ความรู้สุขภาพ | เข้าใจเครื่องมือให้ตรง
EECP ไม่ใช่การล้างหลอดเลือด
เข้าใจให้ตรงว่ามันทำอะไรได้ และทำอะไรไม่ได้
กลไกจริงของ EECP ข้อบ่งชี้ ข้อห้าม และเหตุผลที่คำว่าล้างหลอดเลือด เป็นคำที่ไม่ควรใช้กับการรักษานี้
เขียนโดย พว.อรฤทัย บุญตวง ว.5311192883 | ตรวจสอบและรับรองโดย น.อ.นพ. เถลิงเกียรติ แจ่มอุลิตรัตน์ ว.28431 | อัปเดต ก.ย. พ.ศ. 2569 | อ่าน 8 นาที
EECP ย่อมาจาก
Enhanced External Counterpulsation
การบีบไล่เลือดจากภายนอกตามจังหวะหัวใจ
ทำอย่างไร
ปลอกลม 3 คู่
ที่น่อง ต้นขา และสะโพก
ไม่ได้ทำอะไร
ไม่ขจัดคราบไขมัน
ไม่ใช่การล้างหลอดเลือด
ใช้แทนอะไรไม่ได้
ยา หัตถการ ผ่าตัด
และการปรับพฤติกรรม
คำว่าล้างหลอดเลือดฟังดูเข้าใจง่าย แต่ไม่ตรงกับสิ่งที่ EECP ทำจริง และความเข้าใจผิดนี้อันตรายกว่าที่คิด เพราะทำให้บางคนคิดว่าทำแล้วไม่ต้องกินยา ไม่ต้องคุมอาหาร หรือเลื่อนการรักษาที่จำเป็นออกไป บทความนี้อธิบายกลไกจริงของ EECP ว่ามันทำอะไร ไม่ทำอะไร ใครเหมาะ ใครห้ามทำ และมันไม่ทดแทนอะไรบ้าง เขียนโดยทีมงานที่ KIN × CHARNN Vascular Center สุขุมวิท 107 ซึ่งให้บริการ EECP เมื่อแพทย์ประเมินแล้วเห็นด้วย
บทความนี้เขียนเพื่อให้ความเข้าใจตรงกันก่อนตัดสินใจ ไม่ใช่เพื่อชวนให้ทำ
ระหว่างทำ ผู้เข้ารับบริการนอนราบและรู้สึกถูกบีบเป็นจังหวะที่ขา
เนื้อหาในบทความนี้
1. EECP ทำงานอย่างไรจริง ๆ
EECP ย่อมาจาก Enhanced External Counterpulsation เป็นการรักษาจากภายนอกร่างกาย ไม่ต้องผ่าตัด ไม่ต้องใส่สายสวน ใช้ปลอกลมสามคู่รัดที่น่อง ต้นขา และสะโพก ปลอกลมจะพองและคลายโดยจับจังหวะจากคลื่นไฟฟ้าหัวใจของผู้เข้ารับบริการเอง
1. จังหวะที่หัวใจคลายตัว
ปลอกลมพองไล่จากปลายเข้าหาหัวใจ ทำให้เลือดไหลกลับเข้าหลอดเลือดหัวใจได้มากขึ้น
2. จังหวะก่อนหัวใจบีบตัว
ปลอกลมคลายพร้อมกันอย่างรวดเร็ว ทำให้หัวใจบีบเลือดออกได้ง่ายขึ้น
3. ตลอดการทำ
เครื่องจับสัญญาณหัวใจแบบต่อเนื่อง เพื่อให้จังหวะบีบและคลายตรงกับหัวใจของแต่ละคน
4. ความรู้สึกของผู้รับบริการ
เหมือนถูกบีบเป็นจังหวะที่ขา นอนราบและพูดคุยได้ตามปกติ ไม่เจ็บ
พูดให้สั้นที่สุด EECP มีส่วนช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น โดยไม่ได้เข้าไปแตะคราบไขมันที่เกาะผนังหลอดเลือดเลย
2. ทำไม EECP จึงไม่ใช่การล้างหลอดเลือด
คำว่าล้างหลอดเลือดสื่อว่ามีสิ่งสกปรกถูกชะออกไป ซึ่งไม่ตรงกับกลไกใด ๆ ของ EECP คราบไขมันที่ผนังหลอดเลือดเกิดจากกระบวนการอักเสบสะสมหลายปี การบีบขาเป็นจังหวะไม่ได้ทำให้คราบนั้นหลุด และถ้ามันหลุดจริงก็จะเป็นอันตราย ไม่ใช่ผลดี เพราะคราบที่หลุดคือลิ่มเลือดที่ไปอุดที่อื่น
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
