มือสั่นเกิดจากอะไร
มือสั่นข้างเดียวเป็นพาร์กินสันไหม แยกสั่นขณะพักกับสั่นขณะใช้มือ
ดูว่าสั่นตอนไหน ข้างไหน และมีอะไรร่วม ช่วยให้คุยกับแพทย์ได้ตรงจุด
ชัดขึ้นเมื่อเครียด เหนื่อย ดื่มกาแฟ
กลุ่มย่อย 14 งาน อายุ ≥65 ปี (2564)
มักเริ่มไม่เท่ากันสองข้าง
อาจเป็นสโตรก
ลูกหลานหลายคนเห็นพ่อแม่ถือแก้วน้ำแล้วมือสั่น หรือเห็นนิ้วสั่นตอนนั่งดูทีวี แล้วกังวลว่าเป็นพาร์กินสัน ความจริงอาการสั่นมีหลายชนิด
ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่การวินิจฉัย ไม่แนะนำยา และห้ามหยุดหรือปรับยาเอง
เนื้อหาในบทความนี้
1. มือสั่นเกิดจากอะไร สาเหตุที่พบบ่อย
คำตอบสั้น: มือสั่นเกิดได้ตั้งแต่สั่นปกติที่ชัดขึ้นเมื่อเครียด เหนื่อย หรือดื่มกาแฟ ผลจากยาหรือไทรอยด์เป็นพิษ ไปจนถึงโรคทางระบบประสาท เช่น essential tremor และพาร์กินสัน แพทย์แยกจากลักษณะการสั่นและอาการร่วม
NHS ระบุว่าคนทั่วไปมีอาการสั่นเล็กน้อยได้เป็นปกติ และจะชัดขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น เครียด เหนื่อย วิตกกังวล ได้รับคาเฟอีน แอลกอฮอล์ หรือบุหรี่ รวมถึงอากาศร้อนหรือหนาวจัด ยาและโรคบางอย่างทำให้สั่นได้ และบางชนิดเป็นในครอบครัว
สังเกตว่ามือสั่นตอนใช้งาน เช่น ถือแก้ว หรือสั่นตอนมือวางพัก
2. สั่นขณะพักกับสั่นขณะใช้มือ ต่างกันอย่างไร
คำตอบสั้น: สั่นขณะพักคือสั่นตอนมือวางนิ่งบนตักโดยไม่ได้ตั้งใจขยับ มักลดลงเมื่อเริ่มใช้มือ พบเด่นในพาร์กินสัน สั่นขณะใช้มือคือสั่นตอนยกมือค้าง ถือแก้ว เขียนหนังสือ พบใน essential tremor และอาการสั่นจากยา ไทรอยด์ หรือคาเฟอีน
| สังเกต | สั่นขณะพัก | สั่นขณะใช้มือ |
|---|---|---|
| สั่นตอนไหน | มือวางพักบนตัก | ยกมือค้าง ถือแก้ว ตักอาหาร เขียน |
| เมื่อเริ่มขยับ | มักลดลงหรือหยุดชั่วคราว | สั่นชัดขึ้น |
| ข้างไหน | มักเริ่มข้างเดียว | มักเป็นสองข้าง (essential tremor) |
| อาการร่วมที่ควรเล่าแพทย์ | เคลื่อนไหวช้า แข็งเกร็ง | ศีรษะหรือเสียงสั่น คนในครอบครัวเป็น |
| นึกถึง | พาร์กินสัน | essential tremor · ยา · ไทรอยด์ · คาเฟอีน |
สรุปจาก MDS 2561 · NHS · เป็นเบาะแสเตรียมไปพบแพทย์ ไม่ใช่วินิจฉัยเอง พาร์กินสันอาจมีสั่นขณะใช้มือ และผู้มีลักษณะ ET บางรายอาจมีสั่นขณะพักซึ่งจัดเป็น ET plus จึงต้องตรวจอาการร่วม
3. มือสั่นข้างเดียว เป็นพาร์กินสันไหม
คำตอบสั้น: มือสั่นข้างเดียวตอนพักที่ค่อย ๆ เป็นมากขึ้น พบได้ในพาร์กินสัน แต่แพทย์ต้องพบการเคลื่อนไหวช้าร่วมและแยกโรคอื่นก่อนจึงวินิจฉัย ถ้ามีอ่อนแรง ชา หรือพูดไม่ชัดขึ้นฉับพลัน ต้องโทร 1669
