บ้านพักคนชราของรัฐ ฟรี มีที่ไหน ใครเข้าได้
และทางเลือกเมื่อไม่เข้าเกณฑ์
บ้านพักของรัฐรับใคร สมัครอย่างไร และถ้าไม่เข้าเกณฑ์มีทางเลือกอะไร
กรุงเทพฯ และ 11 จังหวัด
และต้องช่วยเหลือตนเองได้
ตลอด 24 ชั่วโมง
ตรวจรายชื่อได้ในทะเบียนของกรม สบส.
ครอบครัวจำนวนมากค้นหาบ้านพักคนชราของรัฐที่ไม่เสียเงิน คำตอบคือมีจริง แต่รับเฉพาะผู้สูงอายุที่ยากจน ไม่มีผู้ดูแล และยังช่วยเหลือตนเองได้ ที่มีจำกัดและต้องรอคิว บทความนี้สรุปจากเอกสารของกรมกิจการผู้สูงอายุ พร้อมทางเลือกเมื่อพ่อแม่ติดเตียงหรือไม่เข้าเกณฑ์
ข้อมูลทั่วไป ณ ก.ย. 2569 เกณฑ์ของแต่ละศูนย์อาจเปลี่ยน โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานก่อนยื่นคำร้อง
เนื้อหาในบทความนี้
1. บ้านพักคนชราของรัฐ มีที่ไหนบ้าง
คำตอบสั้น: บ้านพักคนชราของรัฐที่กรมกิจการผู้สูงอายุดูแลโดยตรงมี 12 แห่ง ชื่อทางการคือศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ อยู่ในกรุงเทพฯ และอีก 11 จังหวัด และยังมีสถานสงเคราะห์คนชราอีก 13 แห่งที่ถ่ายโอนให้องค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) และกรุงเทพมหานครดูแล
- กรุงเทพฯ และภาคกลาง บ้านบางแค (กรุงเทพฯ) · ปทุมธานี · วาสนะเวศม์ (พระนครศรีอยุธยา)
- ภาคตะวันออก บ้านบางละมุง (ชลบุรี)
- ภาคเหนือ บ้านธรรมปกรณ์ (เชียงใหม่) · ลำปาง
- ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ขอนแก่น · นครพนม · บ้านบุรีรัมย์
- ภาคใต้ ภูเก็ต · บ้านทักษิณ (ยะลา) · สงขลา
คนทั่วไปมักเรียกศูนย์เหล่านี้ว่าบ้านพักคนชรา เช่น บ้านบางแค ในกรุงเทพฯ งานของศูนย์มี 2 ส่วน คือดูแลผู้สูงอายุที่พักในศูนย์ และจัดสวัสดิการให้ผู้สูงอายุในชุมชน ส่วน 13 แห่งที่อยู่กับท้องถิ่นอาจมีเกณฑ์ต่างออกไป ให้สอบถามที่ อบจ. ของจังหวัด
ตรวจเกณฑ์และเตรียมเอกสารให้ครบก่อนยื่นคำร้อง
2. ใครเข้าได้ เกณฑ์ของบ้านพักคนชราของรัฐแบบไม่เสียค่าใช้จ่าย
คำตอบสั้น: ประเภทไม่เสียค่าใช้จ่ายรับผู้มีสัญชาติไทยอายุ 60 ปีขึ้นไปที่สมัครใจ ฐานะยากจน ไม่มีที่อยู่อาศัย ขาดผู้อุปการะ และต้องช่วยเหลือตนเองได้ ไม่เป็นโรคติดต่อ ไม่มีอาการทางจิต และไม่ติดสุราหรือสารเสพติด
- สัญชาติไทย อายุ 60 ปีบริบูรณ์ขึ้นไป และสมัครใจเข้าพัก
- ฐานะยากจน ไม่มีที่อยู่อาศัย ขาดผู้อุปการะหรือผู้ให้ความช่วยเหลือ
- ช่วยเหลือตนเองได้ ไม่เป็นโรคติดต่อ ไม่มีอาการทางจิต (ประกาศของบ้านบางแคปี 2569 ระบุเพิ่มว่าไม่พิการทุพพลภาพ และไม่เป็นโรคเรื้อรัง)
- ไม่ติดสารเสพติดหรือสุรา ไม่อยู่ระหว่างดำเนินคดีอาญา
