พาพ่อแม่ไปหาหมอ ลากิจได้ไหม
สิทธิลูกจ้างตาม พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน และวิธีวางแผนวันลา
สรุปสิทธิพื้นฐานจากหน่วยงานรัฐ และวิธีแบ่งภาระในครอบครัว
มาตรา 34 (แก้ไข พ.ศ. 2562)
มาตรา 57/1
ไม่ใช่สิทธิลาดูแลคนอื่น
กระทรวงแรงงาน
พยาบาลมักเจอลูกที่พาพ่อแม่มาตามนัดแล้วต้องรีบกลับเข้างาน หรือฝากพ่อแม่มากับคนอื่นเพราะลาไม่ได้ การรู้สิทธิตามกฎหมายช่วยให้คุยกับนายจ้างได้ตรงประเด็น และวางแผนนัดหมอทั้งปีได้
ขอบเขต: ลูกจ้างที่อยู่ใต้ พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน · ข้าราชการและพนักงานรัฐวิสาหกิจใช้ระเบียบการลาของหน่วยงานตน · เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมาย ตรวจสอบกับฝ่ายบุคคลหรือกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนใช้สิทธิ
เนื้อหาในบทความนี้
1. พาพ่อแม่ไปหาหมอ ลากิจได้ไหม กฎหมายแรงงานว่าอย่างไร
คำตอบสั้น: โดยทั่วไปได้ กระทรวงแรงงานชี้แจง (17 ส.ค. 2566) ว่าการลาไปดูแลแม่ที่ป่วยอยู่ในสิทธิ “ลากิจธุระอันจำเป็น” ตามมาตรา 34 ลาได้ปีละไม่น้อยกว่า 3 วันทำงาน ได้ค่าจ้างไม่เกิน 3 วัน แต่ต้องลาตามข้อบังคับของที่ทำงาน และพิจารณาความจำเป็นแต่ละกรณี
สิทธินี้มาจาก พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 แก้ไขโดยฉบับที่ 7 พ.ศ. 2562 ส่วนขั้นตอนการลา เช่น แจ้งล่วงหน้ากี่วัน ใช้หลักฐานอะไร เป็นไปตามข้อตกลงหรือข้อบังคับการทำงานของแต่ละที่ และถ้านายจ้างตกลงจ่ายค่าจ้างวันลากิจมากกว่า 3 วัน ก็ไม่ผิดกฎหมาย
ตัวเลขนี้คือขั้นต่ำ บริษัทให้มากกว่านี้ได้ ถามฝ่ายบุคคลก่อน ว่าให้กี่วัน ได้ค่าจ้างกี่วัน
นัดหมอของพ่อแม่ คือเหตุผลที่ลูกจ้างหลายคนต้องใช้วันลากิจ
2. พาพ่อแม่ไปหาหมอ ใช้ลาป่วยของตัวเองได้ไหม
คำตอบสั้น: ตามกฎหมาย สิทธิลาป่วยคือการลาเมื่อลูกจ้างป่วยเอง ลาได้เท่าที่ป่วยจริง การพาพ่อแม่ไปหาหมอจึงควรใช้ลากิจ พักร้อน หรือวันลาอื่นตามระเบียบบริษัท ไม่ควรแจ้งว่าตัวเองป่วย
กระทรวงแรงงานสรุปว่าลูกจ้างลาป่วยได้เท่าที่ป่วยจริง ได้ค่าจ้างวันลาป่วยไม่เกิน 30 วันทำงานต่อปี และถ้าลาป่วยตั้งแต่ 3 วันทำงานขึ้นไป นายจ้างขอใบรับรองแพทย์ได้ การใช้ลาป่วยทั้งที่ตัวเองไม่ได้ป่วย อาจผิดข้อบังคับของที่ทำงาน บอกตามจริงว่าพาพ่อแม่ไปโรงพยาบาลจะปลอดภัยกว่า
ถ้าพ่อแม่มีอาการฉุกเฉิน ไม่ต้องรอเรื่องวันลา
• หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก พูดไม่ชัดทันที เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก หมดสติ — โทร 1669 ก่อน