เกณฑ์ของ MDS (Postuma และคณะ พ.ศ. 2558) ถือว่าการเคลื่อนไหวช้าร่วมกับสั่นขณะพักหรือแข็งเกร็ง คือกลุ่มอาการพาร์กินสัน แล้วแพทย์ยังต้องใช้เกณฑ์คัดออกและสัญญาณเตือนของโรคอื่นก่อนสรุปว่าเป็นโรคพาร์กินสัน มือสั่นอย่างเดียวจึงวินิจฉัยไม่ได้ ข้อสรุปของ MDS (2561) ระบุว่าอาการสั่นในพาร์กินสันมักไม่เท่ากันสองข้างและมักเริ่มที่ข้างเดียว สั่นตอนพักหรือตอนใช้มือจึงเป็นเพียงเบาะแส ไม่ใช่ตัวแบ่งโรค
- สังเกตเพิ่ม ทำอะไรช้าลงกว่าเดิมมาก กล้ามเนื้อแข็งเกร็ง ขยับตัวหรือแสดงสีหน้าลำบาก (NHS)
- อ่านเพิ่มเรื่องพาร์กินสัน รักษาโรคพาร์กินสันด้วยกายภาพบำบัด และ ฟื้นฟูพาร์กินสัน ชะลอโรคด้วยกายภาพบำบัด
แพทย์ดูการสั่นทั้งตอนพักและตอนใช้มือ ร่วมกับการเคลื่อนไหวอื่น
4. Essential tremor คืออะไร ต่างจากพาร์กินสันอย่างไร
คำตอบสั้น: Essential tremor คือกลุ่มอาการสั่นขณะใช้แขนส่วนบนทั้งสองข้าง เป็นอย่างน้อย 3 ปี โดยไม่มีอาการทางระบบประสาทอื่น เช่น กล้ามเนื้อบิดเกร็ง เดินเซ หรืออาการพาร์กินสัน ถ้าลักษณะเข้าได้แต่ระยะยังไม่ถึง 3 ปี ให้เรียกว่า indeterminate tremor ระหว่างติดตาม ยังไม่จัดเป็น essential tremor ตามเกณฑ์นี้
งานทบทวนของ Louis และ McCreary (พ.ศ. 2564) ครอบคลุมงานระดับประชากรทั้งหมด 42 งาน ส่วนกลุ่มย่อย 14 งานที่ใช้นิยามชัดเจนและมีข้อมูลอายุ ≥65 ปี พบความชุกรวม 5.79% (95% CI 4.14–8.05%) พบมากขึ้นตามอายุและไม่ต่างระหว่างชายหญิง แต่มีความแตกต่างระหว่างงานสูง (I² 96.3%) จึงต้องตีความด้วยความระมัดระวัง และไม่ใช่ตัวเลขเฉพาะประชากรไทย
- มักเป็นสองข้าง อาจมีศีรษะหรือเสียงสั่นร่วม
- ไม่เข้ากับ essential tremor ถ้าเริ่มฉับพลันหรือแย่ลงเป็นขั้น ๆ แพทย์จะหาสาเหตุอื่น
- การรักษา สำหรับอาการสั่นที่กระทบชีวิต แพทย์อาจพิจารณาการรักษาเพื่อลดอาการตามสาเหตุ ข้อมูล NHS ระบุว่ายาบางชนิดช่วยลดการสั่นได้ แต่ไม่ได้ทำให้อาการสั่นหายขาด
5. มือสั่นจากยา ไทรอยด์ คาเฟอีน และความเครียด
คำตอบสั้น: ถ้าแพทย์ประเมินว่าเป็น enhanced physiological tremor จากสาเหตุที่แก้ไขได้ เช่น ไทรอยด์เป็นพิษหรือยาบางชนิด อาการอาจกลับเป็นปกติเมื่อจัดการสาเหตุสำเร็จ แต่ห้ามหยุดยาเอง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
- ยา ยาบางชนิดทำให้สั่นได้ ถ้าเริ่มสั่นหลังเริ่มยาหรือปรับยา นำยาทั้งหมดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรดู ห้ามหยุดยาเอง
- ไทรอยด์เป็นพิษ มือสั่นร่วมกับใจสั่น น้ำหนักลดทั้งที่กินเก่ง ขี้ร้อน เหงื่อออกมาก (NHS) ควรพบแพทย์ตรวจเลือด
