เจ็บแน่นหน้าอกเรื้อรังที่กินยาแล้วยังเจ็บ ไม่ได้แปลว่าหมดทางเลือก แต่ก่อนคุยเรื่องทางเลือก ต้องแยกให้ออกก่อนว่าอาการไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที บทความนี้อธิบายลำดับการดูแลตามแนวทางสมาคมโรคหัวใจสหรัฐ ปี 2566 รวมถึงที่ทางของ EECP ว่าเหมาะกับใคร และไม่ใช่ทางเลือกสำหรับใคร
เจ็บแน่นหน้าอกเรื้อรัง
รักษาด้วยยาแล้วยังเจ็บ มีทางเลือกอะไรบ้าง
ผู้ป่วยหลอดเลือดหัวใจตีบหลายคนกินยาครบแต่ยังเจ็บหน้าอกเวลาเดินเร็วหรือขึ้นบันได บางคนเคยทำบอลลูนหรือผ่าตัดบายพาสมาแล้ว คำถามที่ตามมาคือยังมีอะไรทำได้อีกไหม บทความนี้เรียงลำดับให้เห็นตั้งแต่สัญญาณอันตรายไปจนถึงทางเลือกเสริมที่มีหลักฐานรองรับ
เจ็บเวลาออกแรง พักหรืออมยาแล้วดีขึ้นภายในไม่กี่นาที
เจ็บรุนแรง นานกว่า 20 นาที เหงื่อแตก หายใจไม่ทัน หรือหน้ามืด
แพทย์โรคหัวใจเป็นผู้ประเมินว่าควรทำบอลลูนหรือบายพาสหรือไม่
แนวทาง AHA/ACC 2023 ให้พิจารณาได้ในผู้ที่เจ็บเรื้อรังทั้งที่รักษาเต็มที่แล้ว
ในฐานะแพทย์รังสีร่วมรักษาที่ดูแลเครื่อง EECP ผมพบคนไข้ที่มาถามเรื่องนี้บ่อย และหลายคนเข้าใจว่า EECP คือการล้างหลอดเลือดหรือใช้แทนยาได้ ซึ่งไม่ถูกต้อง บทความนี้จึงเริ่มจากเรื่องที่สำคัญที่สุดก่อน คือแยกอาการฉุกเฉิน แล้วค่อยอธิบายว่า EECP อยู่ตรงไหนในลำดับการรักษา
ข้อมูลในบทความนี้ใช้กับผู้ป่วยเจ็บหน้าอกเรื้อรังที่ได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์โรคหัวใจแล้ว ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยอาการเจ็บหน้าอกครั้งแรก
การซักประวัติว่าเจ็บเมื่อไร นานแค่ไหน และหายด้วยอะไร ช่วยแยกอาการคงที่ออกจากอาการฉุกเฉิน
เนื้อหาในบทความนี้
1. เจ็บแบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที
คำตอบสั้น: ถ้าเจ็บแน่นหน้าอกขณะพัก เจ็บรุนแรงกว่าที่เคย เจ็บนานเกิน 20 นาที หรือมีเหงื่อแตก หายใจไม่ทัน หน้ามืด ร่วมด้วย ให้โทร 1669 ทันที อย่ารอดูอาการ อย่าขับรถไปเอง เพราะอาจเป็นกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน
สัญญาณอันตราย โทร 1669 ทันที
• เจ็บแน่นหน้าอกขณะนั่งพักหรือตอนกลางคืน โดยไม่ได้ออกแรง
• เจ็บรุนแรงหรือถี่กว่าเดิมชัดเจนในช่วงไม่กี่วัน
• เจ็บนานกว่า 20 นาที หรืออมยาใต้ลิ้นแล้วไม่ดีขึ้น
• เจ็บร้าวไปแขน กราม หรือหลัง ร่วมกับเหงื่อแตก คลื่นไส้ หายใจไม่ทัน