- คนเร่ร่อนหรือถูกทอดทิ้ง ต้องผ่านกระบวนการตาม พ.ร.บ.คุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง พ.ศ. 2557 ก่อน
เกณฑ์ชุดนี้มาจากอินโฟกราฟิกของกรมกิจการผู้สูงอายุ (ข้อมูล ณ มิ.ย. 2561) และตรงกับที่บ้านบางแคประกาศในปี 2569 บางศูนย์ยังมีแบบเสียค่าบริการ เช่น บ้านบางแคมีหอพักห้องเดี่ยว 1,500 บาทต่อเดือน ห้องคู่ 2,000 บาทต่อเดือน และบังกะโลที่มีค่าบำรุงแรกเข้า 300,000 บาท ค่าน้ำค่าไฟคิดแยก แบบเสียค่าบริการก็ต้องรอคิวเช่นกัน
3. สมัครบ้านพักคนชราของรัฐอย่างไร ใช้เอกสารอะไร ต้องรอคิวไหม
คำตอบสั้น: ยื่นคำร้องได้ที่ พมจ. ทุกจังหวัดหรือศูนย์ในพื้นที่ ถ้าอยู่กรุงเทพฯ ยื่นที่ฝ่ายพัฒนาชุมชนและสวัสดิการสังคมของสำนักงานเขต หรือแจ้งสายด่วน พม. 1300 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง จากนั้นนักสังคมสงเคราะห์จะเยี่ยมบ้านและพิจารณาตามความเดือดร้อน ซึ่งส่วนใหญ่ต้องรอคิว
ขั้นตอนการยื่นคำขอรับบริการ
เอกสาร บัตรประชาชน · ทะเบียนบ้าน (ถ้ามี) · ใบรับรองแพทย์ว่าไม่เป็นโรคติดต่อร้ายแรง พร้อมผลเอกซเรย์ปอด · รูปถ่าย · บัญชีรายการทรัพย์สิน (ถ้ามี)
อย่าวางแผนโดยพึ่งบ้านพักของรัฐทางเดียว บ้านบางแคประกาศลำดับคิว ณ 25 พ.ค. 2569 ว่าแบบหอพักเรียกถึงลำดับที่ 2,036 ขณะที่ลำดับรอคิวล่าสุดอยู่ที่ 3,758 และประเภทสามัญมีลำดับรอคิว 1,242 ครอบครัวที่ต้องการคนดูแลเร็ว ควรเตรียมทางเลือกอื่นคู่ไว้ตั้งแต่วันยื่นคำร้อง
การพักรวมกับผู้อื่นเหมาะกับผู้สูงอายุที่ยังช่วยเหลือตนเองได้
4. ผู้ป่วยติดเตียงเข้าบ้านพักคนชราของรัฐได้ไหม
คำตอบสั้น: เกณฑ์ประเภทไม่เสียค่าใช้จ่ายกำหนดให้ต้องช่วยเหลือตนเองได้และไม่พิการทุพพลภาพ ผู้ป่วยติดเตียงหรือผู้ที่ต้องมีคนช่วยเกือบทุกกิจวัตร จึงไม่เข้าเกณฑ์รับใหม่ แต่ยังมีบริการของรัฐที่ช่วยการดูแลที่บ้านได้
- กองทุนดูแลระยะยาว (LTC) ของ สปสช. ผู้มีภาวะพึ่งพิงที่คะแนนกิจวัตรประจำวัน (ADL) ไม่เกิน 11 ได้แผนการดูแลรายบุคคล ผู้ช่วยเหลือดูแลเยี่ยมบ้าน และยืมอุปกรณ์การแพทย์ที่จำเป็น
- ผ้าอ้อมผู้ใหญ่และแผ่นรองซับ สำหรับผู้ติดบ้านติดเตียงหรือกลั้นขับถ่ายไม่ได้ตามเกณฑ์
- เบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ ขั้นบันไดตามอายุ 600–1,000 บาทต่อเดือน (ปี 2569) รับคู่กับเบี้ยความพิการได้ถ้ามีบัตรคนพิการ
ใครได้ ได้อะไร และลงทะเบียนที่ไหน สรุปไว้ครบที่ สิทธิผู้ป่วยติดเตียง 2569 ได้อะไรจากรัฐบ้าง
5. ทางเลือกเมื่อไม่เข้าเกณฑ์ เทียบ 5 แบบ เหมาะกับใคร