- คาเฟอีน แอลกอฮอล์ บุหรี่ ทำให้สั่นชัดขึ้น (NHS) ผู้มี ET บางรายรายงานว่าสั่นลดลงหลังแอลกอฮอล์ปริมาณน้อย แต่ผลไม่สม่ำเสมอและไม่ใช้เป็นเกณฑ์วินิจฉัย ห้ามดื่มเพื่อรักษาเอง
- เครียด อ่อนล้า ทำให้สั่นชัดขึ้น
6. มือสั่นแบบไหนต้องพบแพทย์ และแบบไหนต้องโทร 1669
คำตอบสั้น: พบแพทย์เมื่อมือสั่นแย่ลงเรื่อย ๆ กระทบการกิน เขียน หรือแต่งตัว สั่นข้างเดียวตอนพัก หรือมีเคลื่อนไหวช้า เดินเปลี่ยนไป ถ้ามีอ่อนแรง ชา หน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด หรือเสียการทรงตัวขึ้นฉับพลัน ไม่ว่าจะมีมือสั่นหรือไม่ ให้โทร 1669 ทันที
โทร 1669 ทันที
• แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที หน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด (สัญญาณสโตรก ไม่จำเป็นต้องมีมือสั่น)
• สั่นร่วมกับเจ็บแน่นหน้าอก ใจสั่นมาก หรือหายใจลำบาก
อาการหายเองแล้วก็ยังต้องไปโรงพยาบาล · อ่าน BEFAST สัญญาณเตือนสโตรก
- นัดพบแพทย์ สั่นข้างเดียวตอนพัก ทำอะไรช้าลง แข็งเกร็ง หรือเริ่มหกล้ม
- นัดพบแพทย์ สั่นแย่ลงเรื่อย ๆ หรือกระทบชีวิตประจำวัน (NHS)
- นัดพบแพทย์ สั่นร่วมน้ำหนักลด ใจสั่น หรือเริ่มสั่นหลังเปลี่ยนยา
ฝึกเดินและทรงตัวหลังแพทย์วินิจฉัยแล้ว
“มือสั่นไม่ได้แปลว่าเป็นพาร์กินสันเสมอไป สังเกตให้ละเอียดแล้วพาไปพบแพทย์ จะได้คำตอบเร็วขึ้นค่ะ”
โรงพยาบาลคิน สุขุมวิท 107 ช่วยครอบครัวได้อย่างไร
โรงพยาบาลคิน สุขุมวิท 107 ในซอยแบริ่ง 10 ใกล้ BTS แบริ่ง จดทะเบียนเป็นโรงพยาบาลกายภาพบำบัด ไม่ใช่ห้องฉุกเฉิน หลังแพทย์วินิจฉัย ทีมมีส่วนช่วยเรื่องการเดินและการทรงตัว
- แพทย์ประสาทวิทยาในทีมแพทย์ของสาขา ร่วมดูแลตามนัด ทีมแพทย์ครอบคลุม 5 สาขา ร่วมกับ 8 สาขาวิชาชีพ ดูรายชื่อทีม
- ประเมินการทรงตัวและฝึกเดินกันหกล้ม รวมถึงผู้ป่วยพาร์กินสัน โดยนักกายภาพบำบัด ด้วยแบบประเมินการทรงตัวมาตรฐาน ดูกายภาพบำบัดผู้ป่วยพาร์กินสัน
- กายภาพบำบัดแบบผู้ป่วยนอก วางแผนฝึกรายบุคคลตามผลประเมิน
- สอบถามและเยี่ยมชมสถานที่ฟรีทุกวัน 09:00–18:00 น. (ไม่รวมการตรวจรักษา)
ติดต่อ โรงพยาบาลคิน สุขุมวิท 107 | ปรึกษาและเยี่ยมชมฟรี
ประเมินการทรงตัวและฝึกเดินสำหรับผู้มีอาการสั่น · อาการฉับพลันร่วมอ่อนแรงโทร 1669 ก่อน
สาขาอื่นของ KIN Rehabilitation
สายด่วนกลาง: 02-096-4996 | กายภาพบำบัดที่บ้าน 095-767-6307 | ดูแล พยาบาล และเช่าอุปกรณ์ 061-881-9399 | กรณีฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย ตอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN
มือสั่นเกิดจากอะไร