• หน้ามืด ใจสั่นผิดปกติ หรือเป็นลม
อาการเหล่านี้ไม่ใช่กลุ่มที่ควรมาปรึกษาเรื่อง EECP แต่ต้องได้รับการรักษาฉุกเฉินที่โรงพยาบาลก่อน
ส่วนอาการเจ็บหน้าอกที่แพทย์เรียกว่าคงที่ คือเจ็บเป็นแบบเดิมซ้ำ ๆ เกิดตอนออกแรงหรือเครียด และดีขึ้นเมื่อพักหรืออมยาภายในไม่กี่นาที กลุ่มนี้คือกลุ่มที่บทความนี้พูดถึง และต้องได้รับการวินิจฉัยจากแพทย์โรคหัวใจมาก่อนแล้ว
2. เจ็บหน้าอกเรื้อรังเกิดจากอะไร
คำตอบสั้น: สาเหตุที่พบบ่อยคือหลอดเลือดหัวใจตีบจากคราบไขมันสะสม เมื่อหัวใจต้องทำงานหนักขึ้น เลือดที่ผ่านจุดตีบไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจไม่พอ จึงเกิดอาการเจ็บ
นอกจากหลอดเลือดใหญ่ที่ตีบ บางคนมีปัญหาที่หลอดเลือดขนาดเล็กในกล้ามเนื้อหัวใจทำงานผิดปกติ ซึ่งมองไม่เห็นจากการฉีดสีหลอดเลือดหัวใจตามปกติ และบางคนมีจุดตีบกระจายหลายตำแหน่งจนการทำบอลลูนหรือบายพาสเพิ่มไม่คุ้มความเสี่ยง กลุ่มหลังนี้คือกลุ่มที่มักถูกเรียกว่า เจ็บหน้าอกดื้อต่อการรักษา (refractory angina)
| ปัจจัย | ทำไมเกี่ยวกับหลอดเลือดหัวใจ |
|---|---|
| ความดันโลหิตสูง | ผนังหลอดเลือดรับแรงดันสูงต่อเนื่อง เสื่อมและแข็งเร็วขึ้น |
| เบาหวาน | น้ำตาลสูงทำร้ายผนังหลอดเลือดทั้งเส้นใหญ่และเส้นเล็ก |
| ไขมัน LDL สูง | เป็นวัตถุดิบของคราบไขมันที่สะสมในผนังหลอดเลือด |
| สูบบุหรี่ | ทำให้หลอดเลือดหดตัวและอักเสบ คราบไขมันเกิดเร็วขึ้น |
| อายุและประวัติครอบครัว | เปลี่ยนไม่ได้ แต่ทำให้ต้องคุมปัจจัยอื่นเข้มขึ้น |
ปัจจัยชุดเดียวกันนี้ทำร้ายหลอดเลือดสมองและหลอดเลือดไตด้วย จึงควรดูแลหลอดเลือดทั้งระบบ
อ่านเพิ่มเรื่องที่หัวใจและสมองใช้หลอดเลือดระบบเดียวกันได้ที่ หัวใจกับสมองเชื่อมกันด้วยเส้นเลือด
3. ลำดับการรักษาตามแนวทางสากล
คำตอบสั้น: แนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดหัวใจเรื้อรังของสมาคมโรคหัวใจสหรัฐ ปี 2566 เริ่มจากปรับปัจจัยเสี่ยงและยา ถ้ายังเจ็บจึงพิจารณาการเปิดหลอดเลือด และสำหรับผู้ที่ยังเจ็บแม้รักษาเต็มที่แล้ว จึงพิจารณาทางเลือกเสริมอย่าง EECP
ลำดับที่แพทย์ใช้พิจารณา
สิ่งที่ห้ามเข้าใจผิด EECP ไม่ได้ใช้แทนยา และไม่ได้ใช้แทนการทำบอลลูนหรือบายพาสในคนที่แพทย์โรคหัวใจแนะนำให้ทำ ผู้ที่เริ่ม EECP ยังต้องกินยาและพบแพทย์โรคหัวใจตามนัดเหมือนเดิม
ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจก่อนเริ่ม EECP ทุกครั้ง เพราะเครื่องต้องทำงานประสานกับจังหวะการเต้นของหัวใจ
4. EECP อยู่ตรงไหนในลำดับนี้
คำตอบสั้น: แนวทาง AHA/ACC ปี 2566 ให้ EECP อยู่ในระดับ Class 2b ความหมายคืออาจพิจารณาได้ ในผู้ที่ยังเจ็บหน้าอกแม้รักษาเต็มที่แล้ว ไม่ใช่การรักษาอันดับแรก และไม่ใช่การเปิดหลอดเลือดที่ตีบ
EECP ย่อมาจาก Enhanced External Counterpulsation ใช้ปลอกลม 3 ชุดรัดที่น่อง ต้นขา และสะโพก บีบไล่จากล่างขึ้นบนในจังหวะที่หัวใจคลายตัว เพื่อดันเลือดกลับเข้าหัวใจ แล้วปล่อยลมทันทีก่อนหัวใจบีบตัว เครื่องทำงานตามสัญญาณคลื่นไฟฟ้าหัวใจทุกจังหวะ คอร์สมาตรฐานคือครั้งละ 1 ชั่วโมง รวม 35 ครั้ง
ปลอกลมบีบและคลายตามจังหวะการเต้นของหัวใจ ผู้รับบริการนอนพักตลอดครั้งละประมาณ 1 ชั่วโมง
| สิ่งที่ EECP ทำ | สิ่งที่ EECP ไม่ได้ทำ |
|---|---|
| ช่วยเพิ่มแรงดันเลือดไปเลี้ยงหัวใจในช่วงหัวใจคลายตัว | ไม่ได้ขยายหรือเปิดจุดที่ตีบ |
| มีส่วนช่วยลดอาการเจ็บแน่นหน้าอก | ไม่ได้ล้างหรือเอาคราบไขมันออก |
| ไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องพักฟื้น | ทำควบคู่กับยาและการรักษาที่แพทย์โรคหัวใจแนะนำ |
ใช้ได้ทุกครั้งเมื่อแพทย์ประเมินแล้วเห็นด้วย แพทย์ประเมินซ้ำระหว่างคอร์ส
อ่านรายละเอียดกลไกและข้อบ่งชี้เพิ่มได้ที่ EECP คืออะไร ข้อบ่งชี้และข้อจำกัด และเหตุผลที่คอร์สกำหนดไว้ 35 ครั้งที่ ทำไมคอร์ส EECP ต้องครบ 35 ครั้ง
5. ใครไม่ควรทำ EECP
คำตอบสั้น: EECP สร้างแรงดันย้อนกลับต่อระบบไหลเวียนทั้งร่างกาย จึงมีข้อห้ามหลายข้อที่แพทย์ต้องคัดกรองก่อนทุกราย ผู้สนใจตัดสินใจเข้ารับบริการเองไม่ได้
ภาวะที่มักเป็นข้อห้ามหรือต้องระวังเป็นพิเศษ
• หลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพองหรือฉีกขาด
• ลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดดำส่วนลึกที่ขา (DVT) หรือหลอดเลือดดำอักเสบ
• หัวใจล้มเหลวเฉียบพลันหรือยังไม่คงที่ และหัวใจเต้นผิดจังหวะที่ควบคุมไม่ได้
• ลิ้นหัวใจเอออร์ติกรั่วรุนแรง
• ความดันโลหิตสูงที่ยังควบคุมไม่ได้ ภาวะเลือดออกง่าย
• หลอดเลือดแดงที่ขาตีบรุนแรง และการตั้งครรภ์
รายการนี้ไม่ครบทุกข้อ แพทย์จะซักประวัติ ตรวจร่างกาย ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ และคัดกรองลิ่มเลือดที่ขาก่อนเริ่มทุกราย
