ไหล่เจ็บหลัง Stroke เกิดจากอะไร
ทำไมจึงห้ามดึงแขน และจัดการอย่างไร
การดึงแขนข้างอ่อนแรงด้วยความหวังดีคือสาเหตุอันดับต้นของไหล่บาดเจ็บหลัง Stroke รู้วิธีที่ถูกต้องก่อนจะสายเกินไป
ภาพรวม: ไหล่เจ็บหลัง Stroke เกิดได้จาก 4 สาเหตุหลัก ได้แก่ ไหล่หลุดบางส่วน (Subluxation) กล้ามเนื้อเกร็ง ข้อไหล่อักเสบ และเนื้อเยื่อบาดเจ็บจากการจัดการผิดวิธี การรักษาต้องขึ้นกับสาเหตุ ไม่ใช่ใช้วิธีเดียวกันทุกราย
KIN เป็นศูนย์ฟื้นฟัน Strokeที่มีทีมแพทย์ กภ. และพยาบาลที่เชี่ยวชาญการจัดการไหล่หลัง Stroke และสอนญาติวิธีพยุงที่ถูกต้องทุกครั้ง
การประเมินไหล่โดยนักกายภาพบำบัด KIN — ก้าวแรกก่อนรักษาที่จำเป็นต้องทำทุกราย
เนื้อหาในบทความนี้
Do/Don't ที่ครอบครัวต้องรู้ก่อนทำอะไรกับไหล่ผู้ป่วย Stroke
คำตอบสั้น: กฎข้อเดียวที่สำคัญที่สุดคือ ห้ามดึง ยก หรือจับแขนข้างอ่อนแรงเพื่อพยุงผู้ป่วยลุก ยืน หรือเดิน เพราะกล้ามเนื้อไหล่ข้างนั้นไม่มีแรงรองรับน้ำหนักหัวแขน ทำให้ไหล่หลุดบางส่วนได้ง่ายมาก
สิ่งที่ KIN พบบ่อย: ญาติส่วนใหญ่ดึงแขนข้างอ่อนแรงด้วยความหวังดีเพื่อช่วยพยุง แต่นั่นคือสาเหตุหลักของไหล่หลุดและเจ็บปวดเรื้อรังที่ทำให้ผู้ป่วยไม่อยากเคลื่อนไหวและฝึก ส่งผลเสียต่อการฟื้นฟันในระยะยาว
- ใช้เข็มขัดพยุงเอวช่วยพยุง
- ยืนข้างๆ และ "คุม" ไม่ใช่ "ยก"
- วางแขนบนพนักแขนเก้าอี้หรือหมอนรองเสมอ
- ประคองข้อศอกเบาๆ เมื่อจำเป็น
- สอนให้ผู้ป่วยใช้มือดีช่วยจัดแขน
- จับข้อมือพยุงลุกยืน
- แกว่งแขนระหว่างเดิน
- ปล่อยแขนห้อยข้างลำตัวนาน
- ยกแขนเหนือหัวโดยไม่ได้รับการสอน
- นวดหัวไหล่แรงในระยะแรก
ธาราบำบัดน้ำอุ่น KIN — การฝึกแขนในน้ำช่วยลดแรงกระแทกที่ไหล่ เหมาะสำหรับผู้ที่มีไหล่เจ็บหลัง Stroke
สาเหตุไหล่เจ็บหลัง Stroke — 4 ประเภทที่รักษาต่างกัน
คำตอบสั้น: ไหล่เจ็บหลัง Stroke มีสาเหตุต่างกัน 4 ประเภทหลัก ผู้ป่วยบางรายอาจมีมากกว่า 1 สาเหตุพร้อมกัน การรักษาที่ถูกต้องต้องขึ้นกับสาเหตุ ไม่ใช่ทำวิธีเดิมทุกกรณี
วิธีวางและพยุงแขนที่ถูกต้อง — ทำตามได้ทันที
คำตอบสั้น: กฎพื้นฐานคือแขนข้างอ่อนแรงต้องมีที่รองรับน้ำหนักตลอดเวลา ไม่ปล่อยห้อยข้างลำตัว โดยเฉพาะช่วงที่ผู้ป่วยลุกยืนหรือเดิน
Aquatic Treadmill KIN — ผู้ป่วยที่ไหล่เจ็บยังฝึกเดินในน้ำได้โดยลดแรงกระแทกทุกข้อต่อ
สัญญาณอันตราย — เมื่อไรต้องพบแพทย์ทันที
หยุดกิจกรรมและพบแพทย์ทันทีถ้ามี:
- เจ็บปวดมากขึ้นทันทีหลังดึงหรือยกแขน
- ผู้ป่วยร้องเจ็บหรือหน้าซีดเมื่อมีคนแตะไหล่
- ยกแขนได้น้อยลงเรื่อยๆ ภายในไม่กี่วัน
- มีไข้ร่วมกับไหล่บวมร้อน (อาจเป็นติดเชื้อ)
- อาการ Stroke ใหม่เพิ่มเติมร่วมด้วย
ทำไมต้องให้ KIN ดูแลไหล่หลัง Stroke
คำตอบสั้น: ปัญหาไหล่หลัง Stroke ป้องกันได้ถ้าครอบครัวรู้วิธีที่ถูกต้องตั้งแต่ต้น KIN สอนญาติทุกครั้งที่ให้บริการ ไม่ใช่แค่บอก แต่สาธิตให้ดูและให้ฝึกจนมั่นใจก่อนกลับบ้าน
