HBOT คืออะไร
ออกซิเจนแรงดันสูงช่วยฟื้นฟูอะไรได้บ้าง
ทำความเข้าใจการบำบัดด้วยออกซิเจนความกดบรรยากาศสูง ตั้งแต่หลักการ กลุ่มที่เหมาะ ขั้นตอนจริงในห้องปรับความดัน ไปจนถึงข้อควรระวังที่ครอบครัวควรรู้ก่อนตัดสินใจ
ออกซิเจนละลายในพลาสมาได้มากกว่าการหายใจปกติ
จำนวนครั้งกำหนดโดยแพทย์เป็นรายบุคคล
แพ็กเกจ 10 ครั้ง ลด 15 เปอร์เซ็นต์
ไม่ใช่การรักษาหลัก และไม่ทดแทนกายภาพบำบัด
คำถามที่ลูกหลานถามเข้ามาบ่อยที่สุดเรื่องหนึ่งคือ “HBOT คืออะไร แล้วคุณพ่อคุณแม่ที่กำลังฟื้นฟูอยู่จะได้ประโยชน์จริงหรือเปล่า” คำว่า ไฮเปอร์แบริก (Hyperbaric Oxygen Therapy) ถูกพูดถึงมากขึ้นเรื่อย ๆ แต่ข้อมูลที่ค้นเจอส่วนใหญ่มักจะสุดโต่งไปทางใดทางหนึ่ง ทั้งที่บอกว่ารักษาได้แทบทุกโรค และที่บอกว่าไม่มีประโยชน์อะไรเลย บทความนี้อธิบายตามหลักการจริง ว่าออกซิเจนแรงดันสูงทำงานอย่างไร เหมาะกับใคร ไม่เหมาะกับใคร และควรวางไว้ตรงไหนของแผนฟื้นฟูจึงจะคุ้มค่า
หากยังไม่แน่ใจว่าเคสของครอบครัวเหมาะกับ HBOT หรือไม่ ปรึกษาทีมแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูของ KIN ได้ก่อน โดยไม่มีค่าใช้จ่ายในการปรึกษาเบื้องต้น
เนื้อหาในบทความนี้
คลิปอธิบายโดยแพทย์ KIN: Hyperbaric คืออะไร
ความยาว 1 นาที 55 วินาที — ประโยชน์ที่มากกว่าที่คุณคิด
คลิปเริ่มเล่นอัตโนมัติแบบปิดเสียง กดไอคอนลำโพงในคลิปเพื่อเปิดเสียง · ดูคลิปบน YouTube →
แพทย์ KIN อธิบายหลักการของการบำบัดด้วยออกซิเจนความกดบรรยากาศสูง และกลุ่มผู้ป่วยที่ใช้ร่วมในการฟื้นฟู
1. HBOT คืออะไร และต่างจากการดมออกซิเจนทั่วไปอย่างไร
คำตอบสั้น: HBOT หรือ Hyperbaric Oxygen Therapy คือการให้ผู้รับบริการหายใจออกซิเจนความเข้มข้นสูงขณะอยู่ในห้องปรับความดันบรรยากาศที่สูงกว่าระดับปกติ ความดันที่เพิ่มขึ้นทำให้ออกซิเจนละลายเข้าสู่น้ำเลือดได้มากกว่าการหายใจในอากาศทั่วไปหลายเท่า จึงส่งออกซิเจนไปถึงเนื้อเยื่อที่เลือดไหลเวียนได้ไม่ดีได้มากขึ้น
