เตียงผู้ป่วย 2 ไกร์ 3 ไกร์ 5 ไกร์
ต่างกันยังไง และเลือกแบบไหนดี
คู่มือเลือกจำนวนไกร์เตียงผู้ป่วยให้เหมาะกับอาการ น้ำหนัก และผู้ดูแล โดยทีมพยาบาลวิชาชีพ KIN ที่ดูแลผู้ป่วยที่บ้านมากกว่า 6,000 ครอบครัว
สรุปสั้น: "ไกร์" คือจำนวนจุดที่เตียงปรับระดับได้ — 2 ไกร์ปรับหัวกับเข่า เหมาะผู้ป่วยเบา 3 ไกร์ปรับความสูงเพิ่ม ช่วยผู้ดูแล 5 ไกร์ปรับได้ทุกจุดรวม Trendelenburg เหมาะผู้ป่วยหนักหรือดูแลเข้มข้น
"ไกร์" คือคำถามที่ครอบครัวผู้ป่วยถามทีม KIN บ่อยที่สุดเมื่อจะเช่าเตียง หลายคนเลือกผิดเพราะไม่รู้ว่าแต่ละไกร์ต่างกันอย่างไร บางรายเช่า 2 ไกร์มาแล้วต้องเปลี่ยนเป็น 5 ไกร์ใน 2 สัปดาห์เพราะผู้ดูแลแบกรับภาระไม่ไหว
บทความนี้อธิบายความแตกต่างของแต่ละไกร์และตัวช่วยตัดสินใจจากประสบการณ์จริงของทีมพยาบาล KIN
"ไกร์" ในเตียงผู้ป่วยหมายถึงอะไร
คำตอบสั้น: "ไกร์" หมายถึงจำนวนจุดหรือส่วนที่เตียงสามารถปรับระดับได้อิสระจากกัน ยิ่งไกร์มาก ยิ่งปรับท่าผู้ป่วยได้ละเอียดและหลากหลายมากขึ้น แต่ราคาเช่าก็สูงขึ้นตามลำดับ
"ไกร์" มาจากคำว่า "Gearring" หรือระบบเฟืองในกลไกปรับระดับ ในภาษาไทยเราใช้คำนี้เรียกแทน "ฟังก์ชันการปรับ" ของเตียง เช่น เตียง 3 ไกร์ = ปรับได้ 3 จุดอิสระจากกัน
ส่วนที่ 1 — หัวเตียง (Head Section)
ยกศีรษะและลำตัวส่วนบนขึ้น 0-75 องศา เพื่อนั่งพิง รับประทานอาหาร ป้องกันสำลัก และลดอาการนอนราบนาน
ส่วนที่ 2 — เข่า (Knee Section)
งอขาส่วนล่างขึ้น 0-30 องศา เพื่อป้องกันผู้ป่วยไถลลงเมื่อยกหัว ลดแรงกดที่หลัง และช่วยการไหลเวียนโลหิต
ส่วนที่ 3 — ความสูง (Hi-Low)
ปรับความสูงของเตียงทั้งหมดขึ้นลง เพื่อให้ผู้ดูแลทำงานได้โดยไม่ต้องก้มหลัง และให้ผู้ป่วยลงเตียงได้ปลอดภัย
ส่วนที่ 4 และ 5 (เฉพาะ 5 ไกร์): ได้แก่ Trendelenburg (เอียงทั้งเตียงให้หัวต่ำ-เท้าสูง) และ Reverse Trendelenburg (หัวสูง-เท้าต่ำ) ใช้ในกรณีทางการแพทย์เฉพาะทาง เช่น ผู้ป่วยความดันต่ำ หรือช่วยการไหลเวียนเลือดขา
เตียง 2 ไกร์ — เหมาะกับใคร
คำตอบสั้น: เตียง 2 ไกร์ปรับได้ 2 จุด คือหัวเตียงและส่วนเข่า มักเป็นระบบมือหมุน ราคาเช่าถูกที่สุด เหมาะกับผู้ป่วยที่ยังขยับตัวได้บ้าง มีผู้ดูแลแข็งแรงอยู่ตลอด และคาดว่าจะใช้ระยะสั้นไม่เกิน 2-3 เดือน
เตียง 2 ไกร์ส่วนใหญ่ในตลาดเป็นแบบมือหมุน (Manual Crank) ผู้ดูแลต้องหมุนด้วยมือทุกครั้งที่ต้องการปรับท่า ไม่สามารถปรับความสูงของเตียงได้ทั้งหมด ทำให้ผู้ดูแลต้องก้มหลังขณะพลิกตัวหรือเปลี่ยนผ้า
เหมาะกับ
- ผู้ป่วยหลังผ่าตัด พักฟื้น 1-2 เดือน
- ผู้ที่ยังขยับตัวและพลิกตัวได้บ้าง
- มีผู้ดูแลแข็งแรงอยู่ตลอด
- งบจำกัด ใช้ระยะสั้น
ไม่เหมาะกับ
- ผู้ป่วย Stroke หรืออัมพาต
- ผู้ดูแลคนเดียวหรือแรงน้อย
- ผู้ป่วยน้ำหนักมากกว่า 70 กก.