คำตอบสั้น: ถ้าไม่เข้าเกณฑ์บ้านพักของรัฐ ทางเลือกหลักคือดูแลที่บ้านโดยครอบครัวร่วมกับสิทธิดูแลระยะยาว จ้างผู้ดูแลที่บ้าน เดย์แคร์ไปเช้าเย็นกลับ หรือสถานดูแลเอกชนที่มีใบอนุญาต เลือกตามระดับการพึ่งพาและจำนวนคนในบ้านที่ดูแลได้จริง
| ทางเลือก | เหมาะกับใคร | ต้องรู้ก่อนเลือก |
|---|---|---|
| บ้านพักคนชราของรัฐ (ประเภทฟรี) | ยากจน ไร้ที่พึ่ง ช่วยเหลือตนเองได้ | ต้องผ่านการพิจารณาและรอคิว |
| ครอบครัวดูแลเอง + สิทธิ LTC | มีคนในบ้านดูแลได้ ผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง | ผู้ช่วยเหลือดูแลของรัฐเยี่ยมตามรอบ ไม่ได้อยู่ทั้งวัน |
| จ้างผู้ดูแลที่บ้าน | ต้องมีคนช่วยทั้งวัน อยากอยู่บ้านเดิม | ผู้ดูแลผ่านการฝึกงานที่ต้องทำไหม มีพยาบาลกำกับไหม |
| เดย์แคร์ ไปเช้าเย็นกลับ | ยังช่วยตัวเองได้บ้าง อยู่บ้านคนเดียวตอนกลางวัน | ต้องมีคนรับส่งหรือบริการรถ |
| สถานดูแลเอกชนที่มีใบอนุญาต | ต้องดูแล 24 ชั่วโมง ครอบครัวทำงานนอกบ้าน | ตรวจใบอนุญาต และถามว่าราคารวมอะไร |
ควรให้แพทย์หรือพยาบาลประเมินความต้องการการดูแลก่อนตัดสินใจ
ที่ KIN มีบริการดูแลผู้สูงอายุที่บ้านทั่วประเทศ · เดย์แคร์ผู้สูงอายุ 09:00–17:00 น. ทดลอง 1 วันได้ · และศูนย์พักค้างที่รับผู้ป่วยติดเตียง ผู้ให้อาหารทางสาย และผู้เจาะคอ โดยประเมินอาการก่อนรับ · เทียบค่าใช้จ่ายแต่ละแบบได้ที่ ค่าใช้จ่ายการดูแลพ่อแม่ต่อเดือน
ผู้ป่วยติดเตียงต้องการการดูแลที่ต่างจากบ้านพักสำหรับผู้ที่ช่วยเหลือตนเองได้
“หลายครอบครัวที่ถามเรื่องบ้านพักของรัฐ จริง ๆ กำลังหาคนช่วยดูแลคุณพ่อคุณแม่ที่เริ่มช่วยตัวเองไม่ได้ ให้เริ่มจากประเมินว่าท่านต้องการความช่วยเหลือระดับไหน แล้วใช้สิทธิของรัฐร่วมกับการดูแลแบบที่เหมาะค่ะ”
6. เลือกสถานดูแลผู้สูงอายุเอกชนอย่างไรให้ปลอดภัย
คำตอบสั้น: ตรวจใบอนุญาตก่อนทุกครั้ง ทะเบียนของกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (สบส.) มีสถานดูแลผู้สูงอายุที่ได้รับอนุญาต 1,188 แห่ง (นับเมื่อ 21 ก.ย. 2569) ค้นชื่อได้ที่ esta.hss.moph.go.th โดยไม่ต้องเข้าสู่ระบบ
- ชื่อและที่อยู่ตรงกับใบอนุญาต ค้นในทะเบียนก่อนไปเยี่ยมชม
- มีพยาบาลวิชาชีพกี่คน กลางคืนใครดูแล ถ้าอาการแย่ลงส่งต่อโรงพยาบาลใด
- ราคารวมอะไร ไม่รวมอะไร เช่น ผ้าอ้อม ยา ค่าหัตถการ
- เยี่ยมชมจริงก่อนตัดสินใจ ดูความสะอาดและการดูแลจริง
เช็กลิสต์ฉบับเต็มอยู่ที่ 5 เช็กลิสต์วิธีเลือกสถานดูแล และตัวเลขผู้สูงอายุไทยที่ควรรู้ก่อนวางแผนอยู่ที่ สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย 2569
ติดต่อสอบถาม | ปรึกษาและเยี่ยมชมฟรี
ปรึกษาทางเลือกการดูแลผู้สูงอายุฟรี · เยี่ยมชมศูนย์ได้ทุกวัน 09:00–18:00 น.
