ตรวจสอบใบอนุญาตศูนย์ดูแลผู้สูงอายุอย่างไร
5 จุดที่ครอบครัวเช็กเองได้ก่อนส่งพ่อแม่
รู้ได้ว่าศูนย์อยู่ในระบบที่กฎหมายกำกับจริงหรือไม่
ใช้กับศูนย์ดูแลตั้งแต่ 28 ม.ค. 2564
แบบพำนัก/พักค้างต้องมีผู้ดำเนินการ
ใบผู้ดำเนินการใช้ตลอดชีพ
ไม่ต้องสมัครสมาชิก
ข่าวกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) 9 ต.ค. 2569 รายงานการลงตรวจสถานดูแลผู้สูงอายุแห่งหนึ่งใน จ.นนทบุรี พบได้รับอนุญาต 9 เตียงแต่วางเตียง 14 เตียง และอาคารใกล้เคียง 2 แห่งที่ไม่ได้ขออนุญาต หลายเรื่องในข่าวนี้ ครอบครัวตรวจเห็นได้เองก่อนตัดสินใจ
ข้อมูลกฎหมายทั่วไป ณ ต.ค. 2569 ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมาย
เนื้อหาในบทความนี้
1. ตรวจสอบใบอนุญาตศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ ต้องดูใบอนุญาตอะไร
คำตอบสั้น: ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุทั่วไปเป็นสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ ประเภทกิจการการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง ต้องมีใบอนุญาตประกอบกิจการและผู้ดูแลที่ขึ้นทะเบียนกับ สบส. แบบที่พำนักและแบบพักค้างคืนต้องมีผู้ดำเนินการที่ได้รับใบอนุญาตด้วย
กฎกระทรวงปี 2563 แบ่งบริการเป็น 3 ลักษณะ ศูนย์ต้องได้รับอนุญาตให้ตรงลักษณะที่ให้บริการจริง (1) ดูแลระหว่างวัน ไม่พักค้างคืน (2) ที่พำนักอาศัยสำหรับผู้สูงอายุ (3) ดูแลและประคับประคองผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิงแบบพักค้างคืน ตามแผนการรักษาของผู้ประกอบวิชาชีพ ถ้าพ่อแม่ติดเตียงหรือมีภาวะพึ่งพิง ควรเป็นลักษณะ 3
ศูนย์ดูแลไม่ใช่โรงพยาบาล การดูแลที่ทำในสถานพยาบาลใช้ใบอนุญาตตาม พ.ร.บ.สถานพยาบาล พ.ศ. 2541 คนละฉบับ ถ้าศูนย์บอกว่าทำหัตถการทางการแพทย์ ให้ถามว่าใช้ใบอนุญาตฉบับใด
ตรวจข้อมูลก่อนไปเยี่ยมชม
อัปเดต พ.ย. 2569 — ช่วงนี้ถามเรื่องผลการตรวจได้ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพเปลี่ยนมาตรวจศูนย์ดูแลผู้สูงอายุทุกแห่งหลังออกใบอนุญาต โดยข้อมูล ณ 26 ต.ค. 2569 ตรวจแล้ว 206 จาก 1,204 แห่ง และต้องตรวจครบภายใน 30 พ.ย. 2569 ตรวจ 3 ด้านคือสถานที่ ความปลอดภัย และการให้บริการ ศูนย์ที่ถูกเพิกถอนใบอนุญาตในปีนี้ล้มที่เรื่องเดียวกันทั้งหมดคือของจริงไม่ตรงกับใบอนุญาต เช่น เปิดเตียงเกินจำนวนที่อนุญาต หรือใช้อาคารที่ไม่ได้แจ้งไว้ อีกข้อที่รัฐระบุว่าพบจริงคือโฆษณาที่ทำให้เข้าใจว่าศูนย์ดูแลให้บริการรักษาพยาบาล ซึ่งศูนย์ดูแลผู้สูงอายุไม่ใช่สถานพยาบาล อ่านเส้นแบ่งระหว่างศูนย์ดูแลกับคลินิกและโรงพยาบาล
2. จุดที่ 1 ค้นชื่อศูนย์ในระบบตรวจสอบของ สบส. ทำอย่างไร