ความเข้าใจผิดที่พบบ่อยที่สุดคือคิดว่า HBOT เหมือนการดมออกซิเจนผ่านสายที่โรงพยาบาล ความจริงคือคนละเรื่องกัน การดมออกซิเจนปกติเพิ่มความเข้มข้นของออกซิเจนที่หายใจเข้าไป แต่ยังอยู่ภายใต้ความดันบรรยากาศเดิม ปริมาณออกซิเจนที่ร่างกายรับได้จึงถูกจำกัดด้วยความสามารถของเม็ดเลือดแดงเป็นหลัก ส่วน HBOT เพิ่มทั้งความเข้มข้นและความดัน ทำให้ออกซิเจนละลายอยู่ในพลาสมาได้โดยตรง ไม่ต้องอาศัยเม็ดเลือดแดงเป็นตัวขนอย่างเดียว นี่คือเหตุผลว่าทำไมออกซิเจนจึงเดินทางไปถึงบริเวณที่หลอดเลือดตีบหรือบวมจนเลือดไหลไม่สะดวกได้ดีกว่า
ในทางการแพทย์ การจะนับว่าเป็น HBOT ที่ให้ผลทางคลินิก ความดันในห้องต้องสูงกว่าความดันบรรยากาศที่ระดับน้ำทะเลอย่างมีนัยสำคัญ ไม่ใช่แค่แคปซูลที่เพิ่มความดันเพียงเล็กน้อย จุดนี้สำคัญสำหรับครอบครัวที่กำลังเปรียบเทียบผู้ให้บริการ เพราะเครื่องที่หน้าตาคล้ายกันอาจทำงานที่ระดับความดันต่างกันมาก และควรอยู่ภายใต้การกำกับของแพทย์ อ่านรายละเอียดบริการได้ที่หน้า HBOT ออกซิเจนแรงดันสูงของ KIN หรือดูภาพรวมเทคโนโลยีทั้งหมดที่ เทคโนโลยีฟื้นฟูโรคหลอดเลือดสมอง
การบำบัดด้วยออกซิเจนความกดบรรยากาศสูงภายใต้การกำกับของแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟู
2. ออกซิเจนแรงดันสูงทำอะไรกับร่างกาย กลไก 4 ข้อที่อธิบายได้
คำตอบสั้น: กลไกหลักที่อธิบายได้ทางสรีรวิทยามี 4 ข้อ คือเพิ่มออกซิเจนที่ละลายในพลาสมา ลดอาการบวมของเนื้อเยื่อ กระตุ้นการสร้างหลอดเลือดฝอยใหม่ และสนับสนุนกระบวนการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ ทั้งหมดนี้คือ “การสร้างสภาพแวดล้อมที่เนื้อเยื่อซ่อมตัวเองได้ดีขึ้น” ไม่ใช่การรักษาที่ทำให้หายทันที
ออกซิเจนละลายในพลาสมามากขึ้น
ออกซิเจนเดินทางไปถึงเนื้อเยื่อที่เลือดไหลเวียนไม่ดีได้ แม้บริเวณนั้นเม็ดเลือดแดงจะเข้าถึงได้จำกัด
ลดอาการบวมของเนื้อเยื่อ
เมื่อเนื้อเยื่อบวมน้อยลง แรงกดต่อหลอดเลือดฝอยรอบข้างลดลง เลือดจึงไหลเวียนเข้าไปเลี้ยงได้ดีขึ้น
กระตุ้นการสร้างหลอดเลือดฝอยใหม่
เป็นกลไกที่ทำให้ HBOT ถูกใช้กับแผลเรื้อรังที่หายช้าเพราะเลือดไปเลี้ยงไม่พอ
สนับสนุนการซ่อมแซมเนื้อเยื่อ
ช่วยการทำงานของเซลล์ที่เกี่ยวข้องกับการสมานแผลและการสร้างคอลลาเจน
