กระดูกขาหัก กี่เดือนเดินได้
หลังถอดเฝือก เท้าบวม ข้อติด ฝึกเดินอย่างไร
ถอดเฝือกแล้วยังเดินไม่คล่องเป็นเรื่องปกติ สิ่งสำคัญคือฝึกให้ถูกขั้นตอน
อาจนานกว่านี้ (NHS)
AAOS
ส่วนใหญ่ (AAOS)
อาจเป็นลิ่มเลือดอุดกั้นหลอดเลือดปอด (pulmonary embolism)
คำถามที่ญาติถามบ่อยคือ ถอดเฝือกแล้วทำไมยังเดินไม่ได้ เพราะกระดูกติดแล้วไม่ได้แปลว่ากล้ามเนื้อ ข้อ และการทรงตัวพร้อมทันที ต้องฝึกต่อเป็นขั้น
ข้อมูลทั่วไป ระยะเวลาและการลงน้ำหนักต้องเป็นไปตามที่แพทย์ผู้รักษาสั่งเท่านั้น
เนื้อหาในบทความนี้
1. กระดูกขาหัก กี่เดือนเดินได้
คำตอบสั้น: NHS ระบุว่ากระดูกขาหักโดยทั่วไปใช้เวลาติดราว 6–12 สัปดาห์ หลังถอดเฝือกอาจต้องทำกายภาพอีกหลายเดือน กระดูกหน้าแข้งหักบริเวณลำกระดูก (tibial shaft) ส่วนใหญ่ติดสมบูรณ์ราว 4–6 เดือน ส่วนการลงน้ำหนักเต็มที่เมื่อไรขึ้นกับแพทย์ผู้รักษาประเมินจากเอกซเรย์
| ตำแหน่งที่หัก | ระยะติดโดยประมาณ | กลับมาเดิน/ใช้ชีวิต |
|---|---|---|
| ข้อเท้า | ติดระยะแรกอย่างน้อย 6 สัปดาห์ ติดสมบูรณ์ 10–12 สัปดาห์ | ส่วนใหญ่ 3–4 เดือน บางรายถึง 2 ปี |
| ลำกระดูกหน้าแข้ง (tibial shaft) | 4–6 เดือน | ลงน้ำหนักตามแพทย์สั่ง ช้ากว่าถ้าแผลเปิดหรือแตกหลายชิ้น |
| ขาโดยรวม | 6–12 สัปดาห์ อาจนานกว่า | อาจต้องทำกายภาพหลายเดือน |
| สะโพก/ต้นขาในผู้สูงอายุ | ต่างไปตามวิธีผ่าตัด | อ่าน ฟื้นฟูหลังผ่าตัดสะโพก |
ที่มา: NHS · AAOS OrthoInfo · เป็นช่วงกว้าง แต่ละคนต่างกัน
กระดูกติดแล้ว ยังต้องฝึกกล้ามเนื้อ ข้อ และการทรงตัวต่อ
2. อะไรทำให้กระดูกขาหักติดช้า เดินได้ช้ากว่าคนอื่น
คำตอบสั้น: กระดูกแตกหลายชิ้น แผลเปิด อายุมาก สูบบุหรี่ และเบาหวาน ทำให้ติดช้าหรือแทรกซ้อนมากขึ้น การลงน้ำหนักเร็วเกินคำสั่งแพทย์ก็อาจทำให้กระดูกติดผิดรูป (malunion) หรือไม่ติด (nonunion)
- แตกหลายชิ้น แผลเปิด สูบบุหรี่ ติดช้ากว่า (AAOS) ควรเลิกบุหรี่ระหว่างพักฟื้น
- ลงน้ำหนักเร็วเกิน อาจติดผิดรูป ทำตามที่แพทย์สั่งเท่านั้น
3. หลังถอดเฝือก เท้าบวม ข้อติด ปกติไหม ดูแลอย่างไร
คำตอบสั้น: ปกติครับ AAOS ระบุว่าข้อเท้าอาจตึงและบวมได้หลายเดือนแม้กระดูกติดแล้ว ช่วยได้ด้วยการยกขาสูง ขยับข้อเท้าและนิ้วเท้าบ่อย ๆ และทำกายภาพ แต่ถ้าบวมมากขึ้นเรื่อย ๆ ข้างเดียว ปวดน่อง ผิวแดงคล้ำ ต้องรีบพบแพทย์
- ยกขาสูงกว่าระดับหัวใจ ตอนนั่งพักหรือนอน ช่วยลดบวม
- ขยับข้อเท้าบ่อย ๆ กระดกขึ้นลง หมุนวน ตามที่นักกายภาพสอน
- บวมข้างเดียวแบบใหม่ ปวดน่อง อุ่น แดงคล้ำ ให้รีบพบแพทย์ แม้พักแล้วยุบลง
4. ฝึกเดินหลังกระดูกขาหัก ทำอย่างไรทีละขั้น
คำตอบสั้น: ฝึกตามระดับการลงน้ำหนักที่แพทย์สั่ง เริ่มจากใช้ไม้ค้ำหรือวอล์คเกอร์ แล้วค่อยเพิ่มน้ำหนักบนขาข้างที่หัก ควบคู่กับฝึกองศาข้อ กล้ามเนื้อขา และการทรงตัว จนเดินได้โดยไม่กะเผลก