KIN ไม่แค่บอก แต่สาธิตและให้ญาติฝึกพยุงจนมั่นใจก่อนกลับบ้าน เพราะวิธีพยุงผิดเพียงครั้งเดียวก็อาจทำให้ไหล่บาดเจ็บถาวรได้
แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟันประเมิน X-ray และสภาพไหล่ก่อนวางแผน ไม่ใช่ "ลองทำดู" โดยไม่รู้สาเหตุ ป้องกันการรักษาที่ผิดประเภทซึ่งทำให้อาการแย่ลง
สำหรับผู้ป่วยที่ไหล่เจ็บมากจนฝึกบนบกได้จำกัดธาราบำบัดน้ำอุ่น KINช่วยให้ขยับแขนในน้ำได้โดยลดแรงกระแทก เริ่มฟื้นฟันได้เร็วขึ้น
นักกายภาพ KIN ที่บ้านประเมินสภาพแวดล้อมจริงและสอนญาติวิธีพยุงในบ้านนั้น เช่น ขึ้นห้องน้ำ ลุกจากเตียง และเดินในบ้าน
ส่งวิดีโอสภาพไหล่และวิธีที่ครอบครัวพยุงอยู่ให้ทีมประเมินก่อนนัด — บ่อยครั้งทีม KIN เห็นปัญหาได้ทันทีจากวิดีโอ
"ไหล่บาดเจ็บหลัง Stroke ส่วนใหญ่ป้องกันได้ 100% ถ้าครอบครัวรู้วิธีพยุงที่ถูกต้องตั้งแต่วันแรกที่กลับบ้าน"
ติดต่อสอบถาม | ส่งวิดีโอให้ทีมประเมิน
ถ่ายวิดีโอขณะพยุงและขณะไหล่เจ็บ ส่งให้ทีม KIN ประเมินก่อนนัด ไม่มีค่าใช้จ่าย
จันทร์–อาทิตย์ 08.00–20.00 น. | 6 สาขา กทม. พัทยา ศาลายา
คำถามที่พบบ่อย — ตอบโดยทีมแพทย์ KIN
ทำไมจึงห้ามดึงแขนข้างอ่อนแรงของผู้ป่วย Stroke
กล้ามเนื้อรอบข้อไหล่ข้างอ่อนแรงไม่มีแรงรองรับน้ำหนักหัวกระดูกแขน การดึงทำให้หัวกระดูกเลื่อนออกจากเบ้า (Subluxation) ซึ่งเจ็บมากและทำให้ผู้ป่วยกลัวการเคลื่อนไหว กระทบการฟื้นฟันในระยะยาว
ไหล่หลุดบางส่วนหลัง Stroke รักษาได้ไหม
ได้ แต่ต้องป้องกันไม่ให้แย่ลงก่อน ใช้ Arm Sling รองรับขณะยืนเดิน กายภาพกระตุ้นกล้ามเนื้อรอบไหล่ และหยุดพฤติกรรมที่ทำให้แย่ลงคือการดึงแขน เมื่อกล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้นไหล่จะค่อยๆ คืนตำแหน่ง
ต้องใส่ Arm Sling ตลอดเวลาไหม
ใส่ขณะลุกยืนและเดิน ไม่ต้องใส่ขณะนอนหรือนั่งที่มีพนักแขนรองรับ ใส่นานเกินไปอาจทำให้ไหล่ติดได้เช่นกัน นักกายภาพบำบัดจะกำหนดระยะเวลาใส่ที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยแต่ละราย
ไหล่เจ็บทำให้ฝึกฟื้นฟัน Stroke ช้าลงไหม
ใช่ ไหล่ที่เจ็บปวดทำให้ผู้ป่วยกลัวการเคลื่อนไหว ไม่ยอมฝึก และมีคุณภาพการนอนแย่ลง ทั้งสามอย่างนี้กระทบการฟื้นฟันอย่างมีนัยสำคัญ การป้องกันและรักษาไหล่ตั้งแต่ต้นจึงเป็นส่วนหนึ่งของแผนฟื้นฟัน Stroke ทั้งหมด
ธาราบำบัดช่วยไหล่เจ็บหลัง Stroke ได้ไหม
ได้ดีมากสำหรับผู้ที่ฝึกบนบกได้จำกัดเพราะไหล่เจ็บ แรงพยุงของน้ำลดแรงกระแทกที่ข้อไหล่ ทำให้ขยับแขนได้มากขึ้นโดยเจ็บน้อยลงธาราบำบัด KINมีที่สระน้ำอุ่น แบริ่ง และ Aquatic Treadmill ลาดพร้าว 71
บทความนี้จัดทำเพื่อให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย กรุณาปรึกษาแพทย์และนักกายภาพบำบัดก่อนดำเนินการใดๆ