คำตอบสั้น: เปิดหน้ารายชื่อสถานประกอบการที่ได้รับการอนุญาตในระบบกิจการดูแลผู้สูงอายุของ สบส. ค้นด้วยชื่อ จังหวัด หรือประเภทกิจการ ระบบแสดงเฉพาะแห่งที่ได้รับอนุญาตแล้ว
- เปิดระบบ esta.hss.moph.go.th หน้ารายชื่อที่ได้รับอนุญาต
- ค้นด้วยชื่อ ไม่เจอให้ค้นด้วยจังหวัด ชื่อการค้าอาจต่างจากชื่อในใบอนุญาต
- เทียบที่อยู่ ต้องตรงกับอาคารที่จะส่งพ่อแม่ไปจริง
- ยังไม่พบ สอบถาม สบส. ผ่านช่องทางบนเว็บไซต์ก่อนวางมัดจำ
3. จุดที่ 2–3 ใบอนุญาตที่ติดในศูนย์ และผู้ดำเนินการ ต้องดูอะไร
คำตอบสั้น: กฎหมายให้ศูนย์แสดงใบอนุญาตไว้ในที่เปิดเผยเห็นง่าย ณ สถานที่ที่ระบุในใบ และมีผู้ดำเนินการประจำตลอดเวลาทำการ พร้อมแสดงชื่อให้เห็น (มาตรา 28)
- จุดที่ 2 ใบอนุญาตที่แสดง ณ ศูนย์ ชื่อ ที่อยู่ และลักษณะบริการตรงกับที่เห็น ใบยังไม่หมดอายุ ถ้าหมดอายุแต่บอกว่ายื่นต่อแล้ว ขอดูหลักฐานการยื่น (ยื่นก่อนหมดอายุ ทำต่อได้จนกว่าได้รับคำสั่งไม่ต่ออายุ มาตรา 14)
- หลายอาคาร ดูทุกอาคาร ใบอนุญาตผูกกับสถานที่
- จุดที่ 3 ผู้ดำเนินการ แบบที่พำนักและพักค้างคืนต้องมีผู้ดำเนินการตามมาตรา 27 และประกาศที่กำหนดประเภทกิจการซึ่งต้องมีผู้ดำเนินการ โดยผู้ดำเนินการต้องได้รับใบอนุญาตตามมาตรา 20 ระบบ สบส. ค้นผู้ดำเนินการและผู้ดูแลได้ด้วยเลขบัตรประชาชนเท่านั้น จึงควรขอดูใบอนุญาตผู้ดำเนินการ และใบรับรองการขึ้นทะเบียนของผู้ดูแลแทน
- ผู้ดูแล ศูนย์รับเข้าทำงานได้เฉพาะผู้ที่ขึ้นทะเบียนเป็นผู้ให้บริการแล้ว (มาตรา 22 และ 28)
4. จุดที่ 4 บริการและจำนวนผู้รับบริการ ตรงกับที่ได้รับอนุญาตไหม
คำตอบสั้น: ศูนย์ต้องให้บริการตรงประเภทในใบอนุญาต (มาตรา 24) ถ้าพ่อแม่ต้องพักค้างคืน ศูนย์ต้องได้รับอนุญาตแบบพักค้างคืน และควรเห็นว่าจำนวนเตียงที่ใช้จริงไม่เกินที่ได้รับอนุญาต
| สิ่งที่ดู | มาตรฐานตามกฎกระทรวงปี 2563 |
|---|---|
| ผู้ดูแลต่อผู้รับบริการ (ลักษณะ 3) | ผู้ให้บริการ 1 คน ดูแลไม่เกิน 5 คน ถามจำนวนแต่ละเวร รวมกลางคืน |
| ระยะห่างระหว่างเตียง (ลักษณะ 3) | ไม่น้อยกว่า 90 ซม. |
| ห้องน้ำ (ทุกลักษณะ) | มีราวจับ พื้นไม่ลื่น มีสัญญาณเรียกฉุกเฉิน |
| อุปกรณ์ช่วยชีวิต (ลักษณะ 2 และ 3) | อุปกรณ์ช่วยฟื้นคืนชีพ และเครื่องกระตุกหัวใจอย่างน้อย 1 เครื่อง |
ที่มา: กฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานด้านสถานที่ ความปลอดภัย และการให้บริการ ประเภทกิจการการดูแลผู้สูงอายุฯ พ.ศ. 2563
ผู้มีอาการทางจิตเวชรุนแรง รองอธิบดี สบส. ให้ข้อมูลในข่าว 9 ต.ค. 2569 ว่าสถานดูแลผู้สูงอายุไม่ใช่สถานพยาบาลเฉพาะทางจิตเวช จึงรับผู้ป่วยจิตเวชที่มีอาการรุนแรงหรือต้องควบคุมพิเศษไม่ได้ ควรปรึกษาแพทย์ผู้รักษาและประสานหน่วยบริการที่เหมาะสม
