บทความสุขภาพ | KIN Rehabilitation
ติดเตียงจาก Stroke ยังมีโอกาสกลับมาเดินได้ไหม?
เปิดเผยขั้นตอนการฟื้นฟูจากบนเตียงจนถึงก้าวเดิน ที่ครอบครัวควรรู้ก่อนตัดสินใจ
โดย ทีมวิชาการ KIN Rehabilitation & Homecare | ตรวจสอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN | อัปเดตล่าสุด: พ.ค. พ.ศ. 2569 | ใช้เวลาอ่าน 8 นาที
เนื้อหาในบทความนี้
1. ผู้ป่วย Stroke ที่ติดเตียง ยังฟื้นตัวได้ไหม?
คำตอบสั้น: ได้ แต่ต้องประเมินก่อนว่าปัญหาของผู้ป่วยอยู่ที่จุดใด และต้องเริ่มฟื้นฟูให้เร็วที่สุด เพราะยิ่งนานยิ่งสูญเสียการสั่งการของสมอง มวลกล้ามเนื้อ และโอกาสที่สมองจะสร้างเส้นทางประสาทใหม่
ผู้ป่วยหลอดเลือดสมองที่นอนติดเตียงในระยะแรกสามารถฟื้นฟูได้ แต่ก่อนจะเริ่มโปรแกรมใดก็ตาม ต้องประเมินก่อนว่าผู้ป่วยมีปัญหาในจุดใดบ้าง เพื่อวางแผนการรักษาที่ตรงจุด ไม่ใช่ทำแบบเดียวกันทุกคน ระดับของการฟื้นตัวขึ้นอยู่กับความรุนแรงของ Stroke ตำแหน่งสมองที่เสียหาย และคุณภาพของการดูแลในช่วงแรก
ได้
ผู้ป่วยติดเตียงส่วนใหญ่ฟื้นตัวได้ถ้าเริ่มเร็วและถูกโปรแกรม
24-48 ชม.
ควรเริ่มฟื้นฟูหลังอาการคงที่ ไม่รอให้ลุกได้ก่อน
5 ขั้น
เส้นทางการฟื้นตัวจากนอนบนเตียงสู่การเดิน
2. สิ่งที่สูญเสียเมื่อปล่อยผู้ป่วยนอนนิ่งนาน
คำตอบสั้น: การนอนนิ่งโดยไม่ฟื้นฟูทำให้สูญเสีย 3 อย่างพร้อมกัน คือ การสั่งการของสมอง มวลกล้ามเนื้อ และช่วงการเคลื่อนไหวของข้อต่อ ทั้ง 3 อย่างนี้สำคัญมากสำหรับการเดิน และยิ่งสูญเสียมากยิ่งต้องใช้เวลาฟื้นนานขึ้น
การสั่งการของสมอง (Neural Control)
สมองต้องส่งสัญญาณสั่งงานกล้ามเนื้อซ้ำๆ จึงจะรักษาการเชื่อมต่อไว้ได้ เมื่อไม่มีการเคลื่อนไหว เส้นทางประสาทจะอ่อนแอลงทุกวัน ทำให้แม้แต่การสั่งให้ยกขาก็ทำได้ยากขึ้น
มวลกล้ามเนื้อ (Muscle Mass)
กล้ามเนื้อที่รองรับน้ำหนักร่างกายในการยืนและเดิน เช่น กล้ามเนื้อต้นขาและน่อง ลีบเร็วมากเมื่อไม่ได้ใช้งาน ยิ่งลีบมากการฝึกยืนทีหลังต้องใช้เวลานานขึ้น
ช่วงการเคลื่อนไหวข้อต่อ (Range of Motion)
ข้อเท้า ข้อเข่า สะโพก ที่ไม่ถูกขยับจะแข็งและสูญเสียพิสัยการเคลื่อนไหว ทำให้ก้าวเดินได้ไม่เต็มก้าว เสี่ยงสะดุดล้มมากขึ้น

3. ขั้นตอนการฟื้นฟูจากเตียงสู่ก้าวเดิน
คำตอบสั้น: เส้นทางจากเตียงสู่การเดินมี 5 ขั้นตอน ต้องผ่านแต่ละขั้นให้มั่นคงก่อน ไม่ข้ามขั้น เพราะแต่ละขั้นคือการสร้างพื้นฐานให้ขั้นถัดไป ถ้าเริ่มขั้นยากเร็วเกินไปเสี่ยงล้มและบาดเจ็บ
เส้นทาง 5 ขั้นตอน: จากเตียงสู่ก้าวเดิน
บนเตียง — ฝึกกล้ามเนื้อพื้นฐาน