- ใช้งานระยะยาว 3+ เดือน
เตียง 3 ไกร์ — ที่นิยมใช้มากที่สุด
คำตอบสั้น: เตียง 3 ไกร์เพิ่มการปรับความสูงทั้งเตียง (Hi-Low) เข้ามา ทำให้ผู้ดูแลทำงานในท่าตั้งตรงได้โดยไม่ต้องก้มหลัง ลดความเสี่ยงปวดหลังในผู้ดูแลระยะยาว เป็นรุ่นที่ทีม KIN แนะนำเป็นพื้นฐานสำหรับผู้ป่วยส่วนใหญ่

เตียง 3 ไกร์ไฟฟ้าใช้มอเตอร์ 3 ตัวแยกอิสระ ควบคุมด้วยรีโมตคอนโทรล ผู้ป่วยหรือผู้ดูแลกดปุ่มเพียงครั้งเดียวก็ปรับได้ทันที สิ่งที่ทำให้ 3 ไกร์ต่างจาก 2 ไกร์อย่างมีนัยสำคัญคือ ระบบ Hi-Low ที่ผู้ดูแลสามารถยกเตียงขึ้นสูงเพื่อทำงานในท่าตั้งตรง และลดต่ำเพื่อให้ผู้ป่วยลงเตียงได้ปลอดภัย
เหมาะกับ
- ผู้ป่วยส่วนใหญ่ทั่วไป (รุ่นที่แนะนำ)
- ผู้ดูแลที่ต้องทำงานคนเดียว
- ผู้ดูแลที่มีปัญหาหลัง
- ผู้ป่วยหลัง Stroke ระยะแรก
- ใช้ระยะ 3-12 เดือน
ข้อจำกัด
- ไม่มี Trendelenburg สำหรับเคสพิเศษ
- ผู้ป่วยที่ต้องการดูแลระดับ ICU ควรใช้ 5 ไกร์
- ราคาเช่าสูงกว่า 2 ไกร์
ข้อมูลจากทีม KIN: ผู้ป่วยติดเตียงที่บ้านมากกว่า 60% ที่ทีม KIN ดูแลใช้เตียง 3 ไกร์ไฟฟ้า เพราะ Hi-Low ลดอัตราปวดหลังในผู้ดูแลได้อย่างชัดเจน และทำให้เปลี่ยนผ้าปูเตียงและเช็ดตัวผู้ป่วยได้ง่ายขึ้นมาก
เตียง 5 ไกร์ — สำหรับเคสที่ต้องการมากกว่า
คำตอบสั้น: เตียง 5 ไกร์เพิ่ม Trendelenburg (เอียงทั้งเตียงหัวต่ำ-เท้าสูง) และ Reverse Trendelenburg เข้ามา ใช้ในกรณีทางการแพทย์เฉพาะทาง เช่น ผู้ป่วยความดันต่ำ บวมน้ำที่ขา หรือเคสที่แพทย์สั่งท่าพิเศษ ราคาเช่าสูงที่สุดในกลุ่ม
เตียง 5 ไกร์คือเตียงระดับ ICU ที่ออกแบบมาสำหรับการดูแลผู้ป่วยเข้มข้นในโรงพยาบาล แต่ปัจจุบันให้เช่าสำหรับดูแลที่บ้านได้แล้ว เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีความซับซ้อนทางการแพทย์และแพทย์สั่งท่าพิเศษ

เหมาะกับ
- ผู้ป่วยที่แพทย์สั่งท่า Trendelenburg
- ผู้ป่วยบวมน้ำที่ขา ความดันต่ำ
- ผู้ป่วย Stroke ที่มีภาวะแทรกซ้อน
