909-2599

สายด่วนกลาง: 02-096-4996

3. ใครเสี่ยง และป้องกันได้อย่างไร

คำตอบสั้น: ผู้ที่ออกกำลังกายหนักเกินไปโดยไม่ได้ปรับตัว นักกีฬา และผู้ที่ได้รับบาดเจ็บกล้ามเนื้อรุนแรง มีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป

กลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อภาวะกล้ามเนื้อลายสลาย ได้แก่ ผู้ที่ออกกำลังกายอย่างหักโหมเกินกว่าที่ร่างกายเคยชิน โดยเฉพาะการฝึกที่เพิ่มความหนักอย่างรวดเร็วโดยไม่ค่อยๆ ปรับตัว นักกีฬาหรือผู้ที่ต้องใช้กล้ามเนื้ออย่างเข้มข้นต่อเนื่อง รวมถึงผู้ที่ได้รับบาดเจ็บกล้ามเนื้อรุนแรงจากอุบัติเหตุ การป้องกันทำได้โดยค่อยๆ เพิ่มความหนักของการออกกำลังกายทีละน้อย ดื่มน้ำให้เพียงพอ พักผ่อนให้เหมาะสมระหว่างการฝึกหนัก และหยุดทันทีเมื่อรู้สึกปวดกล้ามเนื้อผิดปกติ ไม่ฝืนออกกำลังกายต่อ

4. รักษาอย่างไร หายขาดได้ไหม

คำตอบสั้น: การรักษาขึ้นอยู่กับความรุนแรง อาการไม่รุนแรงอาจให้พักและดื่มน้ำมาก แต่หากรุนแรงต้องรักษาในโรงพยาบาลด้วยการให้น้ำเกลือทางเส้นเลือด

การรักษาภาวะกล้ามเนื้อลายสลายขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการ หากอาการไม่รุนแรงมาก แพทย์อาจให้ผู้ป่วยพักผ่อนและดื่มน้ำในปริมาณมากเพื่อช่วยขับสารพิษออกจากร่างกาย แต่หากอาการรุนแรงหรือมีความเสี่ยงต่อไต จำเป็นต้องรักษาในโรงพยาบาลด้วยการให้สารน้ำทางเส้นเลือดในปริมาณมาก เพื่อป้องกันไม่ให้ไตเสียหาย ร่วมกับการติดตามผลเลือดอย่างใกล้ชิด หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะแรก ส่วนใหญ่สามารถฟื้นตัวได้ดีโดยไม่มีภาวะแทรกซ้อนถาวร

คำถามที่พบบ่อย

Rhabdomyolysis คืออะไร

คือภาวะที่กล้ามเนื้อถูกทำลายและปล่อยสารต่างๆ รวมถึงไมโอโกลบินออกสู่กระแสเลือด ซึ่งอาจทำให้ไตเสียหายได้หากไม่ได้รับการรักษาทันเวลา

กล้ามเนื้อสลาย รักษาได้ไหม

รักษาได้ค่ะ หากได้รับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่ระยะแรก ส่วนใหญ่ฟื้นตัวได้ดีด้วยการให้น้ำเกลือทางเส้นเลือดและติดตามการทำงานของไตอย่างใกล้ชิด

อาการกล้ามเนื้อสลายเป็นอย่างไร

ปวดกล้ามเนื้อรุนแรงเฉียบพลัน กล้ามเนื้อบวมแข็ง อ่อนเพลีย และปัสสาวะสีเข้มคล้ายน้ำโค้กหรือชาแก่ หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์ทันที

กล้ามเนื้อลายสลายเกิดจากอะไรได้บ้าง

พบบ่อยที่สุดจากการออกกำลังกายหนักเกินไป นอกจากนี้ยังเกิดจากอุบัติเหตุที่กล้ามเนื้อถูกกระแทกรุนแรง หรือภาวะร่างกายขาดน้ำรุนแรงร่วมกับความร้อนสูงได้เช่นกัน

ป้องกันกล้ามเนื้อลายสลายจากการออกกำลังกายได้อย่างไร

ค่อยๆ เพิ่มความหนักของการฝึกทีละน้อย ดื่มน้ำให้เพียงพอ พักผ่อนให้เหมาะสม และหยุดทันทีเมื่อรู้สึกปวดกล้ามเนื้อผิดปกติ ไม่ฝืนต่อ

เขียนและตรวจสอบโดย
นพ.ปิยะพงษ์ เกียรตินิยมรัตน์ — แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู KIN

ตรวจสอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN | อัปเดตล่าสุด: 22 ส.ค. พ.ศ. 2569 | บทความนี้จัดทำเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากสงสัยอาการควรพบแพทย์ทันที

Tags: rhabdomyolysis คือ กล้ามเนื้อสลายรักษาได้ไหม rhabdomyolysis อาการ กล้ามเนื้อลายสลาย