Passive ROM ขยับข้อต่อ กระตุ้นประสาทสัมผัส ฝึกกลืน เตรียมพื้นฐานกล้ามเนื้อสำหรับขั้นถัดไป
พลิกตะแคงตัวและนั่งข้างเตียง
ฝึกพลิกตัวเอง ฝึกนั่งข้างเตียงโดยมีแรงโน้มถ่วงกดลง ฝึกทรงตัวขณะนั่ง และเริ่มห้อยขาเพื่อให้เลือดเคยชินกับท่านั่ง
ลงน้ำหนักที่ขาทั้ง 2 ข้าง
ฝึกลงน้ำหนักเท่าๆ กันทั้งสองข้าง เตรียมขาให้พร้อมก่อนจะยืน ถ้าขาข้างที่อ่อนแรงยังรับน้ำหนักไม่ได้ต้องฝึกเพิ่มก่อน
ยืนได้ด้วยการพยุง
ยืนโดยมีนักกายภาพหรืออุปกรณ์พยุง ฝึกทรงตัวขณะยืน เริ่มลงน้ำหนักสลับขา ระยะนี้สำคัญมากอย่ารีบข้ามไปเดิน
เดินได้ด้วยอุปกรณ์ช่วย
เริ่มก้าวเดินโดยมีอุปกรณ์ช่วย ค่อยๆ ลดการพึ่งอุปกรณ์ ฝึกเดินบนพื้นต่างๆ จนเดินได้มั่นคงพอสำหรับชีวิตประจำวัน
4. กายภาพบำบัดในแต่ละขั้นทำอะไรบ้าง
คำตอบสั้น: นักกายภาพบำบัดไม่ได้แค่ "ช่วยขยับ" แต่ประเมิน วางแผน กระตุ้น และปรับระดับความยากให้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละวัน แต่ละขั้นตอนต้องการเทคนิคและความรู้เฉพาะที่ครอบครัวไม่สามารถทำเองได้อย่างปลอดภัย
ในแต่ละขั้นของการฟื้นฟู นักกายภาพบำบัดจะทำงานร่วมกับผู้ป่วยอย่างใกล้ชิด ไม่ใช่แค่บอกให้ทำ แต่คอยจับ พยุง และให้ feedback ตลอดเวลา เพื่อให้ผู้ป่วยฝึกได้อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงสุด เมื่อผู้ป่วยพัฒนาถึงระดับหนึ่งธาราบำบัดจะช่วยให้ฝึกเดินในน้ำที่ลดแรงกดข้อได้ก่อนออกมาฝึกบนบก
ทำกายภาพบำบัดที่บ้านได้ — KIN HomeCare
เมื่อผู้ป่วยผ่านขั้นตอนแรกๆ และสามารถกลับบ้านได้ KIN HomeCare จัดส่งนักกายภาพบำบัดวิชาชีพถึงบ้าน เพื่อให้การฝึกต่อเนื่องไม่หยุดชะงัก โดยทำตามแผนที่ทีมแพทย์ KIN วางไว้อย่างเป็นระบบ
ดูรายละเอียด กายภาพบำบัดที่บ้าน5. KIN ช่วยผู้ป่วยติดเตียงให้กลับมาเดินได้อย่างไร
คำตอบสั้น: KIN ประเมินผู้ป่วยตั้งแต่วันแรก วางแผนโปรแกรมตามขั้นตอนที่เหมาะสม และมีทีมสหวิชาชีพที่ดูแลทุกวันเพื่อให้การพัฒนาเป็นไปอย่างต่อเนื่องและปลอดภัย
KIN มีโปรแกรมทดลอง 7 วัน 9,999 บาทสำหรับครอบครัวที่ยังไม่แน่ใจ เพื่อให้ทีมแพทย์ได้ประเมินผู้ป่วยและแสดงให้เห็นว่าโปรแกรมฟื้นฟูที่ถูกต้องทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงได้อย่างไร ดูรีวิวจากครอบครัวจริงได้ที่หน้ารีวิว KINหรืออ่านเรื่องเทคโนโลยีที่ KIN ใช้ในการฟื้นฟู
"ผู้ป่วยที่ยังนอนอยู่บนเตียงวันนี้ อาจกำลังอยู่บนเส้นทางที่จะก้าวเดินได้ในอีกไม่กี่เดือน ถ้าได้รับการฟื้นฟูที่ถูกต้องตั้งแต่ตอนนี้"
— ทีมสหวิชาชีพ KIN Rehabilitation & Homecare | ก่อตั้ง พ.ศ. 2561

