TMS คืออะไร? เครื่องกระตุ้นสมองด้วยแม่เหล็กไฟฟ้า ฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke | KIN Rehab

TMS คืออะไร? เครื่องกระตุ้นสมองด้วยแม่เหล็กไฟฟ้า ฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke | KIN Rehab
เทคโนโลยีฟื้นฟูสมองและระบบประสาท | 2569

TMS คืออะไร เครื่องกระตุ้นสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าฟื้นฟูผู้ป่วย Stroke ได้อย่างไร

TMS หรือ Transcranial Magnetic Stimulation คือเทคโนโลยีกระตุ้นสมองแบบไม่ผ่าตัดที่ทีมฟื้นฟู KIN ใช้ช่วยกระตุ้นเซลล์ประสาทและเสริมการฟื้นตัวของผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ให้บริการที่สาขาลาดพร้าว 71 (นาคนิวาส 18)

เขียนโดย: ทีมแพทย์ KIN|อัปเดต: 23 ส.ค. พ.ศ. 2569

TMS (Transcranial Magnetic Stimulation) คือเครื่องกระตุ้นสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าผ่านกะโหลกศีรษะ โดยไม่ต้องผ่าตัดและไม่ต้องดมยาสลบ ใช้หลักการเหนี่ยวนำกระแสไฟฟ้าอ่อนๆ ในเนื้อสมองบริเวณเปลือกสมองเพื่อกระตุ้นหรือปรับการทำงานของเซลล์ประสาท ปัจจุบัน KIN ให้บริการ TMS ที่สาขาลาดพร้าว 71 (นาคนิวาส 18) โดยทีมแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูและนักกายภาพบำบัด เพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองและภาวะทางระบบประสาทอื่นๆ

1. TMS คืออะไร ทำงานอย่างไร

คำตอบสั้น: TMS คือการใช้ขดลวดแม่เหล็กไฟฟ้าวางแนบศีรษะ ปล่อยพัลส์สนามแม่เหล็กแรงสูงเป็นจังหวะผ่านกะโหลกศีรษะโดยไม่เจ็บ สนามแม่เหล็กนี้เหนี่ยวนำให้เกิดกระแสไฟฟ้าอ่อนๆ ในเซลล์ประสาทบริเวณเปลือกสมองใกล้ผิว กระตุ้นหรือยับยั้งการทำงานของวงจรประสาทตรงจุดนั้นได้ตามความถี่ที่ตั้ง

หลักการทำงานของ TMS อาศัยกฎการเหนี่ยวนำแม่เหล็กไฟฟ้า เมื่อกระแสไฟฟ้าไหลผ่านขดลวดที่วางแนบศีรษะ จะเกิดสนามแม่เหล็กแรงสูงในช่วงเวลาสั้นๆ สนามแม่เหล็กนี้ทะลุผ่านกะโหลกศีรษะเข้าไปเหนี่ยวนำให้เกิดกระแสไฟฟ้าอ่อนๆ ในเนื้อเยื่อสมองบริเวณเปลือกสมอง (cerebral cortex) ที่อยู่ตื้นใกล้ผิวกะโหลก กระแสไฟฟ้านี้ไปกระตุ้นเซลล์ประสาทให้เกิดการทำงาน ผลลัพธ์ขึ้นกับความถี่ของพัลส์ที่ตั้งไว้ ความถี่สูงมักใช้กระตุ้นเพิ่มการทำงานของสมองบริเวณนั้น ส่วนความถี่ต่ำมักใช้ลดหรือยับยั้งการทำงานของสมองบริเวณที่ทำงานมากเกินไป ทีมแพทย์จะเลือกตำแหน่งวางขดลวดและรูปแบบความถี่ให้เหมาะกับเป้าหมายการฟื้นฟูของผู้ป่วยแต่ละราย ระหว่างการรักษาผู้ป่วยรู้สึกตัวปกติ ไม่ต้องพักฟื้นหรือนอนโรงพยาบาล และสามารถกลับไปทำกิจกรรมประจำวันได้ทันทีหลังเสร็จการรักษาแต่ละครั้ง

2. TMS ช่วยฟื้นฟูอะไรบ้าง โดยเฉพาะหลังโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)

คำตอบสั้น: ในผู้ป่วย stroke สมองซีกที่บาดเจ็บมักทำงานลดลง ขณะที่สมองซีกตรงข้ามอาจทำงานมากเกินไปจนกดการฟื้นตัว TMS ถูกใช้ปรับสมดุลการทำงานระหว่างสมองสองซีกนี้ เพื่อเปิดโอกาสให้วงจรประสาทที่บาดเจ็บฟื้นตัวและเรียนรู้การเคลื่อนไหวใหม่ได้ดีขึ้น มักใช้ร่วมกับกายภาพบำบัด

ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองมักพบภาวะไม่สมดุลระหว่างสมองสองซีก สมองซีกที่ได้รับความเสียหายจากเลือดออกหรือขาดเลือดจะมีการทำงานของวงจรประสาทลดลง ขณะที่สมองซีกตรงข้ามที่ปกติกลับทำงานมากเกินไปและไปกดการทำงานของซีกที่บาดเจ็บผ่านเส้นใยประสาทที่เชื่อมสมองสองซีก ทีมแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูจึงใช้ TMS ปรับสมดุลนี้ อาจเลือกกระตุ้นเพิ่มการทำงานของสมองซีกที่บาดเจ็บด้วยความถี่สูง หรือลดการทำงานของสมองซีกตรงข้ามที่มากเกินไปด้วยความถี่ต่ำ เพื่อเปิดโอกาสให้สมองส่วนที่บาดเจ็บปรับตัวและสร้างวงจรประสาทใหม่ได้ดีขึ้น ซึ่งเป็นกลไกสำคัญของการฟื้นตัวหลัง stroke โดยเฉพาะการฟื้นฟูการเคลื่อนไหวของแขนและมือข้างที่อ่อนแรง ทั้งนี้ TMS ไม่ได้ใช้แทนกายภาพบำบัดแต่เป็นเทคโนโลยีเสริมที่ทีม KIN ใช้ควบคู่กับการฝึกเคลื่อนไหวโดยนักกายภาพบำบัดและนักกิจกรรมบำบัด เพื่อให้สมองที่ถูกกระตุ้นได้ฝึกใช้งานจริงทันที ปัจจุบัน KIN ให้บริการ TMS ที่สาขาลาดพร้าว 71 (นาคนิวาส 18) ซึ่งเป็นสาขาเดียวกับที่มีธาราบำบัด/ลู่วิ่งใต้น้ำ และ PMS ที่ใช้หลักการคล้ายกันแต่ออกแบบมากระตุ้นกล้ามเนื้อและเส้นประสาทส่วนปลายแทนที่จะเป็นสมองโดยตรง ทีมแพทย์จะเป็นผู้ประเมินและวางแผนว่าผู้ป่วยแต่ละรายเหมาะกับ TMS อย่างเดียว หรือควรใช้ร่วมกับ PMS และกายภาพบำบัดรูปแบบอื่น

นัดประเมินการฟื้นฟูด้วย TMS กับทีมแพทย์ KIN สาขาลาดพร้าว 71

โทรนัดหมาย: 091-803-3071

คำถามที่พบบ่อย

TMS คืออะไร

TMS หรือ Transcranial Magnetic Stimulation คือเครื่องกระตุ้นสมองด้วยคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าผ่านกะโหลกศีรษะ โดยไม่ต้องผ่าตัด ไม่เจ็บ ใช้ขดลวดแม่เหล็กไฟฟ้าปล่อยพัลส์สนามแม่เหล็กเหนี่ยวนำกระแสไฟฟ้าอ่อนๆ กระตุ้นเซลล์ประสาทบริเวณเปลือกสมอง

TMS ต่างจาก PMS อย่างไร

TMS ใช้คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้ากระตุ้นเซลล์ประสาทที่สมองโดยตรงผ่านกะโหลกศีรษะ ส่วน PMS ใช้หลักการคล้ายกันแต่ออกแบบมากระตุ้นกล้ามเนื้อและเส้นประสาทส่วนปลาย เช่น แขน ขา หรือหลัง ทีมแพทย์ KIN จะประเมินและเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะกับเป้าหมายฟื้นฟูของผู้ป่วยแต่ละราย

TMS ช่วยฟื้นฟูผู้ป่วย stroke ได้อย่างไร

ในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง TMS ถูกใช้ปรับสมดุลการทำงานระหว่างสมองสองซีก โดยกระตุ้นเพิ่มการทำงานของสมองซีกที่บาดเจ็บหรือลดการทำงานที่มากเกินไปของซีกตรงข้าม เพื่อเปิดโอกาสให้วงจรประสาทฟื้นตัวและเรียนรู้การเคลื่อนไหวใหม่ มักใช้ร่วมกับกายภาพบำบัดเพื่อฝึกการเคลื่อนไหวควบคู่กันไป

ทำ TMS ที่ KIN ต้องไปสาขาไหน ใช้เวลานานเท่าไร

ปัจจุบัน KIN ให้บริการ TMS ที่สาขาลาดพร้าว 71 (นาคนิวาส 18) โดยแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูเป็นผู้ประเมินและดูแลการรักษา แต่ละครั้งใช้เวลาประมาณ 20-30 นาที ผู้ป่วยรู้สึกตัวปกติตลอดการรักษาและกลับไปทำกิจกรรมประจำวันได้ทันที ควรติดต่อทีมแพทย์เพื่อประเมินความเหมาะสมก่อนเริ่มโปรแกรม

อัปเดตล่าสุด: 23 ส.ค. พ.ศ. 2569 | ทีมแพทย์ KIN | บทความนี้จัดทำเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล

Tags: TMS คือ เครื่องกระตุ้นสมองด้วยแม่เหล็ก TMS สมอง TMS ฟื้นฟู stroke กระตุ้นสมองด้วยแม่เหล็กไฟฟ้า