ดูห้องนอนและห้องน้ำที่พ่อแม่จะใช้จริง
5. จุดที่ 5 เอกสารที่ครอบครัวควรได้ก่อนส่งพ่อแม่เข้าศูนย์
คำตอบสั้น: ศูนย์ต้องทำสัญญาหรือข้อตกลงเป็นลายลักษณ์อักษร แสดงรายการและอัตราค่าบริการให้ตรวจสอบได้ ประเมินความต้องการการดูแลเมื่อแรกรับและประเมินซ้ำทุก 3 เดือน และมีระบบส่งต่อเมื่อเจ็บป่วยฉุกเฉิน
- สัญญาบริการ อ่านเรื่องค่าใช้จ่ายเพิ่ม การคืนเงิน และการยกเลิกก่อนลงชื่อ
- ผลประเมินแรกรับ และวันนัดประเมินซ้ำ
- แผนเจ็บป่วยฉุกเฉิน ส่งโรงพยาบาลไหน ใครแจ้งญาติ ญาติมีสิทธิร่วมวางแผนเรื่องนี้
- ความลับ ข้อมูลสุขภาพเปิดเผยได้เฉพาะผู้รับบริการ ญาติสายตรง ผู้แทนโดยชอบธรรม หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายเป็นลายลักษณ์อักษร
เรื่องอื่นนอกจากใบอนุญาต อ่านต่อที่ 5 เช็กลิสต์ วิธีเลือกศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ และ 5 ปัจจัยสำคัญในการเลือกศูนย์
ขอเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษร อ่านให้ครบก่อนลงชื่อ
“ใบอนุญาตบอกว่าศูนย์อยู่ในระบบที่ตรวจสอบได้ แต่การไปดูของจริงและถามให้ครบ ยังเป็นหน้าที่ของครอบครัวค่ะ”
6. ค้นไม่เจอ ข้อมูลไม่ตรง หรือสงสัยว่าดูแลไม่ได้มาตรฐาน ทำอย่างไร
คำตอบสั้น: แจ้งศูนย์รับเรื่องร้องเรียน สบส. ทางเว็บไซต์ crm.hss.moph.go.th ต่างจังหวัดแจ้งสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดได้ ถ้าผู้สูงอายุมีอาการฉุกเฉิน โทร 1669 ก่อนเสมอ
แจ้งผ่าน ศูนย์รับเรื่องร้องเรียน สบส. ระบุชื่อ ที่อยู่ และสิ่งที่พบ
หากมีภาวะฉุกเฉินทางการแพทย์ ให้โทร 1669 โดยไม่ต้องรอขั้นตอนร้องเรียน
KIN ช่วยครอบครัวได้อย่างไร
KIN Rehabilitation เปิดหน้า ใบอนุญาตประกอบกิจการ ให้ดูใบอนุญาตแต่ละสาขาและตรวจเลขที่กับทะเบียนราชการได้เอง เป็นตัวอย่างว่าควรขอดูอะไรจากศูนย์ใดก็ตาม
- KIN ลาดพร้าว 71 เยี่ยมชมฟรีทุกวัน 09:00–18:00 น. ซอยนาคนิวาส 18 ดูห้องพักและพื้นที่ฝึกของจริง
- แพทย์ตรวจเยี่ยมทุกวันอาทิตย์ แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูและแพทย์อายุรศาสตร์ผู้สูงอายุ
- มีส่วนช่วยการฟื้นฟู ฝึกกลืนโดยนักแก้ไขการพูด และเครื่องมือนักกิจกรรมบำบัด ดู KIN Nursing Home
- ทีมแพทย์ครอบคลุม 5 สาขา ร่วมกับ 8 สาขาวิชาชีพ ประสบการณ์ 9 ปี
ติดต่อ KIN ลาดพร้าว 71 | ปรึกษาและเยี่ยมชมฟรี
ดูใบอนุญาตและสถานที่จริงก่อนตัดสินใจ นัดเยี่ยมชมได้ทุกวัน
สาขาอื่นของ KIN Rehabilitation
สายด่วนกลาง: 02-096-4996 | กายภาพบำบัดที่บ้าน 095-767-6307 | ดูแล พยาบาล และเช่าอุปกรณ์ 061-881-9399 | กรณีฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย ตอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN
ตรวจสอบใบอนุญาตศูนย์ดูแลผู้สูงอายุออนไลน์ได้ที่ไหน
ที่ระบบกิจการดูแลผู้สูงอายุของ สบส. (esta.hss.moph.go.th) หน้ารายชื่อสถานประกอบการที่ได้รับการอนุญาต ค้นด้วยชื่อหรือจังหวัดได้ค่ะ
ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุต้องมีใบอนุญาตอะไรบ้าง
ใบอนุญาตประกอบกิจการ และผู้ดูแลต้องขึ้นทะเบียนกับ สบส. แบบที่พำนักและพักค้างคืนต้องมีผู้ดำเนินการที่ได้รับใบอนุญาตด้วย ถ้าเป็นสถานพยาบาลต้องมีใบอนุญาตตาม พ.ร.บ.สถานพยาบาล ซึ่งเป็นคนละระบบค่ะ
ใบอนุญาตศูนย์ดูแลผู้สูงอายุหมดอายุ แต่ศูนย์บอกว่ายื่นต่อแล้ว ทำอย่างไร
ใบอนุญาตประกอบกิจการมีอายุ 5 ปี ถ้ายื่นต่อก่อนหมดอายุ ศูนย์ทำต่อได้จนกว่าได้รับคำสั่งไม่ต่ออายุ ให้ขอดูหลักฐานการยื่นคำขอและสอบถาม สบส. ค่ะ
ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุรับผู้ป่วยจิตเวชได้ไหม
สบส. ให้ข้อมูลว่าสถานดูแลผู้สูงอายุรับผู้ป่วยจิตเวชที่มีอาการรุนแรงหรือต้องควบคุมพิเศษไม่ได้ ควรปรึกษาแพทย์ผู้รักษาค่ะ
ศูนย์ที่มีใบอนุญาตแล้ว ไว้ใจได้เลยไหม
ใบอนุญาตอย่างเดียวยังไม่พอค่ะ ควรไปดูสถานที่จริง ถามจำนวนผู้ดูแลแต่ละเวร และขอสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรค่ะ
ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุไม่มีใบอนุญาต มีโทษอย่างไร แจ้งที่ไหน
ประกอบกิจการโดยไม่ได้รับอนุญาตมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับ หรือทั้งจำทั้งปรับ (มาตรา 42) แจ้งศูนย์รับเรื่องร้องเรียน สบส. ทางเว็บไซต์ crm.hss.moph.go.th ค่ะ
- สบส. ลงตรวจสถานดูแลผู้สูงอายุ จ.นนทบุรี — ข่าว สบส. 9 ต.ค. 2569
- รายชื่อสถานประกอบการที่ได้รับการอนุญาต — ระบบกิจการดูแลผู้สูงอายุ สบส.
- พ.ร.บ.สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ 2559 และกฎกระทรวง 2 ฉบับ พ.ศ. 2563 (ฉบับรวม กรมกิจการผู้สูงอายุ)
- กฎหมายคุมกิจการดูแลผู้สูงอายุ ประกาศใช้แล้ว — ข่าว สบส. 3 ก.ย. 2563
- ศูนย์รับเรื่องร้องเรียน กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ
- การขออนุญาตประกอบกิจการดูแลผู้สูงอายุหรือผู้มีภาวะพึ่งพิง — ศูนย์รวมข้อมูลเพื่อติดต่อราชการ
ตรวจสอบความถูกต้องทางการแพทย์โดย พญ.ชัญญา วุฒิไกรกุล ว.51106 แพทย์อายุรศาสตร์ผู้สูงอายุ | กำกับดูแลโดย ดร.ธงชัย โชคถนอมทรัพย์ ประธานกรรมการบริหาร | อัปเดตล่าสุด: ต.ค. พ.ศ. 2569 | ข้อมูลกฎหมายและสุขภาพเบื้องต้น ณ ต.ค. 2569 ไม่ใช่คำปรึกษาทางกฎหมายหรือการแพทย์เฉพาะราย ไม่ระบุชื่อสถานที่ในข่าว ควรตรวจสอบกับกรมสนับสนุนบริการสุขภาพก่อนตัดสินใจ