สิ่งที่ต้องพูดให้ตรงคือ กลไกทั้งสี่ข้อนี้อธิบายว่า “ทำไมจึงมีเหตุผลที่จะลอง” แต่ไม่ได้แปลว่าใช้แล้วจะได้ผลเหมือนกันทุกคน โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ที่งานวิจัยยังอยู่ระหว่างการศึกษาและยังไม่ถือเป็นการรักษาหลัก การฟื้นตัวของคนไข้กลุ่มนี้ยังขึ้นกับความสม่ำเสมอของโปรแกรม ฟื้นฟูโรคหลอดเลือดสมอง และการเข้าฟื้นฟูให้ทันช่วง ช่วงเวลาทองของการฟื้นฟู เป็นหลักมากกว่าเครื่องมือชิ้นใดชิ้นหนึ่ง
3. HBOT เหมาะกับใคร และใครที่ยังไม่ควรทำ
คำตอบสั้น: HBOT มีข้อบ่งใช้ทางการแพทย์ที่ยอมรับกันชัดเจน เช่น ภาวะจากการดำน้ำ พิษคาร์บอนมอนอกไซด์ แผลเบาหวานเรื้อรังที่หายยาก และเนื้อเยื่อบาดเจ็บจากรังสี ส่วนการใช้ในงานฟื้นฟูระบบประสาทถือเป็นการใช้แบบเสริม ต้องให้แพทย์ประเมินเป็นรายบุคคล และมีบางภาวะที่เป็นข้อห้าม
สำหรับครอบครัวที่ดูแลผู้ป่วยติดเตียงหรือผู้ป่วยหลังผ่าตัด คำถามที่ควรถามก่อนคือ “ปัญหาหลักของเคสนี้คืออะไร” ถ้าปัญหาคือแผลกดทับที่ไม่ยอมหายหรือแผลผ่าตัดที่สมานช้า HBOT อาจมีที่ทางในแผนการดูแลร่วมกับ การดูแลผู้ป่วยติดเตียง และ การฟื้นฟูหลังผ่าตัด แต่ถ้าปัญหาหลักคือกล้ามเนื้ออ่อนแรงและการทรงตัว สิ่งที่ต้องมาก่อนคือกายภาพบำบัดที่ทำสม่ำเสมอ ไม่ใช่เครื่องมือเสริม
4. เข้าห้องปรับความดัน 1 ครั้งเจออะไรบ้าง และมีผลข้างเคียงอะไร
คำตอบสั้น: หนึ่งครั้งใช้เวลาโดยทั่วไป 60-90 นาที เริ่มจากการประเมินและเปลี่ยนชุด เข้าห้องปรับความดัน ค่อย ๆ เพิ่มความดันจนถึงระดับที่กำหนด หายใจตามปกติตลอดช่วงบำบัด แล้วค่อย ๆ ลดความดันลง ผลข้างเคียงที่พบบ่อยที่สุดคืออาการแน่นหูคล้ายตอนเครื่องบินขึ้นลง ซึ่งมักบรรเทาได้ด้วยเทคนิคปรับความดันในหูที่เจ้าหน้าที่สอนก่อนเริ่ม
ขั้นตอนจริงไม่ซับซ้อนอย่างที่หลายครอบครัวกังวล ก่อนเริ่มครั้งแรกแพทย์จะซักประวัติและตรวจร่างกาย โดยเฉพาะเรื่องหู ปอด และยาที่ใช้อยู่ จากนั้นเจ้าหน้าที่จะอธิบายวิธีปรับความดันในหูและสัญญาณที่ต้องแจ้งทันที ระหว่างอยู่ในห้องผู้รับบริการยังสื่อสารกับเจ้าหน้าที่ได้ตลอดเวลา และมีการเฝ้าติดตามอาการต่อเนื่อง
ผลข้างเคียงที่รายงานบ่อยที่สุดคืออาการไม่สบายหูและการบาดเจ็บของแก้วหูจากความดัน รองลงมาคือสายตาพร่าชั่วคราวที่มักกลับเป็นปกติเองหลังหยุดบำบัด ส่วนผลข้างเคียงรุนแรงอย่างอาการชักจากออกซิเจนพบได้น้อยมากและสัมพันธ์กับการใช้ความดันที่สูงขึ้น นี่คือเหตุผลที่บริการนี้ควรทำในสถานพยาบาลที่มีแพทย์กำกับ ไม่ใช่ทำตามคำบอกต่อ และควรแจ้งอาการทุกครั้งที่รู้สึกผิดปกติ ไม่ต้องรอให้จบรอบ
“คำถามที่ผมได้ยินบ่อยที่สุดคือ ทำ HBOT แล้วจะเดินได้เร็วขึ้นไหม คำตอบที่ตรงไปตรงมาคือ HBOT ไม่ได้ทำให้กล้ามเนื้อแข็งแรงขึ้นแทนการฝึก สิ่งที่มันช่วยได้คือทำให้เนื้อเยื่ออยู่ในสภาพที่ซ่อมตัวได้ดีขึ้น แล้วคนไข้ทนการฝึกได้มากขึ้น การฝึกที่สม่ำเสมอยังเป็นตัวหลักเสมอ”
5. ที่ทางของ HBOT ในแผนฟื้นฟู ไม่ใช่ทางลัด แต่เป็นตัวเสริม
คำตอบสั้น: HBOT ให้ผลดีที่สุดเมื่ออยู่ในโปรแกรมฟื้นฟูที่มีเป้าหมายชัดเจนและมีการวัดผลเป็นระยะ ไม่ใช่ซื้อเป็นคอร์สแยกแล้วหวังผลด้วยตัวมันเอง ครอบครัวควรถามผู้ให้บริการเสมอว่าจะวัดผลอย่างไรและจะรู้ได้เมื่อไหร่ว่าควรทำต่อหรือหยุด
KIN เป็นศูนย์ฟื้นฟูโรคหลอดเลือดสมองแบบครบวงจร เน้นฟื้นฟูเป็นระบบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพ เพื่อให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ชีวิตได้อีกครั้ง HBOT จึงถูกวางไว้เป็นส่วนหนึ่งของแผน ไม่ใช่สินค้าเดี่ยว เคสที่เข้ามาจะได้รับการประเมินร่วมกันว่าปัญหาหลักอยู่ตรงไหน แล้วจึงเลือกเครื่องมือให้ตรงกับเป้าหมาย บางเคสสิ่งที่ควรเพิ่มคือ ธาราบำบัด หรือ ลู่วิ่งใต้น้ำ เพื่อฝึกเดินโดยลดแรงกระแทก บางเคสคือการเพิ่มความถี่ของกายภาพบำบัด และบางเคสคำตอบที่ซื่อสัตย์ที่สุดคือยังไม่จำเป็นต้องเพิ่มอะไรเลย
ประเมินก่อน ไม่ขายก่อน
บางเคสได้คำตอบว่ายังไม่ต้องใช้เครื่องมือเสริม และนั่นคือคำตอบที่ถูกต้องสำหรับเคสนั้น
แพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูกำกับทุกเคส
นักกายภาพบำบัดมีใบประกอบวิชาชีพทุกคน และรายงานความคืบหน้าให้ครอบครัวรับทราบ
เครื่องมือครบในระบบเดียว
HBOT ธาราบำบัด ลู่วิ่งใต้น้ำ และการกระตุ้นสมอง อยู่ในแผนเดียวกัน ไม่ต้องวิ่งหลายที่
เปลี่ยนรูปแบบได้โดยไม่ต้องเริ่มใหม่
จากศูนย์กลับไปต่อที่บ้านด้วย KIN HomeCare ได้ในระบบเดียวกัน
เครื่องมือมีความหมายก็ต่อเมื่ออยู่ในแผนฟื้นฟูที่วัดผลได้
6. ค่าบริการ HBOT ที่ KIN และวิธีเริ่มต้นที่ถูกลำดับ
คำตอบสั้น: ค่าบริการ HBOT 1.5 บาร์ ที่ KIN อยู่ที่ 1,500-2,500 บาทต่อครั้ง ขึ้นกับโปรแกรมที่แพทย์กำหนด และมีส่วนลด 15 เปอร์เซ็นต์เมื่อทำแบบแพ็กเกจ 10 ครั้ง การปรึกษาเบื้องต้นไม่มีค่าใช้จ่าย ส่วนการตรวจโดยแพทย์ครั้งแรกอยู่ที่ 1,000 บาท ให้บริการที่สาขาแบริ่ง (สุขุมวิท 107) ส่วน HBOT 2 บาร์ แจ้งราคาก่อนทำทุกครั้ง
ลำดับที่แนะนำสำหรับครอบครัวคือ เริ่มจากโทรปรึกษาเพื่อเล่าอาการและประวัติการรักษาให้ทีมฟัง จากนั้นนัดพบแพทย์เพื่อประเมินว่าเหมาะกับ HBOT หรือไม่ ถ้าเหมาะแพทย์จะกำหนดจำนวนครั้งและระยะเวลาต่อครั้ง แล้วนัดประเมินซ้ำเป็นระยะเพื่อดูว่ามีการเปลี่ยนแปลงจริงหรือไม่ ถ้าไม่มีสัญญาณที่ดีขึ้นตามเป้าหมายที่ตั้งไว้ ทีมจะเสนอให้ปรับแผน ไม่ใช่ให้ทำต่อไปเรื่อย ๆ
สำหรับครอบครัวที่ยังไม่พร้อมพาผู้ป่วยเข้าศูนย์ทุกวัน สามารถเริ่มจากบริการที่บ้านก่อนแล้วค่อยพิจารณาเข้าโปรแกรมที่ศูนย์ในภายหลัง ทั้ง กายภาพบำบัดที่บ้าน และ พยาบาลดูแลที่บ้าน อยู่ในระบบเดียวกับศูนย์ ทำให้ข้อมูลผู้ป่วยต่อเนื่องไม่ต้องเริ่มเล่าใหม่ หรือหากมองหาการดูแลระยะยาว ดูรายละเอียดได้ที่ Nursing Home ดูแลผู้สูงอายุ
ไม่แน่ใจว่าคุณพ่อคุณแม่เหมาะกับ HBOT หรือไม่
ส่งประวัติและอาการให้ทีมแพทย์เวชศาสตร์ฟื้นฟูประเมินก่อน ปรึกษาฟรี ไม่มีข้อผูกมัด
โทรสายด่วนกลาง 02-096-4996ติดต่อสอบถาม | นัดประเมินฟรี
KIN Rehabilitation & Homecare 6 สาขา ในกรุงเทพฯ พัทยา และศาลายา
KIN Medical Hub ลาดพร้าว 71
โรงพยาบาลกายภาพบำบัด KIN แบริ่ง สุขุมวิท 107
KIN ศูนย์ฟื้นฟู ราชพฤกษ์
KIN ศูนย์ฟื้นฟู พัทยา
KIN ศูนย์ฟื้นฟู รามคำแหง 24
เปิดให้บริการ 15 พ.ย. 2569 จองสิทธิ์ก่อนเปิดได้
KIN ศูนย์ฟื้นฟู ศาลายา
เปิดให้บริการ 15 ธ.ค. 2569 จองสิทธิ์ก่อนเปิดได้
สายด่วนกลาง: 02-096-4996 | ดูแลที่บ้านทั่วประเทศ: 061-881-9399
คำถามที่พบบ่อย — ตอบโดยทีมแพทย์ KIN
HBOT รักษาโรคหลอดเลือดสมองให้หายได้ไหม
ตอบตรง ๆ ว่าไม่ได้ค่ะ HBOT ไม่ใช่การรักษาหลักของโรคหลอดเลือดสมอง และหลักฐานทางวิชาการในการใช้กับสมองยังอยู่ระหว่างการศึกษา สิ่งที่ HBOT ทำได้คือช่วยเรื่องการส่งออกซิเจนไปยังเนื้อเยื่อและลดอาการบวม จึงถูกใช้เป็นการบำบัดเสริมภายใต้การประเมินของแพทย์ ตัวหลักของการฟื้นตัวยังคงเป็นกายภาพบำบัดและกิจกรรมบำบัดที่ทำสม่ำเสมอ
ต้องทำกี่ครั้งถึงจะเห็นผล
จำนวนครั้งขึ้นกับภาวะที่ทำและเป้าหมายที่แพทย์ตั้งไว้ค่ะ จึงไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน ที่ KIN แพทย์จะกำหนดแผนเป็นรายบุคคลและนัดประเมินซ้ำเป็นระยะ ถ้าไม่มีการเปลี่ยนแปลงตามเป้าหมายทีมจะเสนอให้ปรับแผน ไม่แนะนำให้ทำต่อเนื่องโดยไม่มีการวัดผล
เจ็บไหม อยู่ในห้องแล้วอึดอัดหรือเปล่า
ไม่เจ็บค่ะ ผู้รับบริการหายใจตามปกติและสื่อสารกับเจ้าหน้าที่ได้ตลอดเวลา อาการที่พบบ่อยที่สุดคือแน่นหูคล้ายตอนเครื่องบินขึ้นลง ซึ่งเจ้าหน้าที่จะสอนวิธีปรับความดันในหูให้ก่อนเริ่ม หากรู้สึกไม่สบายระหว่างทำสามารถแจ้งได้ทันที ไม่ต้องรอจนจบรอบ
ใครที่ไม่ควรทำ HBOT
ผู้ที่มีภาวะลมรั่วในช่องเยื่อหุ้มปอดที่ยังไม่ได้รับการรักษาถือเป็นข้อห้ามสำคัญค่ะ นอกจากนี้ผู้ที่มีโรคปอดเรื้อรังบางชนิด เพิ่งผ่าตัดหู มีไข้สูง หรือใช้ยาบางกลุ่ม ต้องให้แพทย์ประเมินก่อนทุกครั้ง จึงควรเข้ารับบริการในสถานพยาบาลที่มีแพทย์กำกับ
ราคาเท่าไหร่ และที่ KIN ทำได้ที่สาขาไหน
ค่าบริการ HBOT 1.5 บาร์ อยู่ที่ 1,500-2,500 บาทต่อครั้ง ขึ้นกับโปรแกรมที่แพทย์กำหนด และลด 15 เปอร์เซ็นต์เมื่อทำแบบแพ็กเกจ 10 ครั้งค่ะ ให้บริการที่สาขาแบริ่ง (สุขุมวิท 107) ส่วน HBOT 2 บาร์ แจ้งราคาก่อนทำทุกครั้ง การปรึกษาเบื้องต้นไม่มีค่าใช้จ่าย ส่วนการตรวจโดยแพทย์ครั้งแรกอยู่ที่ 1,000 บาท
ผู้ป่วยติดเตียงหรือนั่งรถเข็นเข้ารับบริการได้ไหม
ได้ค่ะ แต่ต้องให้แพทย์ประเมินความพร้อมของระบบหายใจและระบบไหลเวียนก่อน ครอบครัวสามารถส่งประวัติและอาการมาให้ทีมประเมินเบื้องต้นทางโทรศัพท์หรือ LINE ได้ก่อน เพื่อให้ทราบว่าควรพามาที่ศูนย์หรือควรเริ่มจากบริการดูแลที่บ้านก่อน
อ่านต่อเรื่องที่เกี่ยวข้อง
ฟื้นฟูโรคหลอดเลือดสมอง: โปรแกรมฟื้นฟูสโตรก · การฟื้นฟูผู้ป่วยสโตรก · คลินิกสโตรก · ช่วงเวลาทองของการฟื้นฟู
เทคโนโลยีและโปรแกรม: HBOT ออกซิเจนแรงดันสูง · เทคโนโลยีฟื้นฟู · ธาราบำบัด · ลู่วิ่งใต้น้ำ
การดูแลต่อเนื่อง: KIN HomeCare · กายภาพบำบัดที่บ้าน · Nursing Home · ดูแลผู้ป่วยติดเตียง · ฟื้นฟูหลังผ่าตัด