• แจ้งหัวหน้าหลังจากผู้ป่วยปลอดภัยแล้ว เก็บหลักฐานการไปโรงพยาบาลไว้ใช้ตอนยื่นลา
3. วันลาแบบไหนที่ลูกจ้างใช้พาพ่อแม่ไปหาหมอได้บ้าง
คำตอบสั้น: หลัก ๆ คือ ลากิจธุระอันจำเป็นและวันหยุดพักผ่อนประจำปี ถ้าไม่พอ ให้คุยกับนายจ้างเรื่องลาไม่รับค่าจ้าง สลับวันทำงาน หรือทำงานจากที่อื่นตามที่บริษัทตกลงได้
| วันลา | ขั้นต่ำตามกฎหมาย | ใช้พาพ่อแม่ไปหาหมอได้ไหม |
|---|---|---|
| ลากิจธุระอันจำเป็น | ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงาน/ปี ได้ค่าจ้างไม่เกิน 3 วัน | ได้ ตามที่กระทรวงแรงงานชี้แจง |
| วันหยุดพักผ่อนประจำปี | ทำงานครบ 1 ปี ไม่น้อยกว่า 6 วันทำงาน/ปี | ได้ เป็นวันหยุดของลูกจ้าง ใช้ตามระเบียบการขอหยุด |
| ลาป่วย | ลาได้เท่าที่ป่วยจริง ได้ค่าจ้างไม่เกิน 30 วันทำงาน/ปี | ไม่ใช่ เป็นสิทธิเมื่อลูกจ้างป่วยเอง |
| ลาเลี้ยงดูบุตร (ฉบับที่ 9 พ.ศ. 2568) | ลูกจ้างหญิงที่ลาคลอดแล้ว ลาต่อได้ไม่เกิน 15 วัน เมื่อบุตรเจ็บป่วย ผิดปกติ หรือพิการ มีใบรับรองแพทย์ ค่าจ้างร้อยละ 50 | ไม่ครอบคลุมพ่อแม่ |
ข้อมูล: กระทรวงแรงงาน (2566) · กรมประชาสัมพันธ์ (2567 และฉบับที่ 9 มีผล 7 ธ.ค. 2568) · ตรวจสอบกับฝ่ายบุคคล/กสร. ก่อนใช้สิทธิ
กฎหมายฉบับใหม่ล่าสุด ฉบับที่ 9 (มีผล 7 ธ.ค. 2568) เพิ่มลาคลอด ลาของคู่สมรส และลาเลี้ยงดูบุตรป่วย ข่าวของรัฐไม่ได้กล่าวถึงลาดูแลพ่อแม่
4. นายจ้างไม่ให้ลากิจพาพ่อแม่ไปโรงพยาบาลได้ไหม
คำตอบสั้น: สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน กทม. พื้นที่ 3 ตอบไว้ว่า ถ้าลาถูกตามระเบียบแล้วนายจ้างไม่อนุมัติโดยไม่มีเหตุผลรองรับ ย่อมไม่ชอบด้วยกฎหมาย (แม้ไม่มีโทษอาญา) แต่ต้องดูเหตุและขั้นตอนเป็นกรณีไป มีข้อพิพาทโทรสายด่วน 1506
- อ่านข้อบังคับการทำงาน กระทรวงแรงงานระบุว่าสถานประกอบการที่มีลูกจ้าง 10 คนขึ้นไปต้องมีข้อบังคับเป็นหนังสือ
- แจ้งล่วงหน้าเมื่อรู้วันนัด ใบนัดของโรงพยาบาลเป็นหลักฐานที่ดี ถ่ายรูปเก็บไว้ทุกใบ
- เก็บหลักฐานหลังไปจริง เช่น เอกสารจากโรงพยาบาล ตามที่ระเบียบกำหนด
- ถ้าถูกปฏิเสธหรือถูกหักค่าจ้าง ปรึกษาฝ่ายบุคคลก่อน แล้วสอบถามสายด่วนกระทรวงแรงงาน 1506 หรือสำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานในพื้นที่
คุยกับหัวหน้าตั้งแต่รู้ตารางนัด ช่วยให้ทั้งสองฝ่ายวางแผนงานได้
5. พ่อแม่ต้องไปโรงพยาบาลบ่อย วันลาไม่พอ ควรวางแผนอย่างไร
คำตอบสั้น: เริ่มจากรวมตารางนัดทั้งปีของทุกแผนก แล้วขอแพทย์รวมนัดให้อยู่วันเดียวกันเท่าที่ทำได้ แบ่งพี่น้องผลัดกันพา และใช้วันลาให้ตรงประเภท จะช่วยให้ไม่หมดวันลาตั้งแต่กลางปี
