นักกิจกรรมบำบัดคือใคร ทำงานอะไรบ้าง ต่างจากนักกายภาพบำบัดอย่างไร
ทำความเข้าใจบทบาทนักกิจกรรมบำบัดในการฝึกกิจวัตรประจำวัน (ADL) เช่น อาบน้ำ แต่งตัว ใช้มือหยิบจับ และการทำงานร่วมกับทีมสหวิชาชีพที่ KIN Rehabilitation & Homecare
นักกิจกรรมบำบัด (Occupational Therapist) คือนักวิชาชีพด้านการฟื้นฟูที่เน้นฝึกให้ผู้ป่วยกลับมาทำกิจวัตรประจำวัน (Activities of Daily Living หรือ ADL) ด้วยตัวเองได้มากที่สุด เช่น อาบน้ำ แต่งตัว รับประทานอาหาร และใช้มือหยิบจับสิ่งของ ต่างจากนักกายภาพบำบัดที่เน้นฟื้นฟูความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ การทรงตัว และการเดินเป็นหลัก ที่ KIN นักกิจกรรมบำบัดทำงานร่วมกับแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูและนักกายภาพบำบัดเป็นทีมสหวิชาชีพ เพื่อวางแผนฟื้นฟูให้ผู้ป่วยแต่ละรายอย่างครบวงจร
1. นักกิจกรรมบำบัดคือใคร ทำงานอะไรบ้าง
คำตอบสั้น: นักกิจกรรมบำบัดฝึกให้ผู้ป่วยทำกิจวัตรประจำวันด้วยตนเอง เช่น อาบน้ำ แต่งตัว ทานอาหาร ใช้มือหยิบจับสิ่งของ และฝึกทักษะด้านความคิดความจำ พร้อมแนะนำอุปกรณ์ช่วยและปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะกับข้อจำกัดของผู้ป่วยแต่ละราย
นักกิจกรรมบำบัดจะเริ่มจากการประเมินความสามารถด้านการเคลื่อนไหว การรับรู้ และความคิดความจำของผู้ป่วยแต่ละราย ก่อนออกแบบโปรแกรมฝึกที่ตรงกับข้อจำกัดจริง เช่น ฝึกใช้มือข้างที่อ่อนแรงหยิบช้อนหรือติดกระดุมเสื้อ ฝึกวางแผนขั้นตอนการแต่งตัวหรือทำอาหารสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มีปัญหาด้านความคิด ฝึกความจำและสมาธิสำหรับผู้สูงอายุที่เริ่มมีภาวะสมองเสื่อม รวมถึงแนะนำอุปกรณ์ช่วย เช่น ที่จับยึดในห้องน้ำหรือช้อนด้ามพิเศษ และให้คำแนะนำการปรับสภาพบ้านให้ปลอดภัยเอื้อต่อการใช้ชีวิตของผู้ป่วย เป้าหมายสุดท้ายคือให้ผู้ป่วยกลับมาพึ่งพาตนเองในชีวิตประจำวันได้มากที่สุดเท่าที่ร่างกายและสมองจะเอื้ออำนวย
2. นักกิจกรรมบำบัดต่างจากนักกายภาพบำบัดอย่างไร
คำตอบสั้น: นักกายภาพบำบัดเน้นฟื้นฟูความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ การทรงตัว และการเดิน ส่วนนักกิจกรรมบำบัดเน้นนำความสามารถที่ฟื้นตัวแล้วไปใช้ทำกิจวัตรประจำวันจริงได้ ทั้งสองวิชาชีพทำงานคู่กันภายใต้การดูแลของแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู
ตัวอย่างที่เห็นภาพชัดคือผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่แขนขาข้างหนึ่งอ่อนแรง นักกายภาพบำบัดจะฝึกความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ การทรงตัว และฝึกให้ยืนเดินได้อย่างมั่นคง ขณะที่นักกิจกรรมบำบัดจะฝึกต่อให้ผู้ป่วยนำแขนขาข้างนั้นไปใช้จริง เช่น เดินเข้าห้องน้ำได้เอง ใช้มือข้างที่อ่อนแรงช่วยจับแปรงสีฟันหรือติดกระดุมเสื้อ ทั้งสองวิชาชีพจึงไม่ได้ทำงานแยกจากกัน แต่เสริมกันภายใต้แผนการฟื้นฟูเดียวที่แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูเป็นผู้ประเมินและกำหนดทิศทางร่วมกับทีม ที่ KIN ผู้ป่วยหนึ่งรายอาจได้พบทั้งแพทย์ นักกายภาพบำบัด และนักกิจกรรมบำบัดในแผนฟื้นฟูเดียวกัน เพื่อให้การฟื้นฟูครอบคลุมทั้งร่างกายและการใช้ชีวิตจริง
ปรึกษาทีมสหวิชาชีพ KIN วางแผนฟื้นฟูให้คนที่คุณรักกลับมาใช้ชีวิตได้
โทรปรึกษาทีมฟื้นฟู KIN: 091-803-3071
คำถามที่พบบ่อย
นักกิจกรรมบำบัดทำอะไรบ้างในแต่ละครั้ง
แต่ละครั้งนักกิจกรรมบำบัดจะประเมินความสามารถด้าน ADL ปัจจุบันของผู้ป่วย ฝึกทักษะที่ยังขาด เช่น การใช้มือหยิบจับ การวางแผนขั้นตอนการทำกิจกรรม หรือฝึกความคิดความจำ พร้อมแนะนำอุปกรณ์ช่วยและปรับสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม ใช้เวลาประมาณ 45-60 นาทีต่อครั้ง
ต้องพบทั้งนักกิจกรรมบำบัดและนักกายภาพบำบัดพร้อมกันไหม
ผู้ป่วยหลายรายจำเป็นต้องพบทั้งสองวิชาชีพร่วมกัน เพราะนักกายภาพบำบัดฟื้นฟูความแข็งแรง การทรงตัว และการเดิน ส่วนนักกิจกรรมบำบัดช่วยนำความสามารถนั้นไปใช้ในชีวิตประจำวันจริง แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูจะเป็นผู้ประเมินและวางแผนว่าผู้ป่วยควรพบวิชาชีพใดบ้าง
ที่ KIN มีนักกิจกรรมบำบัดไหม ต้องนัดล่วงหน้าหรือไม่
KIN มีนักกิจกรรมบำบัดในทีมสหวิชาชีพ ทำงานร่วมกับแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูและนักกายภาพบำบัด แนะนำให้โทรนัดล่วงหน้าที่ 091-803-3071 เพื่อให้ทีมประเมินอาการเบื้องต้นและจัดคิวที่เหมาะสม
กิจกรรมบำบัดใช้เวลานานแค่ไหนถึงเห็นผล
ขึ้นอยู่กับความรุนแรงของอาการและเป้าหมายของผู้ป่วยแต่ละราย ผู้ป่วยบางรายเห็นพัฒนาการภายในไม่กี่สัปดาห์ ขณะที่บางรายอาจต้องฝึกต่อเนื่องหลายเดือน ทีมสหวิชาชีพจะประเมินและปรับแผนฟื้นฟูเป็นระยะตามความก้าวหน้าจริง
อัปเดตล่าสุด: 23 ส.ค. พ.ศ. 2569 | ทีมแพทย์ KIN | บทความนี้จัดทำเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล