เตียงผู้ป่วย Stroke ที่บ้าน
ควรเลือกแบบไหน คู่มือฉบับสมบูรณ์
ตอบทุกคำถามเรื่องเตียง ไกร์ อุปกรณ์เสริม และ Set ที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองในแต่ละระยะ โดยทีมพยาบาลวิชาชีพ KIN
ตรวจสอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN | อ่าน 7 นาที | อัปเดต มิ.ย. 2569
สรุปสั้น: ผู้ป่วย Stroke ควรใช้เตียงไฟฟ้า 3 ไกร์ขึ้นไป พร้อมที่นอนกันแผลกดทับเป็นพื้นฐาน เพิ่ม Low Entry สำหรับผู้ป่วยที่เสี่ยงตกเตียง และ 5 ไกร์ถ้าแพทย์สั่งท่าพิเศษ เตียงที่ถูกต้องช่วยให้ฟื้นตัวได้ดีขึ้นในช่วง Golden Period 6 เดือนแรก
ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง (Stroke)ที่กลับบ้านมีความต้องการพิเศษที่แตกต่างจากผู้ป่วยทั่วไปอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งเรื่องความปลอดภัย การป้องกันแผลกดทับ และการรองรับทีมกายภาพบำบัดที่จะเข้าบ้านฝึกฟื้นฟู การเลือกเตียงผิดอาจทำให้การฟื้นตัวช้าลงหรือเกิดภาวะแทรกซ้อนในช่วงGolden Periodที่สำคัญที่สุด
ทีมพยาบาล KIN รวบรวมประสบการณ์จากการดูแลผู้ป่วย Stroke ที่บ้านมากกว่า 6,000 รายตั้งแต่ พ.ศ. 2561 เพื่อให้คู่มือนี้ตอบคำถามได้ครบที่สุด
ทำไมผู้ป่วย Stroke ถึงต้องใช้เตียงพิเศษ
คำตอบสั้น: ผู้ป่วย Stroke มีความเสี่ยง 3 อย่างที่เตียงทั่วไปรับมือไม่ได้ ได้แก่ ตกเตียงขณะไม่รู้ตัว แผลกดทับจากนอนนิ่งนาน และนักกายภาพบำบัดทำงานลำบากถ้าเตียงปรับความสูงไม่ได้
ผู้ป่วย Stroke มักมีอาการอ่อนแรงข้างใดข้างหนึ่ง สูญเสียการทรงตัว และบางรายมีความผิดปกติของสติสัมปชัญญะในช่วงแรก ทำให้ความเสี่ยงที่เกิดขึ้นบนเตียงแตกต่างจากผู้ป่วยทั่วไปอย่างชัดเจน
ความเสี่ยง 1: ตกเตียง
ผู้ป่วย Stroke อาจพลิกตัวโดยไม่รู้ตัวในช่วงนอนหลับ เตียงต้องมีราวกั้น 4 ด้านที่แข็งแรง และปรับความสูงต่ำได้ (Low Entry) เพื่อลดความสูงที่จะตก
ความเสี่ยง 2: แผลกดทับ
ผู้ป่วยอัมพาตครึ่งซีกไม่รู้สึกปวดจากแรงกด ทำให้แผลกดทับเกิดโดยที่ผู้ป่วยไม่รู้ตัว เตียงต้องปรับท่าได้ง่ายเพื่อให้พลิกตัวทุก 2 ชั่วโมง
ความเสี่ยง 3: กายภาพทำได้ยาก
นักกายภาพบำบัดต้องยืนในระดับที่เหมาะสมขณะฝึก ถ้าเตียงความสูงคงที่ ผู้บำบัดต้องก้มทำงานซึ่งจำกัดเทคนิคและเกิดอาการบาดเจ็บได้
จากทีม KIN: ทีมกายภาพบำบัดที่บ้าน KINยืนยันว่าเตียงที่ปรับ Hi-Low ได้ทำให้นักกายภาพทำ stretching และ mobilization ได้ครบ technique มากกว่าเตียงความสูงคงที่ ซึ่งสำคัญมากในช่วง Golden Period ที่ต้องการ intensity ของการฝึกสูงสุด
ผู้ป่วย Stroke ควรเลือกเตียงกี่ไกร์
คำตอบสั้น: 3 ไกร์ไฟฟ้าคือขั้นต่ำสำหรับผู้ป่วย Stroke ทุกราย เพราะ Hi-Low จำเป็นสำหรับกายภาพ 5 ไกร์เลือกเฉพาะกรณีที่แพทย์สั่งท่า Trendelenburg หรือมีภาวะแทรกซ้อนหัวใจ/ความดัน
| สถานการณ์ผู้ป่วย Stroke | แนะนำ | เหตุผล |
|---|---|---|
| Stroke ระยะแรก อ่อนแรงมาก ช่วยตัวเองไม่ได้ | 3 ไกร์ + ที่นอนกันแผลกดทับ | Hi-Low ช่วยกายภาพ ที่นอนป้องกันแผล |
| Stroke + น้ำหนักมาก > 80 กก. | 3-5 ไกร์ รับน้ำหนักสูง | ตรวจสอบ max load ของรุ่นก่อนเช่า |
| Stroke + ความดันต่ำ / ภาวะหัวใจ | 5 ไกร์ (ตามแพทย์สั่ง) | ต้องการ Trendelenburg บางกรณี |
| Stroke ระยะฟื้นตัว เริ่มช่วยตัวเองได้บ้าง | 3 ไกร์ ยังคงไว้ | ยังต้องการ Hi-Low สำหรับกายภาพ |
ข้อสังเกตจาก KIN: ผู้ป่วย Stroke ส่วนใหญ่ที่ทีม KIN ดูแลเริ่มต้นด้วย 3 ไกร์ในช่วงแรก แล้วประเมินใหม่ร่วมกับทีมกายภาพหลัง 4-6 สัปดาห์ ถ้าผู้ป่วยฟื้นตัวดีอาจลดความเป็นของเตียงลงได้ แต่ถ้ามีภาวะแทรกซ้อนอาจต้องอัปเกรดเป็น 5 ไกร์ การเช่าให้ความยืดหยุ่นตรงนี้อย่างมาก
เตียง Low Entry คืออะไร และผู้ป่วย Stroke ต้องใช้ไหม
คำตอบสั้น: Low Entry คือเตียงที่ปรับความสูงต่ำพิเศษได้ถึงระดับ 20-25 ซม. จากพื้น ลดความเสี่ยงบาดเจ็บถ้าตกเตียง และช่วยให้ผู้ป่วยที่เริ่มฝึกเดินสามารถลงเตียงได้ปลอดภัยกว่า แนะนำอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วย Stroke ที่มีความเสี่ยงตกเตียงสูง

ควรเลือก Low Entry เมื่อ
- ผู้ป่วยมีประวัติหรือเสี่ยงตกเตียง
- มีอาการสับสนหรือ Agitation
- ผู้ป่วยเริ่มฝึกลงเตียงยืน
- ผู้ดูแลเป็นผู้สูงอายุหรือแรงน้อย
- บ้านมีพื้นแข็ง (กระเบื้อง)
ข้อควรรู้เพิ่มเติม
- Low Entry ไม่ได้หมายความว่าปลอดภัย 100% ยังต้องใช้ราวกั้นเสมอ
- ราวกั้นที่ถอด-ใส่ได้ง่ายช่วยผู้ดูแลทำงานสะดวก
- ตรวจสอบช่วง Hi-Low ของเตียงแต่ละรุ่นก่อนเช่า
อุปกรณ์เสริมที่จำเป็นคู่กับเตียง Stroke
คำตอบสั้น: เตียงเพียงอย่างเดียวไม่พอ ผู้ป่วย Stroke ต้องการที่นอนกันแผลกดทับ รถเข็นสำหรับเคลื่อนย้าย และโต๊ะคร่อมเตียงเป็นอย่างน้อย ส่วนอุปกรณ์อื่นขึ้นกับระยะฟื้นตัวและอาการ
Checklist อุปกรณ์สำหรับผู้ป่วย Stroke
เตียงไฟฟ้า 3 ไกร์ขึ้นไป (จำเป็น)
Hi-Low รองรับกายภาพบำบัด ปรับหัว-เข่าให้ผู้ป่วยนั่งพิงกินอาหารได้
ที่นอนกันแผลกดทับ (จำเป็น)
ผู้ป่วย Stroke ด้านอ่อนแรงไม่รู้สึกเจ็บจากแรงกด ต้องป้องกันก่อนเกิดเสมอ ดูที่คู่มือที่นอนกันแผลกดทับ
รถเข็นพับได้หรือวีลแชร์ (จำเป็น)
สำหรับเคลื่อนย้ายออกจากห้อง รับอาหาร ทำกายภาพนอกห้อง
โต๊ะคร่อมเตียง Overbed (แนะนำ)
ให้ผู้ป่วยรับประทานอาหาร อ่านหนังสือ ฝึกมือบนเตียงได้สะดวก
รถเข็นช่วยเดิน Walker (เมื่อเริ่มฝึก)
ช่วยพยุงตัวขณะฝึกเดินในระยะฟื้นตัว
เครื่องดูดเสมหะ (ถ้ากลืนไม่ได้)
ผู้ป่วย Stroke บางรายมีปัญหาการกลืน (Dysphagia) ต้องใช้ตามแพทย์สั่ง
Set เตียงที่ KIN แนะนำสำหรับผู้ป่วย Stroke
คำตอบสั้น: KIN คัดเลือก 3 Set หลักสำหรับผู้ป่วย Stroke แต่ละระยะ เริ่มจาก Set ประหยัด KS-828b สำหรับระยะแรก ไปจนถึง Set Floore สำหรับผู้ป่วยที่ต้องดูแลระยะยาว
"Dali Low Entry คือรุ่นที่ทีม KIN แนะนำให้ผู้ป่วย Stroke บ่อยที่สุด เพราะการที่เตียงลดต่ำได้พิเศษช่วยลดความกลัวและสร้างความมั่นใจให้ผู้ป่วยตอนฝึกยืนและก้าวแรก ซึ่งสำคัญมากในแง่จิตใจของผู้ป่วย"
ดูรายละเอียดทุก Set และราคาเช่าล่าสุดได้ที่หน้าเช่าอุปกรณ์การแพทย์ KIN ทีมพยาบาลช่วยเลือก Set ที่เหมาะกับผู้ป่วยแต่ละรายได้ฟรี ไม่มีข้อผูกมัด
คำถามที่พบบ่อย
ตอบโดยทีมแพทย์และพยาบาลวิชาชีพ KIN
ผู้จัดการสาขาโรงพยาบาลกายภาพบำบัด KIN สุขุมวิท 107 | พยาบาลวิชาชีพ เลขที่ พว.5311192883
เขียนและตรวจสอบโดย: ทีมวิชาการ KIN Rehabilitation & Homecare | อัปเดตล่าสุด: มิ.ย. พ.ศ. 2569
บทความนี้ให้ข้อมูลเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล กรุณาปรึกษาทีมแพทย์ก่อนตัดสินใจ