- รวมนัด ถามพยาบาลว่านัดหลายแผนกรวมให้อยู่วันเดียวได้ไหม
- แบ่งเวรพี่น้อง คนที่ลาง่ายรับนัดใหญ่ คนอยู่ไกลรับเรื่องเอกสาร
- แจ้งหัวหน้าเป็นแผนทั้งปี พร้อมตารางนัด
“ไม่มีใครควรต้องเลือกระหว่างงานกับพ่อแม่ทุกเดือน วางแผนตั้งแต่ต้นปีและแบ่งกันในครอบครัวค่ะ”
6. มีตัวช่วยอะไรบ้าง ให้ลูกไม่ต้องลางานพาพ่อแม่ไปหาหมอทุกนัด
คำตอบสั้น: มีบริการพาไปโรงพยาบาล Day Care ไปเช้าเย็นกลับ ผู้ช่วยดูแลที่บ้าน และกองทุนดูแลระยะยาว (LTC) ช่วยลดวันที่ลูกต้องลา ส่วนสิทธิลดหย่อนภาษีค่าอุปการะพ่อแม่ช่วยด้านค่าใช้จ่าย ไม่ได้ลดวันลา
- บริการพาไปโรงพยาบาล มีผู้ช่วยพาไปตามนัดแทนในวันที่ลูกลาไม่ได้ ถ้าพ่อแม่ติดเตียงหรืออาการไม่คงที่ ควรใช้รถพยาบาลที่มีบุคลากรดูแลระหว่างทาง
- Day Care ไปเช้าเย็นกลับ ให้พ่อแม่มีกิจกรรมและคนดูแลในวันทำงาน อ่าน Day Care vs ผู้ดูแลประจำบ้าน
- ผู้ดูแลที่บ้าน เมื่อพ่อแม่ต้องมีคนอยู่ด้วยตลอดวัน ดู บริการผู้ช่วยดูแลผู้สูงอายุที่บ้าน
- สิทธิจากรัฐ อ่าน สิทธิผู้ป่วยติดเตียง กองทุน LTC · ด้านค่าใช้จ่าย อ่าน ลดหย่อนภาษีค่าอุปการะพ่อแม่
ผู้ช่วยพาไปโรงพยาบาล ช่วยให้ลูกไม่ต้องลางานทุกนัด
KIN รามคำแหง 24 ช่วยลูกที่ทำงานและดูแลพ่อแม่ได้อย่างไร
KIN Rehabilitation รามคำแหง 24 เป็นศูนย์ฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองและดูแลผู้สูงอายุแบบพักค้าง กำลังจะเปิด 15 พ.ย. 2569 ทางเลือกของครอบครัวย่านรามคำแหงและบางกะปิที่ทำงานเต็มเวลา และต้องการให้พ่อแม่มีทีมดูแลตลอดวัน
- จองสิทธิ์ล่วงหน้าได้แล้ว ทาง LINE และเบอร์ของสาขารามคำแหง 24 ด้านล่าง
- ระหว่างรอเปิด ปรึกษาและเยี่ยมชม KIN ลาดพร้าว 71 (ซอยนาคนิวาส 18) ได้ทุกวัน 09:00–18:00 น. ไปวันหยุดได้ ไม่ต้องลางาน
- แพทย์ 5 ท่าน ทีมแพทย์ครอบคลุม 5 สาขา · 8 สาขาวิชาชีพ
- KIN HomeCare มีบริการพาไปโรงพยาบาล Day Care และผู้ดูแลที่บ้านกะ 12 หรือ 24 ชั่วโมง
จองสิทธิ์ KIN รามคำแหง 24 | เปิด 15 พ.ย. 2569
ลูกที่ทำงานและดูแลพ่อแม่ ระหว่างรอเปิดปรึกษาและเยี่ยมชม KIN ลาดพร้าว 71 ได้ฟรี
สาขาอื่นของ KIN Rehabilitation
สายด่วนกลาง: 02-096-4996 | กายภาพบำบัดที่บ้าน 095-767-6307 | ดูแล พยาบาล และเช่าอุปกรณ์ 061-881-9399 | กรณีฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย ตอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN
พาพ่อแม่ไปหาหมอ ลากิจได้ไหม
โดยทั่วไปได้ค่ะ กระทรวงแรงงานชี้แจงว่าการลาไปดูแลพ่อแม่ที่ป่วยอยู่ในสิทธิลากิจธุระอันจำเป็น ตามมาตรา 34 ของ พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน แต่ต้องลาตามข้อบังคับของที่ทำงาน ตรวจสอบกับฝ่ายบุคคลหรือ กสร. ก่อนค่ะ
ลากิจได้ค่าจ้างกี่วันต่อปี
กฎหมายกำหนดให้ลากิจได้ไม่น้อยกว่า 3 วันทำงานต่อปี และนายจ้างจ่ายค่าจ้างวันลากิจไม่เกิน 3 วันต่อปี บริษัทให้มากกว่านี้ได้ ตรวจสอบข้อบังคับการทำงานของที่ทำงานค่ะ
พาพ่อแม่ไปหาหมอ ใช้ลาป่วยแทนได้ไหม
ไม่ควรค่ะ สิทธิลาป่วยคือการลาเมื่อลูกจ้างป่วยเอง ลาได้เท่าที่ป่วยจริง ควรใช้ลากิจหรือวันหยุดพักผ่อนประจำปีแทนค่ะ
บริษัทไม่ให้ลากิจพาพ่อแม่ไปโรงพยาบาล ทำอย่างไรดี
ทำตามขั้นตอนการลาและเก็บใบนัดเป็นหลักฐาน ถ้านายจ้างไม่อนุมัติโดยไม่มีเหตุผลรองรับ ปรึกษาฝ่ายบุคคล แล้วสอบถามสายด่วนกระทรวงแรงงาน 1506 ซึ่งจะดูข้อเท็จจริงเป็นกรณีไปค่ะ
กฎหมายแรงงานฉบับใหม่ ให้ลาดูแลพ่อแม่เพิ่มไหม
ฉบับที่ 9 ที่มีผล 7 ธ.ค. 2568 ให้ลูกจ้างหญิงที่ลาคลอดแล้วลาต่อเมื่อบุตรเจ็บป่วยหรือพิการ ข่าวของรัฐไม่ได้กล่าวถึงลาดูแลพ่อแม่ ณ ต.ค. 2569 จึงยังใช้ลากิจเป็นหลักค่ะ
KIN รามคำแหง 24 เปิดเมื่อไร ระหว่างนี้ปรึกษาที่ไหนได้
กำลังจะเปิด 15 พ.ย. 2569 จองสิทธิ์ล่วงหน้าได้แล้วค่ะ ระหว่างนี้ปรึกษาและเยี่ยมชม KIN ลาดพร้าว 71 ได้ทุกวันค่ะ
- รมว.แรงงาน สั่ง กสร. ตรวจสอบกรณีไม่ให้ลูกจ้างลาดูแลแม่ป่วย (สิทธิลากิจธุระอันจำเป็น มาตรา 34) — กระทรวงแรงงาน 17 ส.ค. 2566
- สิทธิหน้าที่นายจ้าง ลูกจ้าง (วันหยุดพักผ่อน ลาป่วย ลากิจ ข้อบังคับการทำงาน สายด่วน 1506) — กระทรวงแรงงาน
- Q&A สิทธิลากิจ ตามกฎหมายใหม่ — สำนักงานสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานกรุงเทพมหานครพื้นที่ 3
- ราชกิจจาฯ ประกาศลาคลอดได้ 120 วัน ลูกป่วยลาได้อีก 15 วัน (พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน ฉบับที่ 9 พ.ศ. 2568) — กรมประชาสัมพันธ์ 8 พ.ย. 2568
- สิทธิ “การลา” ตามกฎหมายแรงงานประเทศไทย — กรมประชาสัมพันธ์ 6 ก.พ. 2567
ตรวจสอบความถูกต้องทางการแพทย์โดย พญ.กมลฉัตร โชคถนอมทรัพย์ ว.40854 แพทย์ประจำคิน | กำกับดูแลโดย ดร.ธงชัย โชคถนอมทรัพย์ ประธานกรรมการบริหาร | อัปเดตล่าสุด: ต.ค. พ.ศ. 2569 | บทความนี้ให้ข้อมูลกฎหมายแรงงานทั่วไป ณ ต.ค. 2569 ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย สิทธิจริงขึ้นกับสัญญาจ้างและข้อบังคับการทำงาน ตรวจสอบกับฝ่ายบุคคลหรือกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานก่อนใช้สิทธิ