ลำดับการฝึกที่ใช้บ่อย (ปรับตามคำสั่งแพทย์)
ขยับเร็วช่วยกลับมาใช้ชีวิตเร็วขึ้น ในกรณีที่แพทย์อนุญาต งานรวมของ Smeeing และคณะ (PLoS One พ.ศ. 2558) ทบทวน 25 งานในผู้ผ่าตัดยึดข้อเท้าหัก ใน 7 งานที่รายงานผลนี้ กลุ่มที่ฝึกขยับข้อเท้ากลับไปทำงานหรือกิจวัตรเร็วกว่ากลุ่มตรึงนิ่งราว 3 สัปดาห์ แต่งานส่วนใหญ่มีความเสี่ยงอคติสูง เมื่อคัดเฉพาะงานคุณภาพดี ความต่างนี้ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ และในการวิเคราะห์แยกตามรูปแบบงานวิจัย กลุ่มที่ขยับข้อเท้าเร็วพบภาวะแทรกซ้อนมากกว่ากลุ่มตรึงนิ่ง จึงต้องเริ่มขยับตามที่ศัลยแพทย์อนุญาตเท่านั้น ส่วนภาวะแทรกซ้อนระหว่างลงน้ำหนักเร็วกับช้าไม่พบความต่างชัดเจน แต่ช่วงความเชื่อมั่นกว้าง ยังสรุปว่าเสี่ยงเท่ากันไม่ได้ ศึกษาเฉพาะข้อเท้าที่ผ่าตัดแล้ว ใช้กับทุกกรณีไม่ได้
ลดอุปกรณ์ช่วยเดินทีละขั้นตามที่แพทย์อนุญาต
“ถอดเฝือกแล้วอย่ารีบทิ้งไม้ค้ำ และอย่ากลัวจนไม่กล้าลงน้ำหนัก ทำตามที่หมอสั่งแล้วฝึกสม่ำเสมอครับ”
5. สัญญาณลิ่มเลือดที่ขาหลังกระดูกขาหัก ที่ต้องรีบพบแพทย์
คำตอบสั้น: ขาที่ใส่เฝือกหรือขยับน้อยเสี่ยงภาวะหลอดเลือดดำส่วนลึกอุดตัน (deep vein thrombosis, DVT) ถ้าปวดตุบ ๆ บวมที่น่องหรือต้นขาข้างเดียว ผิวแดงหรือคล้ำ ให้รีบพบแพทย์ ถ้าหายใจลำบากเฉียบพลันหรือเจ็บหน้าอก แม้ไม่มีขาบวม ให้โทร 1669 ทันที
โทร 1669 ทันที
• หายใจลำบากเฉียบพลัน เจ็บหน้าอกหรือหลังส่วนบน ไอเป็นเลือด ใจเต้นเร็วมาก หรือหมดสติ แม้ไม่มีขาบวม
• ปวดในเฝือกรุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ เฝือกแน่น นิ้วเท้าชา ซีด หรือเย็น (อาจเป็นกลุ่มอาการความดันในช่องกล้ามเนื้อสูง (compartment syndrome) ต้องรักษาฉุกเฉิน)
อ้างอิง NHS (DVT และลิ่มเลือดอุดกั้นหลอดเลือดปอด) และ AAOS · อ่านเรื่องลิ่มเลือดที่ เส้นเลือดขอดต่างจากลิ่มเลือดอย่างไร
- รีบพบแพทย์ภายในวัน ปวดตุบ ๆ ที่น่องหรือต้นขาข้างเดียว บวม ผิวแดงคล้ำ เส้นเลือดโป่ง
- ลดความเสี่ยง ขยับข้อเท้าบ่อย ๆ ลุกเดินตามที่แพทย์อนุญาต ยาป้องกันใช้ตามแพทย์สั่ง ห้ามหยุดเอง
- ปฐมพยาบาลเมื่อเพิ่งหัก อ่าน การปฐมพยาบาลผู้ป่วยกระดูกหัก
6. ลู่วิ่งใต้น้ำ ช่วยฝึกเดินหลังกระดูกขาหักได้เมื่อไร
คำตอบสั้น: ใช้ได้เมื่อแพทย์อนุญาตให้ลงน้ำหนักแล้วและแผลปิดสนิท น้ำช่วยพยุงน้ำหนักตัว จึงลดน้ำหนักที่ลงบนขาขณะฝึกก้าวเดิน จำนวนสัปดาห์ที่พร้อมต่างกันในแต่ละคน ต้องให้แพทย์และนักกายภาพประเมินก่อนทุกครั้ง
ก่อนลงน้ำ ต้องผ่านเงื่อนไขเหล่านี้ แพทย์อนุญาตให้ลงน้ำหนักบนขาข้างที่หัก · แผลผ่าตัดหรือแผลเปิดปิดสนิท ไม่มีน้ำเหลือง · ไม่มีอาการสงสัยลิ่มเลือด · นักกายภาพประเมินการทรงตัวแล้ว · ไม่จำเป็นต้องว่ายน้ำเป็น
