นอนแล้วหายใจไม่สะดวก ไอบ่อย ควรนอนท่าไหน? 4 ท่านอนที่ช่วยได้จริง
นอนหงายแล้วหายใจไม่ออก นอนตะแคงแล้วอึดอัด — ปรับท่านอนให้ถูกวิธีช่วยให้อากาศเข้าปอดได้ดีขึ้น
30 นาที - 2 ชั่วโมง
2 ชั่วโมง
ไม่นอนท่าเดียวนาน
หรือปากเขียวซีด
สำหรับผู้ที่มีอาการไอและหายใจไม่สะดวก ท่าทางการนอนมีผลต่อการหายใจโดยตรง การปรับท่านอนให้เหมาะสมช่วยให้อากาศเข้าปอดได้ดีขึ้นและลดอาการเหนื่อยได้ในหลายกรณี เหมาะทั้งผู้สูงอายุ ผู้ป่วยพักฟื้นระบบทางเดินหายใจ และคนทั่วไปที่มีอาการชั่วคราว
เนื้อหาในบทความนี้
1. 4 ท่านอนที่ช่วยให้หายใจสะดวกขึ้น
คำตอบสั้น: ลองสลับ 4 ท่า ได้แก่ นอนคว่ำตะแคงหน้า นอนตะแคงขวา นั่งเอน 45 องศา และนอนตะแคงซ้าย ท่าละ 30 นาทีถึง 2 ชั่วโมง แล้วสังเกตว่าท่าใดหายใจสะดวกที่สุด
ท่านอนที่แนะนำสำหรับผู้ที่มีอาการไอและหายใจลำบากมี 4 ท่า ได้แก่ 1) นอนคว่ำ แต่ตะแคงใบหน้า นาน 30 นาที-2 ชั่วโมง 2) นอนตะแคงขวา นาน 30 นาที-2 ชั่วโมง 3) นั่งเอน 45 องศา นาน 2 ชั่วโมง 4) นอนตะแคงซ้าย นาน 30 นาที-2 ชั่วโมง ควรพยายามนอนในท่าที่ทำแล้วรู้สึกหายใจสะดวกที่สุด และเปลี่ยนท่าเมื่อรู้สึกหายใจไม่สะดวกขึ้นอีก หากมีเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้วสามารถใช้สังเกตประกอบได้ว่าท่าใดให้ค่าออกซิเจนสูงสุด
2. ทำไมนอนคว่ำถึงช่วยให้หายใจดีขึ้น
คำตอบสั้น: การนอนคว่ำช่วยให้อากาศเข้าไปที่ปอดได้ดีขึ้น เพราะลดแรงกดทับปอดจากหัวใจและอวัยวะในช่องท้อง ทำให้ปอดขยายตัวได้เต็มที่กว่าท่านอนหงาย
การเปลี่ยนมาใช้ท่า "นอนคว่ำ" ให้มากที่สุดและหลีกเลี่ยงการนอนหงายเป็นเวลานาน จะช่วยให้อากาศเข้าไปที่ปอดได้ดีขึ้น หลายคนสังเกตได้ว่าหลังจากนอนคว่ำเพียงไม่นานอาการเหนื่อยจะลดลงบ้าง ทั้งนี้ควรหาหมอนหนุนรองรับ ไม่ให้ใบหน้าคว่ำลงตรงๆ แต่ให้ตะแคงใบหน้าเพื่อเปิดทางเดินหายใจให้โล่ง กรณีที่มีอาการท้องอืดร่วมด้วย สามารถนอนคว่ำแบบก้นโด่งเล็กน้อยเพื่อไม่ให้ท้องกดทับพื้นมากเกินไป
หายใจลำบากเรื้อรัง? ให้ทีมฟื้นฟูระบบทางเดินหายใจ KIN ดูแล
สายด่วนกลาง: 02-096-4996
3. ข้อควรระวังขณะปรับท่านอน
คำตอบสั้น: ไม่ควรนอนท่าใดท่าหนึ่งนานเกินไปเพราะอาจเจ็บปวดตามร่างกาย ควรเปลี่ยนท่านอนอยู่เสมอเพื่อความสบายและป้องกันแผลกดทับในผู้สูงอายุ
