1. ปวดไหล่เกิดจากอะไรได้บ้าง? สาเหตุอาการปวดไหล่และปวดหัวไหล่ที่พบบ่อยที่สุด

สาเหตุของอาการปวดไหล่แบ่งกว้าง ๆ ได้เป็น 3 กลุ่มหลัก กลุ่มแรกคือปัญหาที่เกิดขึ้นที่ข้อไหล่โดยตรง เช่น เอ็นรอบข้อไหล่อักเสบจากการใช้งานซ้ำ ๆ หรือยกของหนักผิดท่า ถุงน้ำในข้อไหล่ (Bursa) อักเสบจากแรงเสียดสี ข้อไหล่ติด (Frozen Shoulder) ที่พบบ่อยในผู้ที่อายุ 40 ปีขึ้นไปหรือหลังไม่ได้ขยับไหล่เป็นเวลานาน และข้อไหล่เสื่อมตามอายุ กลุ่มที่สองคืออาการปวดร้าว (Referred Pain) ที่ต้นเหตุจริงไม่ได้อยู่ที่ไหล่ แต่มาจากกระดูกคอเสื่อมหรือหมอนรองกระดูกคอกดทับเส้นประสาท ทำให้รู้สึกปวดร้าวลงมาที่ไหล่และแขน ร่วมกับอาการชาหรืออ่อนแรงได้ กลุ่มที่สามคืออาการปวดไหล่จากอุบัติเหตุหรือการบาดเจ็บเฉียบพลัน เช่น ไหล่หลุดหรือกระดูกไหปลาร้าหัก ซึ่งมักมีอาการปวดรุนแรงทันทีหลังเกิดเหตุ ในบางกรณีที่พบได้น้อยกว่าแต่ต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ อาการปวดไหล่โดยเฉพาะฝั่งซ้ายอาจเป็นอาการปวดร้าวจากโรคหัวใจ หากมีอาการแน่นหน้าอก เหนื่อยง่าย หรือเหงื่อออกมากร่วมด้วย ควรไปพบแพทย์ทันทีโดยไม่รอประเมินอาการปวดไหล่เพียงอย่างเดียว ในแง่ของกลุ่มเสี่ยง อาการปวดไหล่พบได้บ่อยในคนวัยทำงานที่ต้องนั่งหน้าคอมพิวเตอร์หรือใช้มือถือเป็นเวลานานจนไหล่ห่อและกล้ามเนื้อรอบสะบักตึงเกร็ง ผู้ที่ทำงานยกของหนักหรือทำงานเหนือศีรษะซ้ำ ๆ เช่น ทาสีหรือช่างซ่อมบำรุง นักกีฬาที่เล่นกีฬาต้องเหวี่ยงแขนแรง ๆ เช่น เทนนิสหรือว่ายน้ำ รวมถึงผู้สูงอายุที่ข้อไหล่เริ่มเสื่อมตามวัยหรือเคลื่อนไหวน้อยลงจนข้อไหล่ติดได้ง่ายขึ้น การรู้ว่าตนเองอยู่ในกลุ่มเสี่ยงกลุ่มใดจะช่วยให้ปรับพฤติกรรมและป้องกันอาการปวดไหล่ซ้ำได้ตรงจุดมากขึ้น

2. ปวดไหล่แบบไหนควรพบแพทย์หรือทำกายภาพบำบัด และ KIN ช่วยอะไรได้บ้าง

สัญญาณที่บ่งชี้ว่าอาการปวดไหล่ควรได้รับการตรวจโดยแพทย์ก่อนเริ่มฟื้นฟู ได้แก่ ปวดร้าวลงแขนรุนแรงร่วมกับอาการชาหรืออ่อนแรง ยกแขนหรือหมุนไหล่ไม่ได้เลย ปวดมากตอนกลางคืนจนรบกวนการนอน หรือมีประวัติอุบัติเหตุที่ไหล่มาก่อน กรณีเหล่านี้ไม่ควรบริหารร่างกายเองโดยไม่ได้รับการวินิจฉัย เพราะอาจทำให้อาการปวดไหล่รุนแรงขึ้นได้ สำหรับอาการปวดไหล่จากการใช้งานทั่วไปหรือท่าทางที่ไม่เหมาะสม การฟื้นฟูด้วยกายภาพบำบัดเป็นแนวทางหลักที่ช่วยได้ตรงจุด โดยทีมแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูและนักกายภาพบำบัดของ KIN จะเริ่มจากการประเมินสาเหตุที่แท้จริงของอาการปวดไหล่ในแต่ละคน ก่อนออกแบบโปรแกรมการฟื้นฟูเฉพาะบุคคล ซึ่งอาจประกอบด้วยการออกกำลังกายเพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อรอบข้อไหล่ การจัดท่าทางที่ถูกต้องในชีวิตประจำวัน และเทคนิคการเคลื่อนไหวเพื่อลดปวด ในบางกรณีอาจใช้การฟื้นฟูในสระน้ำ (ธาราบำบัด) ร่วมด้วยเพื่อลดแรงกดที่ข้อไหล่ระหว่างการฝึกเคลื่อนไหว โดยทั่วไปโปรแกรมฟื้นฟูอาการปวดไหล่จะเริ่มจากการลดปวดและลดการอักเสบในระยะแรก ก่อนค่อย ๆ เพิ่มการฝึกเคลื่อนไหวและความแข็งแรงเมื่ออาการทุเลาลง พร้อมแนะนำการปรับสิ่งแวดล้อมในการทำงาน เช่น ความสูงของโต๊ะคอมพิวเตอร์หรือท่านั่งที่เหมาะสม เพื่อลดโอกาสกลับมาปวดไหล่ซ้ำ หากมีอาการปวดไหล่เรื้อรังหรือไม่มั่นใจในสาเหตุ ควรปรึกษาทีมนักกายภาพบำบัดก่อนเริ่มบริหารร่างกายเองที่บ้าน เพราะท่าบริหารที่ไม่เหมาะกับสาเหตุที่แท้จริงอาจทำให้อาการปวดไหล่แย่ลงแทนที่จะดีขึ้น