ลู่วิ่งใต้น้ำ ใช้เมื่อแพทย์อนุญาตลงน้ำหนักและแผลปิดสนิท
บริการฟื้นฟูของ KIN สำหรับผู้ที่กระดูกขาหัก
- กายภาพฝึกเดิน ที่ KIN ลาดพร้าว 71 (คลินิกกายภาพ ซอยนาคนิวาส 20) ยึดคำสั่งลงน้ำหนักของแพทย์ผู้รักษาเดิม
- ธาราบำบัดลู่วิ่งใต้น้ำ ที่ซอยนาคนิวาส 18 แพทย์และนักกายภาพของ KIN ประเมินก่อนว่าพร้อมลงน้ำ
- ฟื้นฟูหลังผ่าตัดกระดูก แบบไปกลับหรือพักฟื้น ดูที่ ดูแลผู้ป่วยหลังผ่าตัด
- ยังเดินทางลำบาก มีกายภาพบำบัดที่บ้าน เฉพาะกรุงเทพฯ และปริมณฑล
- ทีมแพทย์ครอบคลุม 5 สาขา ร่วมกับ 8 สาขาวิชาชีพ
ติดต่อ KIN ลาดพร้าว 71 | ปรึกษาและเยี่ยมชมฟรี
ปรึกษาการฝึกเดินหลังกระดูกขาหัก กายภาพบำบัด และธาราบำบัดลู่วิ่งใต้น้ำ
สาขาอื่นของ KIN Rehabilitation
สายด่วนกลาง: 02-096-4996 | กายภาพบำบัดที่บ้าน 095-767-6307 | ดูแล พยาบาล และเช่าอุปกรณ์ 061-881-9399 | กรณีฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย ตอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN
กระดูกขาหัก กี่เดือนเดินได้
ไม่มีตัวเลขเดียวครับ กระดูกขาหักโดยทั่วไปติดราว 6–12 สัปดาห์ ลำกระดูกหน้าแข้งส่วนใหญ่ติดสมบูรณ์ราว 4–6 เดือน การเดินได้คล่องมักใช้เวลาหลายเดือน ขึ้นกับตำแหน่ง อายุ และการรักษาครับ
ถอดเฝือกแล้ว เดินได้เลยไหม
ไม่เสมอไปครับ ต้องลงน้ำหนักตามที่แพทย์สั่ง หลายคนยังต้องใช้ไม้ค้ำหรือวอล์คเกอร์ช่วงแรก แล้วค่อยลดลงทีละขั้นครับ
หลังถอดเฝือก เท้าบวม ทำอย่างไร
ยกขาสูง ขยับข้อเท้าและนิ้วเท้าบ่อย ๆ บวมได้หลายเดือน แต่ถ้าบวมมากขึ้นข้างเดียว ปวดน่อง ผิวแดงคล้ำ ให้รีบพบแพทย์ครับ
รู้ได้อย่างไรว่ากระดูกขาติดดีแล้ว
แพทย์ดูจากอาการร่วมกับเอกซเรย์ตามนัดครับ เช่น ข้อเท้าหักมักเอกซเรย์ราวสัปดาห์ที่ 2, 6 และ 12 (AAOS) จึงไม่ควรขาดนัดหรือลงน้ำหนักเกินที่สั่งครับ
ขาหักแล้วเสี่ยงลิ่มเลือดไหม
เสี่ยงได้เพราะขยับน้อยครับ ขาบวมปวดข้างเดียวให้รีบพบแพทย์ ถ้าหอบเฉียบพลันหรือเจ็บหน้าอก แม้ขาไม่บวม โทร 1669 ทันทีครับ
กระดูกขาหัก เดินลู่วิ่งใต้น้ำได้เมื่อไร
เมื่อแพทย์อนุญาตให้ลงน้ำหนักและแผลปิดสนิทครับ ที่ KIN ลาดพร้าว 71 แพทย์และนักกายภาพประเมินก่อนทุกครั้งครับ
ตรวจสอบความถูกต้องทางการแพทย์โดย พญ.ธัญชนก ชูธรรมสถิตย์ ว.62998 ผู้อำนวยการการแพทย์ ด้านเวชศาสตร์ฟื้นฟู | กำกับดูแลโดย ดร.ธงชัย โชคถนอมทรัพย์ ประธานกรรมการบริหาร | อัปเดตล่าสุด: ต.ค. พ.ศ. 2569 | บทความนี้ให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย การลงน้ำหนักและระยะเวลาต้องเป็นไปตามแพทย์ผู้รักษา ตัวเลขงานวิจัยไม่ใช่ผลของผู้ป่วยที่ใช้บริการ KIN