ไม่ควรนอนด้วยท่าใดท่าหนึ่งเป็นเวลานานๆ เพราะแม้จะช่วยให้หายใจสบายขึ้น แต่อาจทำให้รู้สึกไม่สบายตัวหรือเจ็บปวดตามร่างกายได้ จึงควรเปลี่ยนท่านอนอยู่เสมอ โดยเฉพาะในผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยติดเตียงที่ต้องระวังเรื่องแผลกดทับควบคู่ไปด้วย หากดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน ผู้ดูแลควรช่วยพลิกตัวและปรับท่าให้สม่ำเสมอทุก 2 ชั่วโมง
4. เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
คำตอบสั้น: หากปรับท่านอนแล้วอาการยังไม่ดีขึ้น หายใจเหนื่อยหอบมากขึ้น ปากหรือปลายนิ้วเขียวซีด ควรรีบพบแพทย์ทันที ไม่ควรรอดูอาการเองที่บ้าน
การปรับท่านอนช่วยบรรเทาอาการได้เพียงชั่วคราวเท่านั้น หากลองปรับท่านอนแล้วอาการหายใจลำบากยังไม่ดีขึ้น หรือแย่ลงเรื่อยๆ มีอาการเหนื่อยหอบมากขึ้น หายใจเร็วผิดปกติ ปากหรือปลายนิ้วเขียวซีด ควรรีบพบแพทย์ทันทีเพื่อตรวจหาสาเหตุและรับการรักษาที่เหมาะสม ไม่ควรรอดูอาการเองที่บ้านเป็นเวลานาน
คำถามที่พบบ่อย
นอนแล้วหายใจไม่สะดวก ต้องนั่ง ทำอย่างไร
ลองนั่งเอน 45 องศาหรือปรับหมอนให้ยกศีรษะสูงขึ้น หากยังไม่ดีขึ้นควรลองท่านอนคว่ำตะแคงหน้าดูค่ะ แต่ถ้าอาการรุนแรงหรือเป็นบ่อยควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ
นอนตะแคงขวาแล้วหายใจไม่สะดวก ทำไงดี
ลองสลับไปนอนตะแคงซ้ายหรือนอนคว่ำตะแคงหน้าแทนค่ะ แต่ละคนตอบสนองกับแต่ละท่าไม่เหมือนกัน ลองสังเกตว่าท่าไหนหายใจสบายที่สุดแล้วใช้ท่านั้นเป็นหลัก
นอนแล้วไอ แก้ยังไง
ลองยกศีรษะให้สูงขึ้นด้วยหมอนหรือนั่งเอน จะช่วยลดการไอจากน้ำมูกหรือเสมหะไหลลงคอได้ค่ะ หากไอเรื้อรังควรปรึกษาแพทย์เพื่อหาสาเหตุที่แท้จริง
ทำไมนอนหงายแล้วหายใจไม่ออก
เพราะท่านอนหงายทำให้อวัยวะในช่องท้องและลิ้นกดทับทางเดินหายใจได้ง่ายกว่าท่าอื่น โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัญหาปอดหรือทางเดินหายใจอยู่แล้วค่ะ
คนแก่หายใจไม่ออก ต้องทำยังไง
ให้ปรับท่านั่งเอนหรือนอนตะแคง สังเกตสีปากและปลายนิ้ว หากเขียวคล้ำหรือเหนื่อยหอบมากควรรีบพาไปโรงพยาบาลทันทีค่ะ ไม่ควรรอดูอาการเองที่บ้าน
ตรวจสอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN | อัปเดตล่าสุด: 22 ส.ค. พ.ศ. 2569 | บทความนี้จัดทำเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล