ผู้สูงอายุหลับทั้งวัน นอนกลางวันบ่อย
ปกติไหม เมื่อไรควรกังวล
คุณแม่นั่งหลับหน้าทีวีทั้งบ่าย กลางคืนกลับตื่น บทความนี้ช่วยแยกง่วงธรรมดากับง่วงที่ต้องพบแพทย์
เท่าผู้ใหญ่ทั่วไป · NIA
เข้านอนและตื่นเร็วขึ้น
อาจเป็นภาวะเพ้อชนิดซึม
หรือหยุดยาที่แพทย์สั่ง
ญาติมักถามว่า คุณพ่อหลับทั้งวัน แบบนี้ปกติไหม คำตอบขึ้นกับว่าง่วงแบบนี้เป็นมานานแค่ไหน เปลี่ยนจากเดิมหรือเปล่า และกลางคืนนอนได้ไหม
ข้อมูลทั่วไปสำหรับผู้ดูแล ไม่ใช้แทนการตรวจของแพทย์ ถ้าเป็นผู้ใหญ่วัยทำงานที่ง่วงกลางวัน อ่าน ง่วงนอนกลางวันเป็นประจำ
เนื้อหาในบทความนี้
1. ผู้สูงอายุหลับทั้งวัน นอนกลางวันบ่อย ปกติไหม
คำตอบสั้น: งีบสั้นบ้างพบได้ เพราะการนอนกลางคืนของผู้สูงอายุอาจตื้นและขาดช่วงมากขึ้น แต่ผู้สูงอายุยังต้องการนอนราว 7–9 ชั่วโมงต่อคืนเท่าผู้ใหญ่ทั่วไป ถ้าง่วงตลอด หลับเกือบทั้งวัน หรือง่วงมากขึ้นกว่าเดิม ควรหาสาเหตุ
สถาบันผู้สูงอายุแห่งชาติสหรัฐฯ (NIA) ระบุว่าผู้สูงอายุมักเข้านอนและตื่นเร็วขึ้น หลับตื้นขึ้น และตื่นกลางดึกบ่อยขึ้น และแนะนำว่า ถ้าง่วงตลอดหรือนอนกลางคืนไม่พอ ควรปรึกษาแพทย์ ง่วงกลางวันจึงเป็นอาการที่บอกว่ามีบางอย่างควรดู ไม่ใช่ผลของอายุอย่างเดียว
หลับบ่อยกลางวัน มักมาคู่กับกลางคืนนอนไม่พอ
2. ผู้สูงอายุนอนเยอะ หลับทั้งวัน เกิดจากอะไรได้บ้าง
คำตอบสั้น: สาเหตุที่พบบ่อย คือ กลางคืนนอนไม่พอ ความปวด โรคประจำตัว ยาบางชนิด ภาวะซึมเศร้า ความผิดปกติของการนอน เช่น หยุดหายใจขณะหลับ และการไม่มีกิจกรรมทำกลางวัน
| กลุ่มสาเหตุ | ตัวอย่างที่ญาติเห็น |
|---|---|
| กลางคืนนอนไม่พอ | ตื่นปัสสาวะหลายรอบ ปวดจนตื่น นอนไม่หลับ |
| ยา | ง่วงขึ้นหลังได้ยาใหม่หรือเปลี่ยนขนาดยา |
| โรคและการติดเชื้อ | ไข้ ปัสสาวะแสบ กินน้ำน้อย โรคประจำตัวกำเริบ |
| ความผิดปกติของการนอน | กรนดังและมีช่วงหยุดหายใจ ขาอยู่ไม่สุขตอนนอน |
| สุขภาพใจ | เบื่อ ไม่อยากทำอะไร นอนมากเกิน อาจเป็นอาการซึมเศร้า |
| ไม่มีอะไรทำกลางวัน | นั่งหน้าทีวีทั้งวัน ไม่ได้ออกนอกบ้าน |
รวบรวมจาก NIA และบทความวิชาการพยาบาลไทยปี 2567 · ไม่ใช่รายการครบทุกสาเหตุ
ถ้าสงสัยว่าเป็นเรื่องสุขภาพใจ อ่าน โรคซึมเศร้าในผู้สูงอายุ และห้ามหยุดหรือปรับยาเองเพราะคิดว่ายาทำให้ง่วง ให้นำยาทั้งหมดไปให้แพทย์หรือเภสัชกรดู
3. หลับทั้งวัน เกี่ยวกับสมองเสื่อมไหม
คำตอบสั้น: งานวิจัยติดตามผู้สูงอายุในสหรัฐฯ พบว่างีบกลางวันนานและบ่อยขึ้นสัมพันธ์กับโอกาสเป็นอัลไซเมอร์ที่สูงขึ้น และอัลไซเมอร์ก็ทำให้งีบมากขึ้นเช่นกัน แต่ไม่ได้แปลว่าคนที่งีบบ่อยจะเป็นสมองเสื่อม
งานของ Li และคณะ ในวารสาร Alzheimer’s & Dementia (เผยแพร่ออนไลน์ มี.ค. 2565 ตีพิมพ์ฉบับ ม.ค. 2566) วัดการงีบด้วยเครื่องจับการเคลื่อนไหวที่ข้อมือในผู้สูงอายุ 1,401 คน ติดตามนานสูงสุด 14 ปี พบว่าผู้สูงอายุงีบนานและบ่อยขึ้นตามวัย เมื่อโรคอัลไซเมอร์ดำเนินไป การงีบเพิ่มเร็วขึ้นกว่าเดิมมากกว่าเท่าตัวต่อปี ข้อจำกัด เป็นงานเชิงสังเกตในกลุ่มคนอเมริกัน บอกความสัมพันธ์ ไม่ได้พิสูจน์ว่าการงีบเป็นสาเหตุ
ญาติใช้ข้อมูลนี้อย่างไร ถ้าการงีบเพิ่มขึ้นชัดเจนร่วมกับความจำหรือการใช้ชีวิตประจำวันแย่ลง ให้เล่าให้แพทย์ฟังทั้งสองเรื่อง ไม่ต้องตกใจจากการงีบอย่างเดียว
บันทึกการนอน 1–2 สัปดาห์ ช่วยให้แพทย์เห็นภาพ
4. ผู้สูงอายุง่วงซึมแบบไหน ต้องรีบพบแพทย์
คำตอบสั้น: ถ้าง่วงซึมขึ้นมาในไม่กี่ชั่วโมงถึงไม่กี่วัน ตอบช้า ไม่ค่อยขยับ ไม่อยากกินอาหาร อาจเป็นภาวะเพ้อชนิดซึม ที่มักถูกมองข้าม ต้องพบแพทย์เร็ว ถ้าปลุกยากขึ้นชัดเจน ตอบสนองหรือหายใจผิดปกติ หรือมีอาการสโตรก โทร 1669
พาพบแพทย์โดยเร็ว ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง
• ง่วงซึมมากขึ้นฉับพลันจากที่เคยเป็น ร่วมกับสับสน ตอบช้า
• มีไข้ ไอ ปัสสาวะแสบ หรือกินน้ำกินข้าวได้น้อยลง
• ง่วงขึ้นหลังเริ่มยาใหม่หรือเปลี่ยนขนาดยา
• กรนดังและมีช่วงหยุดหายใจขณะหลับ
ปลุกยากขึ้นชัดเจนหรือปลุกไม่ตื่น ตอบสนองผิดปกติ หายใจผิดปกติ แขนขาอ่อนแรงครึ่งซีก พูดไม่ชัด หน้าเบี้ยว หรือชัก โทร 1669 ทันที ไม่ต้องรอให้ปลุกไม่ตื่นก่อน
ผู้ป่วยเบาหวานที่ง่วงซึมฉับพลัน ถ้ามีเครื่องและทำได้อย่างปลอดภัย ให้ตรวจระดับน้ำตาล แต่ห้ามป้อนอาหารหรือน้ำถ้าซึมจนกลืนไม่ปลอดภัย และอย่าให้การตรวจน้ำตาลทำให้โทร 1669 ช้าลง (อ้างอิงคำแนะนำภาวะน้ำตาลต่ำของ NHS)
แนวทาง NICE ของอังกฤษเตือนว่าภาวะเพ้อชนิดซึม (hypoactive delirium) คนรอบตัวมักคิดว่าแค่ง่วงหรือเหนื่อย ทั้งที่เป็นภาวะร้ายแรงที่รักษาได้ถ้าจัดการเร็ว อ่านเพิ่ม ภาวะเพ้อในผู้สูงอายุ
5. ปรับกิจวัตรอย่างไรให้กลางวันตื่น กลางคืนหลับ
คำตอบสั้น: NIA แนะนำให้เข้านอนและตื่นเวลาเดิมทุกวัน ออกกำลังกายสม่ำเสมอแต่ไม่ใกล้เวลานอน เลี่ยงงีบช่วงบ่ายแก่และหัวค่ำ เลี่ยงกาแฟ ชา น้ำอัดลมช่วงบ่าย งดแอลกอฮอล์ และจัดห้องนอนให้สบาย
4 ขั้นจัดวันที่บ้าน
ไม่ควรใช้ยานอนหลับแก้ปัญหาเอง NIA ระบุว่ายาหลายชนิดมีผลต่อการนอนของผู้สูงอายุ การใช้ยาช่วยนอนหรือยาที่ซื้อเองต้องให้แพทย์ประเมินก่อนเสมอ
กิจกรรมกลางวันช่วยให้กลางคืนหลับได้ดีขึ้น
6. ก่อนพบแพทย์ ญาติควรจดอะไรบ้าง
คำตอบสั้น: จดเวลาเข้านอน ตื่น งีบกี่ครั้ง ครั้งละนานเท่าไร กลางคืนตื่นกี่รอบ กรนหรือหยุดหายใจไหม และรายการยาทั้งหมด จด 1–2 สัปดาห์แล้วนำไปให้แพทย์ดู
- การนอน เวลาเข้านอน เวลาตื่น งีบกี่ครั้ง ปลุกตื่นง่ายไหม
- กลางคืน ตื่นกี่รอบ ตื่นเพราะอะไร กรนหรือหยุดหายใจ
- สิ่งที่เปลี่ยน ยาใหม่ ไข้ การกิน อารมณ์ ความจำ เริ่มเปลี่ยนตั้งแต่เมื่อไร
“ง่วงที่ค่อย ๆ เป็นมานาน ปรับกิจวัตรช่วยได้ แต่ง่วงที่เพิ่งเกิดไม่กี่วันต้องพาไปตรวจ เพราะอาจมีโรคซ่อนอยู่ค่ะ”
ที่ KIN ลาดพร้าว 71 ช่วยผู้สูงอายุที่หลับทั้งวันอย่างไร
KIN ลาดพร้าว 71 ซอยนาคนิวาส 18 เป็นศูนย์ฟื้นฟูแบบพักค้างและที่ตั้งของ Nursing Home ลาดพร้าว มีส่วนช่วยครอบครัวได้ดังนี้
- Day Care ไปเช้า-กลับเย็น 09:00–17:00 น. มีกิจกรรมกลางวัน ช่วยให้ผู้สูงอายุที่อยู่บ้านเฉย ๆ ได้ขยับตัวและพบผู้คน (ดูโปรแกรม Day Care)
- พักค้างพร้อมพยาบาลดูแลตลอด 24 ชั่วโมง สังเกตการนอน อาการง่วงซึมที่เปลี่ยนไป แล้วประสานแพทย์
- ทีมของเครือ KIN Rehabilitation: แพทย์ 5 ท่าน ทีมแพทย์ครอบคลุม 5 สาขา · 8 สาขาวิชาชีพ รวมอายุรศาสตร์ผู้สูงอายุ ร่วมดูแลโรคร่วมและยาตามความจำเป็น (ดูทีมแพทย์และสหวิชาชีพ)
ติดต่อ KIN ลาดพร้าว 71 | ปรึกษาและเยี่ยมชมฟรี
ปรึกษาเรื่องผู้สูงอายุที่หลับทั้งวันหรือนอนกลับวันกลับคืน · เยี่ยมชมศูนย์ได้ทุกวัน 09:00–18:00 น.
สาขาอื่นของ KIN Rehabilitation
สายด่วนกลาง: 02-096-4996 | กายภาพบำบัดที่บ้าน 095-767-6307 | ดูแล พยาบาล และเช่าอุปกรณ์ 061-881-9399 | กรณีฉุกเฉินโทร 1669
คำถามที่พบบ่อย ตอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ KIN
ผู้สูงอายุนอนกลางวันบ่อย ปกติไหม
งีบสั้นบ้างพบได้ค่ะ แต่ถ้าหลับเกือบทั้งวัน หรือง่วงมากขึ้นกว่าเดิม ควรหาสาเหตุกับแพทย์ค่ะ
ผู้สูงอายุควรนอนวันละกี่ชั่วโมง
NIA ระบุว่าผู้สูงอายุต้องการนอนราว 7–9 ชั่วโมงต่อคืน เท่าผู้ใหญ่ทั่วไปค่ะ
ผู้สูงอายุหลับทั้งวัน เป็นสัญญาณสมองเสื่อมไหม
ไม่เสมอไปค่ะ งานวิจัยพบความสัมพันธ์ระหว่างงีบมากขึ้นกับอัลไซเมอร์ แต่ยังไม่ได้พิสูจน์ว่าเป็นสาเหตุ ถ้าความจำแย่ลงด้วยควรพบแพทย์ค่ะ
คุณแม่ง่วงซึมขึ้นมา 2 วัน ปลุกตื่นแต่ตอบช้า ควรทำอย่างไร
ควรพาพบแพทย์เร็วค่ะ อาจเป็นภาวะเพ้อชนิดซึม การติดเชื้อ หรือผลจากยา ถ้าปลุกยากขึ้นชัดเจน ตอบสนองหรือหายใจผิดปกติ โทร 1669 ค่ะ
ผู้สูงอายุกลางวันหลับ กลางคืนไม่นอน แก้อย่างไร
ตื่นและนอนเวลาเดิม ให้กลางวันมีกิจกรรม เลี่ยงงีบช่วงบ่ายแก่และหัวค่ำ เลี่ยงกาแฟช่วงบ่ายค่ะ
ให้ผู้สูงอายุกินยานอนหลับตอนกลางคืนได้ไหม
ไม่ควรให้เองค่ะ ยามีผลต่อการนอนและร่างกายต่างกัน ต้องให้แพทย์ประเมินเป็นรายบุคคลค่ะ
- Sleep and Older Adults — National Institute on Aging สหรัฐฯ
- Daytime napping and Alzheimer’s dementia: A potential bidirectional relationship — Li P และคณะ วารสาร Alzheimer’s & Dementia เผยแพร่ออนไลน์ พ.ศ. 2565 ฉบับ 19(1) ม.ค. 2566 (งานเชิงสังเกต บอกความสัมพันธ์ ไม่ใช่เหตุและผล)
- Delirium: prevention, diagnosis and management in hospital and long-term care (CG103) — NICE ปรับปรุง พ.ศ. 2566
- Low blood sugar (hypoglycaemia) — NHS สหราชอาณาจักร
- การประเมินและการบำบัดช่วยเหลือผู้ที่มีภาวะซึมเศร้าเพื่อป้องกันการฆ่าตัวตาย — สามสาลี และคณะ วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยคริสเตียน พ.ศ. 2567
ตรวจสอบความถูกต้องทางการแพทย์โดย พญ.กมลฉัตร โชคถนอมทรัพย์ ว.40854 แพทย์ประจำคิน | กำกับดูแลโดย ดร.ธงชัย โชคถนอมทรัพย์ ประธานกรรมการบริหาร | อัปเดตล่าสุด: ต.ค. พ.ศ. 2569 | บทความนี้ให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะราย การใช้หรือปรับยาต้องให้แพทย์ตัดสิน ตัวเลขงานวิจัยไม่ใช่ผลของผู้ป่วย KIN