- ผู้ป่วยน้ำหนักมาก ต้องการ Hi-Low ครบ
- เคสที่ต้องดูแลระดับ ICU ที่บ้าน
ข้อจำกัด
- ราคาเช่าสูงสุดในกลุ่ม
- น้ำหนักมาก เคลื่อนย้ายลำบาก
- ฟังก์ชันบางอย่างไม่จำเป็นสำหรับผู้ป่วยทั่วไป
- ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเลือก
ตารางเปรียบเทียบ 2 ไกร์ vs 3 ไกร์ vs 5 ไกร์
คำตอบสั้น: ผู้ป่วยทั่วไปเลือก 3 ไกร์ได้เลย ถ้าแพทย์ไม่ได้สั่งพิเศษ ไม่จำเป็นต้องจ่ายแพงขึ้นเป็น 5 ไกร์ และไม่ควรลดลงมาใช้ 2 ไกร์ถ้ามีผู้ดูแลเพียงคนเดียว
| จุดเปรียบเทียบ | 2 ไกร์ | 3 ไกร์ | 5 ไกร์ |
|---|---|---|---|
| ปรับหัว-เข่า | มี | มี | มี |
| ปรับความสูง Hi-Low | ไม่มี | มี | มี |
| Trendelenburg | ไม่มี | ไม่มี | มี |
| ลดภาระผู้ดูแล | ปานกลาง | สูง | สูงมาก |
| ราคาเช่า/เดือน | ต่ำสุด | กลาง | สูงสุด |
| เหมาะกับ | พักฟื้นสั้น มีผู้ดูแลตลอด | ผู้ป่วยทั่วไป แนะนำ | เคสพิเศษ ICU-grade |
"คำถามที่ทีม KIN ได้รับบ่อยที่สุดคือ ต้องเลือก 5 ไกร์ไหม คำตอบคือ ถ้าแพทย์ไม่ได้สั่ง ไม่จำเป็น เตียง 3 ไกร์ตอบโจทย์ผู้ป่วยส่วนใหญ่ได้ดีมาก และประหยัดค่าเช่าไปใช้กับทีมฟื้นฟูได้มากกว่า"
พว.อรฤทัย บุญตวง
ผู้จัดการสาขา KIN สุขุมวิท 107 | พยาบาลวิชาชีพ KIN
ดูรายละเอียดเตียงแต่ละรุ่น: KIN มีเตียง 3 ไกร์และ 5 ไกร์ให้เช่าหลายรุ่น คัดเลือกโดยทีมแพทย์ ดูรุ่นและราคาทั้งหมดได้ที่หน้าเช่าอุปกรณ์การแพทย์ หรือปรึกษาทีม KIN เพื่อช่วยเลือกรุ่นที่เหมาะกับผู้ป่วยโดยเฉพาะ
คำถามที่พบบ่อย
ตอบโดยทีมแพทย์และพยาบาลวิชาชีพ KIN
ผู้จัดการสาขา โรงพยาบาลกายภาพบำบัด KIN สุขุมวิท 107 | พยาบาลวิชาชีพ เลขที่ พว.5311192883
เขียนและตรวจสอบโดย: ทีมวิชาการ KIN Rehabilitation & Homecare | ตรวจสอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN | อัปเดตล่าสุด: มิ.ย. พ.ศ. 2569
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล กรุณาปรึกษาทีมแพทย์ก่อนตัดสินใจ