เกิดได้หลายสาเหตุค่ะ ตั้งแต่สั่นปกติที่ชัดขึ้นเมื่อเครียด เหนื่อย หรือดื่มกาแฟ ยาบางชนิด ไทรอยด์เป็นพิษ ไปจนถึง essential tremor และพาร์กินสัน แพทย์แยกจากลักษณะการสั่นและอาการร่วมค่ะ
มือสั่นข้างเดียวเป็นพาร์กินสันไหม
อาจเป็นได้ถ้าสั่นตอนพักและค่อย ๆ เป็นมากขึ้น แต่แพทย์ต้องพบการเคลื่อนไหวช้าร่วมและแยกโรคอื่นก่อนจึงวินิจฉัยค่ะ ถ้าสั่นข้างเดียวฉับพลันร่วมกับอ่อนแรงหรือพูดไม่ชัด โทร 1669 ทันทีค่ะ
มือสั่นตอนถือแก้วหรือเขียนหนังสือ เกิดจากอะไร
เป็นการสั่นขณะใช้มือค่ะ พบใน essential tremor และอาการสั่นที่ชัดขึ้นจากยา ไทรอยด์ คาเฟอีน หรือความเครียด ควรพบแพทย์ถ้าแย่ลงหรือกระทบการใช้ชีวิตค่ะ
มือสั่นควรพบแพทย์แผนกไหน ต้องตรวจอะไรบ้าง
เริ่มที่แพทย์ทั่วไปหรืออายุรแพทย์ได้ค่ะ แพทย์จะซักอาการ ยาที่กิน ประวัติครอบครัว และตรวจร่างกาย สงสัยโรคเฉพาะจะส่งพบแพทย์เฉพาะทาง เช่น ประสาทแพทย์ สงสัยไทรอยด์จะตรวจเลือด ส่วนพาร์กินสันไม่มีการตรวจเลือดที่ใช้วินิจฉัยได้ค่ะ
ไทรอยด์ทำให้มือสั่นได้ไหม
ได้ค่ะ ไทรอยด์เป็นพิษทำให้มือสั่นร่วมกับใจสั่น น้ำหนักลด ขี้ร้อน เหงื่อออกมาก ควรพบแพทย์เพื่อตรวจเลือดค่ะ
กินยาแล้วมือสั่น หยุดยาเองได้ไหม
ไม่ควรหยุดยาเองค่ะ เพราะอาจกระทบโรคที่ยานั้นรักษาอยู่ ให้นำยาทั้งหมดไปปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เพื่อพิจารณาว่าอาการสั่นเกี่ยวกับยาหรือไม่ค่ะ
- Consensus Statement on the classification of tremors — Bhatia KP และคณะ Mov Disord พ.ศ. 2561
- MDS clinical diagnostic criteria for Parkinson's disease — Postuma RB และคณะ Mov Disord พ.ศ. 2558
- How Common is Essential Tremor? Update on the Worldwide Prevalence — Louis ED, McCreary M Tremor Other Hyperkinet Mov พ.ศ. 2564
- Tremor or shaking hands — NHS (ทบทวน พ.ศ. 2566)
- Parkinson's disease: Symptoms — NHS (ทบทวน พ.ศ. 2565)
- Overactive thyroid: Symptoms · Diagnosis — NHS
- MDS Position Statement on the Diagnosis of Parkinson's Disease (พ.ศ. 2566)
- Stroke: Symptoms — NHS (ทบทวน พ.ศ. 2567)
ตรวจสอบความถูกต้องทางการแพทย์โดย พญ.กฤชฐา พึ่งเจริญ ว.40781 แพทย์ประสาทวิทยา | กำกับดูแลโดย ดร.ธงชัย โชคถนอมทรัพย์ ประธานกรรมการบริหาร | อัปเดตล่าสุด: ต.ค. พ.ศ. 2569 | บทความนี้ให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย ไม่แนะนำยาใด ๆ ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง ตัวเลขงานวิจัยไม่ใช่ผลของผู้ป่วยที่ใช้บริการ KIN