ประคบร้อน vs ประคบเย็น ใช้ต่างกันอย่างไร
หลาย ๆ คนอาจจะสงสัยมีอาการแบบนี้ควรประคบร้อนหรือประคบเย็นดี อาการแบบไหนควรจะใช้ยังไง หากมีอาการปวดจากการหกล้ม ข้อเท้าพลิก/ข้อเท้าแพลง ปวดประจำเดือน หรือปวดจากการนั่งทำงานนาน ควรใช้เย็นหรือร้อนดี?
การประคบร้อนหรือประคบเย็น คือ การปฐมพยาบาลเบื้องต้นอย่างหนึ่ง เมื่อเกิดอาการปวดหรืออักเสบ ไม่ว่าจะเป็นการได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ การออกกำลังกาย การเล่นกีฬาหกล้ม หรือฟกช้ำของร่างกายจากอุบัติเหตุต่างๆ ข้อเท้าพลิกกล้ามเนื้อฉีกขาด หรือจากอาการปวดเรื้อรัง ปวดตึงกล้ามเนื้อจากการใช้งาน มีไข้สูง ซึ่งการเลือกใช้ความร้อนหรือความเย็นให้ถูกต้องตามอาการจะช่วยแก้ปัญหาเบื้องต้นได้ แล้วควรใช้เมื่อไหร่
การประคบร้อน ความร้อนหรืออุณหภูมิของเนื้อเยื่อที่สูงขึ้น สามารถช่วยกระตุ้นให้เส้นเลือดขยายตัว เพิ่มการไหลเวียนเลือดบริเวณนั้นๆ ซ่อมแซมการบาดเจ็บช่วยบรรเทาอาการปวดและผ่อนคลายของกล้ามเนื้อ
ควรใช้เมื่อไหร่?
- ควรประคบร้อนเมื่อกลับจากบาดเจ็บ 48 ชั่วโมง และหลังจากไม่มีอาการบวม แดง ร้อน บริเวณที่บาดเจ็บ
ควรใช้กับอาการไหน?
- การประคบร้อนควรใช้กับอาการปวดเรื้อรัง เช่น มีปัญหาหมอนรองกระดูกทับเส้นประสาท/หมอนรองกระดูก Office syndrome ปวดตึงกล้ามเนื้อบริเวณคอบ่า หลัง ปวดตึงบริเวณข้อ ข้อติด/ข้ออักเสบ จากการไม่ได้เคลื่อนไหวเป็นเวลานาน กล้ามเนื้อมีภาวะความตึงตัวมาก ตะคริว ปวดประจำเดือน หรือปวดคัดเต้านม ยกเว้นโรคเก๊าท์ และไม่มีอาการปวด บวม แดง ร้อน หรืออาการแสดงของการอักเสบ
ใช้ยังไงดี?
- ใช้เจลประคบร้อนสำเร็จรูป หรือถุงน้ำร้อนห่อผ้าขนหนู ควรประคบไว้นาน 20-30 นาที และไม่ควรร้อนจนแสบผิว อุณหภูมิที่เหมาะสมไม่ควรเกิน 45 องศาเซลเซียส หรือความรู้สึกอุ่นๆสบาย
ข้อควรระวังในการประคบร้อน
- ผู้ที่มีปัญหาการรับความรู้สึกทางระบบประสาท เช่น ผู้ป่วยโรคเบาหวาน เพราะจะมีความบกพร่องในการรับรู้ความรู้สึก
- ไม่ควรทำในผู้ป่วยที่มีภาวะเลือกออกผิดปกติ
- ไม่ควรประคบในบริเวณที่มีเลือดออกหรือบริเวณที่มีแผลเปิด
- ประคบร้อนเมื่อมีอาการอักเสบบวมแดงน้อยลง
- ควรควบคุมอุณหภูมิให้เหมาะสม ไม่ควรร้อนจนเกินไปหรือไม่เกิน 45 องศาเซลเซียส เนื่องจากความร้อนที่มากเกินไปอาจก่อให้เกิดผิวหนังอักเสบพุพอง แดง และร้อนไหม้ได้
- ไม่ควรประคบนานหรือถี่เกินไป
การประคบเย็น ช่วยทำให้หลอดเลือดเกิดการหดตัว ส่งผลให้เลือดไปเลี้ยงบริเวณที่ได้รับบาทเจ็บน้อยลง ช่วยห้ามเลือด ลดอาการบวมและการอักเสบ ในช่วงระยะที่มีการบาดเจ็บมาใหม่ 48 ชั่วโมงแรก หรือมีอาการปวด บวม ผิวหนังแดง และอุณหภูมิผิวบริเวณที่มีการบาดเจ็บสูงขึ้น
ควรใช้เมื่อไหร่?
- เมื่อเริ่มมีการหรือได้รับบาดเจ็บ ถึง 48 ชั่วโมงแรกที่ได้รับบาดเจ็บ มีไข้ตัวร้อน มีอาการปวด บวม แดง และมีอุณหภูมิผิวบริเวณที่ได้รับบาดเจ็บสูงขึ้น
ควรใช้กับอาการไหน?
- ควรใช้กับบริเวณที่กำลังมีอาการอักเสบหรือบาดเจ็บเฉียบพลัน เช่น ข้อเท้าพลิก หกล้มข้อเท้าบวม หลังจากผ่าตัดกระดูกและข้อ เช่น ผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่า ข้อสะโพก บริณที่หกล้ม ฟกช้ำ หรือบาดเจ็บจากการเล่นกีฬามาใหม่ๆ
ใช้ยังไงดี?
- ใช้เจลเย็นประคบบริเวณที่มีการอักเสบ/บาดเจ็บทันที หลังมีอาการ ภายใน 24-48 ชั่วโมงแรก ประคบ 15-20 นาที 2-3 ครั้งต่อวัน
ข้อควรระวังในการประคบเย็น
- ไม่ควรประคบเจลเย็นบริเวณผิวโดยตรง ควรห่อผ้าขนหนู และไม่ควรประคบนานเกิน 20นาที เนื่องจากอาจทำให้ผิวไหม้จากความเย็นได้
- ไม่ควรใช้ในผู้ป่วยที่มีปัญหาระบบรับความรู้สึก เบาหวาน หรือผู้ที่แพ้ความเย็น เป็นผื่นง่าย
![โปรแกรมกายภาพบำบัด](upload/images/%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%84%E0%B8%B2/%E0%B9%82%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B9%81%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%A1%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E%E0%B8%9A%E0%B8%B3%E0%B8%9A%E0%B8%B1%E0%B8%94%20kinorigin.jpg)
สามารถติดต่อได้ที่
![](upload/images/icon/tel.png)
![line](upload/images/icon/line.png)
![](upload/images/icon/facebook1.png)
![](upload/images/icon/blockdit1.png)
![](upload/images/icon/Instagram3.jpg)
![](upload/images/icon/youtube.png)
![](upload/images/icon/twister.png)
![](upload/images/icon/map.png)