KIN Medical Hub ลาดพร้าว 71
โรงพยาบาลกายภาพบำบัด KIN สุขุมวิท 107
KIN ศูนย์ฟื้นฟู พัทยา
KIN ศูนย์ฟื้นฟู ราชพฤกษ์
KIN รามคำแหง 24 จองสิทธิ์ก่อนเปิด 15 พ.ย. 2569
KIN ศาลายา จองสิทธิ์ก่อนเปิด 15 ธ.ค. 2569
สายด่วนกลาง: 02-096-4996 | กายภาพบำบัดที่บ้าน 095-767-6307 | ดูแล พยาบาล และเช่าอุปกรณ์ 061-881-9399 | กรณีฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย ตอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN
บ้านพักคนชราของรัฐ ฟรี มีที่ไหนบ้าง
กรมกิจการผู้สูงอายุมี 12 ศูนย์ คือ บ้านบางแค (กรุงเทพฯ) ปทุมธานี วาสนะเวศม์ (อยุธยา) บ้านบางละมุง (ชลบุรี) บ้านธรรมปกรณ์ (เชียงใหม่) ลำปาง ขอนแก่น นครพนม บุรีรัมย์ ภูเก็ต บ้านทักษิณ (ยะลา) และสงขลาค่ะ
บ้านพักคนชราของรัฐ รับผู้ป่วยติดเตียงไหม
ประเภทไม่เสียค่าใช้จ่ายกำหนดให้ต้องช่วยเหลือตนเองได้ ผู้ป่วยติดเตียงจึงไม่เข้าเกณฑ์รับใหม่ค่ะ ทางเลือกคือดูแลที่บ้านร่วมกับสิทธิ LTC จ้างผู้ดูแล หรือสถานดูแลที่มีใบอนุญาต
สมัครเข้าบ้านพักคนชราของรัฐ ต้องใช้เอกสารอะไร
บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน (ถ้ามี) ใบรับรองแพทย์ว่าไม่เป็นโรคติดต่อร้ายแรงพร้อมผลเอกซเรย์ปอด และรูปถ่าย ยื่นที่ พมจ. สำนักงานเขต หรือแจ้งสายด่วน 1300 ค่ะ
บ้านบางแค เสียเงินไหม
มีทั้งประเภทสามัญที่ไม่เสียค่าใช้จ่ายสำหรับผู้ยากจนไร้ที่พึ่ง และแบบเสียค่าบริการ คือหอพักเดือนละ 1,500 บาท (ห้องเดี่ยว) หรือ 2,000 บาท (ห้องคู่) และบังกะโล ตามที่ศูนย์ประกาศปี 2569 ค่ะ
บ้านพักคนชราของรัฐ ต้องรอคิวนานไหม
ส่วนใหญ่ต้องรอค่ะ บ้านบางแคประกาศ ณ 25 พ.ค. 2569 ว่าหอพักเรียกถึงลำดับ 2,036 ขณะที่ลำดับรอคิวล่าสุดอยู่ที่ 3,758 จึงควรเตรียมทางเลือกอื่นคู่ไว้
ถ้าไม่เข้าเกณฑ์ มีความช่วยเหลือฟรีจากรัฐอะไรอีก
ผู้มีภาวะพึ่งพิงขอรับบริการดูแลที่บ้านจากกองทุน LTC ของ สปสช. ได้ที่ รพ.สต. หรือศูนย์บริการสาธารณสุข และยังมีผ้าอ้อมผู้ใหญ่ เบี้ยยังชีพ และเบี้ยความพิการค่ะ
- กรมกิจการผู้สูงอายุ — การเข้ารับบริการในศูนย์พัฒนาการจัดสวัสดิการสังคมผู้สูงอายุ (ข้อมูล ณ มิ.ย. 2561)
- กรมกิจการผู้สูงอายุ — รายชื่อศูนย์ 12 แห่ง (ส.ค. 2565)
- ศูนย์ฯ บ้านบางแค — การสมัครเข้ารับการสงเคราะห์ (2569)
- ศูนย์ฯ บ้านบางแค — ลำดับคิว ณ 25 พ.ค. 2569
- กรมกิจการผู้สูงอายุ — แผนการกระจายอำนาจฯ ฉบับที่ 3 (สถานสงเคราะห์คนชรา 13 แห่ง)
- กรมประชาสัมพันธ์ — สิทธิสวัสดิการเบี้ยผู้สูงอายุ (มี.ค. 2569)
- สปสช. — ผู้ป่วยติดบ้านติดเตียง รับการดูแลที่บ้านตามสิทธิ (ต.ค. 2566)
- กรม สบส. — ทะเบียนสถานประกอบการดูแลผู้สูงอายุที่ได้รับอนุญาต
ตรวจสอบความถูกต้องทางการแพทย์โดย พญ.กมลฉัตร โชคถนอมทรัพย์ ว.40854 แพทย์ประจำคิน | กำกับดูแลโดย ดร.ธงชัย โชคถนอมทรัพย์ ประธานกรรมการบริหาร | อัปเดตล่าสุด: 23 ก.ย. พ.ศ. 2569 | บทความนี้สรุปข้อมูลหน่วยงานรัฐเพื่อความรู้ทั่วไป เกณฑ์ ค่าบริการ และคิวอาจเปลี่ยน โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานก่อนใช้สิทธิ