เรื่องลิ่มเลือดที่ขาเป็นข้อที่ต้องตรวจก่อนเสมอ อ่านเหตุผลเต็มได้ที่ ลิ่มเลือดที่ขา DVT ใครเสี่ยง ทำไมต้องตรวจก่อนทำ EECP
“คนไข้เจ็บหน้าอกเรื้อรังหลายคนมาหาผมด้วยความหวังว่า EECP จะทำให้หลอดเลือดโล่ง ผมต้องอธิบายตรง ๆ ว่ามันไม่ได้เปิดหลอดเลือด แต่ในคนที่แพทย์โรคหัวใจรักษาเต็มที่แล้วและยังเจ็บอยู่ มันเป็นทางเลือกเสริมที่แนวทางสากลให้พิจารณาได้ สิ่งที่ผมทำก่อนทุกครั้งคือดูว่าคนไข้ปลอดภัยพอจะทำหรือไม่”
6. ก่อนปรึกษาแพทย์ควรเตรียมอะไร
คำตอบสั้น: นำผลตรวจหัวใจเดิมและรายการยาที่กินอยู่มาด้วย จดว่าเจ็บตอนไหน นานเท่าไร หายด้วยอะไร เพื่อให้แพทย์ประเมินได้ครบในการพบครั้งเดียว
สิ่งที่ควรนำมาในวันนัด
• ผลการตรวจหัวใจเดิม เช่น ผลฉีดสีหลอดเลือดหัวใจ ผลวิ่งสายพาน หรือผลอัลตราซาวด์หัวใจ
• รายการยาทั้งหมดที่กินอยู่ รวมยาละลายลิ่มเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด
• บันทึกอาการ เจ็บกี่ครั้งต่อสัปดาห์ เกิดตอนทำอะไร นานกี่นาที
• ประวัติการทำบอลลูนหรือผ่าตัดบายพาส และชื่อแพทย์โรคหัวใจที่ดูแลอยู่
แพทย์อาจส่งตรวจเพิ่ม เช่น คลื่นไฟฟ้าหัวใจ อัลตราซาวด์หลอดเลือดดำที่ขา ก่อนสรุปว่าเหมาะกับ EECP หรือไม่
| แพ็กเกจ EECP ที่ KIN สุขุมวิท 107 | ราคา |
|---|---|
| 1 ครั้ง | 3,900 บาท |
| 15 ครั้ง | 52,500 บาท |
| 35 ครั้ง (คอร์สมาตรฐาน) | 105,000 บาท |
ทุกแพ็กเกจรวมการประเมินโดยแพทย์ก่อนทำ ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ และคัดกรองลิ่มเลือดที่ขา · แพทย์เป็นผู้พิจารณาว่าเหมาะสมหรือไม่ก่อนเริ่ม
ระหว่างทำ EECP เจ้าหน้าที่เฝ้าดูสัญญาณหัวใจและแรงดันตลอดเวลา
แพทย์ผู้ควบคุมเครื่อง EECP ประเมินความเหมาะสมและข้อห้ามก่อนเริ่มทุกราย
ติดต่อสอบถาม | นัดประเมินฟรี
ตรวจหลอดเลือด EECP และออกซิเจนแรงดันสูง ให้บริการที่ KIN สุขุมวิท 107 ที่เดียว นัดหมายล่วงหน้าทุกกรณี เจ้าหน้าที่แจ้งวันเวลาที่ว่างให้
KIN Medical Hub ลาดพร้าว 71
โรงพยาบาลกายภาพบำบัด KIN สุขุมวิท 107
KIN ศูนย์ฟื้นฟู พัทยา
KIN ศูนย์ฟื้นฟู ราชพฤกษ์
KIN รามคำแหง 24 จองสิทธิ์ก่อนเปิด 1 พ.ย. 2569
KIN ศาลายา จองสิทธิ์ก่อนเปิด 1 ธ.ค. 2569
สายด่วนกลาง: 02-096-4996 | กายภาพบำบัดที่บ้าน 095-767-6307 | ดูแล พยาบาล และเช่าอุปกรณ์ 061-881-9399 | กรณีฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย ตอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN
เจ็บแน่นหน้าอกแบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที
เจ็บขณะพัก เจ็บรุนแรงกว่าเดิม เจ็บนานเกิน 20 นาที หรือมีเหงื่อแตก หายใจไม่ทัน หน้ามืดร่วมด้วย ให้โทร 1669 ทันที เพราะอาจเป็นกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ไม่ใช่อาการที่ควรรอปรึกษาเรื่อง EECP
กินยาหัวใจครบแล้วยังเจ็บหน้าอก ทำอะไรได้อีก
ควรกลับไปให้แพทย์โรคหัวใจประเมินซ้ำก่อน เพราะอาจปรับยาได้ หรืออาจพิจารณาการเปิดหลอดเลือด ถ้ารักษาเต็มที่แล้วและไม่เหมาะกับการเปิดหลอดเลือดเพิ่ม EECP เป็นทางเลือกเสริมที่แนวทาง AHA/ACC 2023 ให้พิจารณาได้ในระดับ Class 2b
EECP ช่วยเปิดหลอดเลือดหัวใจที่ตีบได้ไหม
ไม่ได้ EECP ไม่ได้ขยายจุดตีบและไม่ได้ล้างคราบไขมัน แต่มีส่วนช่วยดันเลือดกลับไปเลี้ยงหัวใจในช่วงหัวใจคลายตัว ลดอาการเจ็บแน่นหน้าอก ใช้ได้ทุกครั้งเมื่อแพทย์ประเมินแล้วเห็นด้วย
ทำ EECP แล้วหยุดกินยาได้ไหม
ไม่ได้ ผู้ที่ทำ EECP ยังต้องกินยาตามที่แพทย์โรคหัวใจสั่งและพบแพทย์ตามนัดเหมือนเดิม EECP เป็นการรักษาเสริม ไม่ได้ใช้แทนยา
ใครไม่ควรทำ EECP
ผู้ที่มีหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง ลิ่มเลือดอุดตันที่ขา หัวใจล้มเหลวที่ยังไม่คงที่ หัวใจเต้นผิดจังหวะที่ควบคุมไม่ได้ ลิ้นหัวใจเอออร์ติกรั่วรุนแรง ความดันสูงที่คุมไม่ได้ และหญิงตั้งครรภ์ แพทย์ต้องคัดกรองก่อนทุกราย
EECP ที่ KIN ราคาเท่าไร
ที่ KIN สุขุมวิท 107 ราคา 1 ครั้ง 3,900 บาท 15 ครั้ง 52,500 บาท และ 35 ครั้ง 105,000 บาท รวมการประเมินโดยแพทย์ ตรวจคลื่นไฟฟ้าหัวใจ และคัดกรองลิ่มเลือดที่ขาก่อนทำ ต้องนัดหมายล่วงหน้า โทร 065-909-2599
เขียนและตรวจสอบความถูกต้องทางการแพทย์โดย น.อ.นพ. เถลิงเกียรติ แจ่มอุลิตรัตน์ ว.28431 แพทย์เฉพาะทางรังสีร่วมรักษา ผู้ผ่านการรับรอง RENEW™ NCP-5 Operator Training | เรียบเรียงโดยกองบรรณาธิการ KIN | กำกับดูแลโดย ดร.ธงชัย โชคถนอมทรัพย์ ประธานกรรมการบริหาร | อัปเดตล่าสุด: ก.ย. พ.ศ. 2569 | บทความนี้ให้ข้อมูลเบื้องต้นตามแนวทางเวชปฏิบัติ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำเฉพาะราย การตรวจและการรักษาของแต่ละคนต้องให้แพทย์เป็นผู้พิจารณา หากมีอาการฉุกเฉินโทร 1669