ความเข้าใจผิดว่าล้างหลอดเลือดแล้วจบ ทำให้บางคนหยุดยาเอง เลิกคุมอาหาร หรือเลื่อนการตรวจและการรักษาที่จำเป็นออกไป ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงมากกว่าเดิม ไม่ควรใช้ EECP เป็นเหตุผลในการหยุดสิ่งที่แพทย์สั่งไว้
ปลอกลมทำงานตามสัญญาณหัวใจของผู้เข้ารับบริการ ไม่ได้ทำงานตามเวลาคงที่
3. หลักฐานบอกว่า EECP ช่วยอะไรได้บ้าง
แนวทางสากลจัดให้ EECP เป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่มีอาการเจ็บแน่นหน้าอกเรื้อรังจากหลอดเลือดหัวใจ ที่ยังมีอาการอยู่แม้ได้รับยาเต็มที่แล้ว และไม่เหมาะหรือไม่ได้ผลกับการทำหัตถการ สิ่งที่การศึกษามุ่งวัดคือ อาการและความสามารถในการออกแรง ไม่ใช่การหายของคราบไขมัน
1. สิ่งที่มุ่งหวัง
ลดความถี่ของอาการเจ็บแน่นหน้าอก และเพิ่มระยะที่ออกแรงได้โดยไม่มีอาการ
2. สิ่งที่ไม่ได้อ้าง
ไม่ได้อ้างว่าลดการตีบ ไม่ได้อ้างว่าทดแทนการทำหัตถการ
3. เลือดไปเลี้ยงหัวใจดีขึ้น
ลดเจ็บแน่นหน้าอก เหนื่อยง่ายน้อยลง
หมายเหตุ: ระดับที่ดีขึ้น ขึ้นกับแต่ละบุคคล แพทย์ประเมินและติดตามผลเป็นระยะ
4. ต้องทำควบคู่เสมอ
คุมความดัน ไขมัน น้ำตาล งดบุหรี่ และออกกำลังกายตามที่แพทย์แนะนำ
หมายเหตุเพื่อความโปร่งใส
ข้อมูลข้างต้นมาจากแนวทางและงานวิจัยสากลเกี่ยวกับ EECP โดยรวม ไม่ใช่ตัวเลขผลลัพธ์ของผู้เข้ารับบริการที่ KIN และไม่ใช่การรับประกันผลใด ๆ แพทย์จะเป็นผู้ประเมินว่าเหมาะสมกับแต่ละรายหรือไม่
4. ใครเหมาะกับ EECP และใครห้ามทำ
ก่อนทำ EECP ทุกรายต้องผ่านการประเมินของแพทย์ เพราะมีภาวะที่ห้ามทำอย่างชัดเจน การคัดกรองนี้ไม่ใช่ขั้นตอนทางเอกสาร แต่เป็นเรื่องความปลอดภัย
ผู้ที่มีหลอดเลือดแดงส่วนปลายที่ขาตีบรุนแรง หรือมีแผลที่ขา ต้องแจ้งแพทย์ก่อนเสมอ เพราะปลอกลมต้องรัดบริเวณขาโดยตรง
เวลาผู้เข้ารับบริการถามว่าทำ EECP แล้วเลิกยาได้ไหม เราตอบตรงกันทุกครั้งว่าไม่ได้ เพราะสิ่งที่ทำให้ความเสี่ยงลดลงจริงคือความดัน ไขมัน น้ำตาล และการไม่สูบบุหรี่ EECP เป็นตัวเสริม ไม่ใช่ตัวหลัก และไม่ใช่ทางลัด
พว.อรฤทัย บุญตวง — พยาบาลวิชาชีพ ผู้จัดการ รพ.กายภาพบำบัด KIN สุขุมวิท 107
5. EECP ไม่ทดแทนอะไรบ้าง
ข้อนี้สำคัญที่สุดในบทความ เพราะเป็นจุดที่ความเข้าใจผิดสร้างความเสียหายได้จริง
1. ไม่ทดแทนยา
ยาต้านเกล็ดเลือด ยาลดไขมัน ยาความดัน และยาอื่นที่แพทย์สั่ง ยังต้องใช้ตามเดิม
2. ไม่ทดแทนหัตถการ
ผู้ที่มีข้อบ่งชี้ต้องสวนหัวใจหรือผ่าตัด ไม่ควรเลื่อนออกไปเพื่อทำ EECP แทน
3. ไม่ทดแทนการปรับพฤติกรรม
อาหาร การออกกำลังกาย การนอน และการเลิกบุหรี่ ยังเป็นแกนหลัก
4. ไม่ทดแทนการติดตามผล
ยังต้องตรวจตามนัดและประเมินซ้ำ เพื่อดูว่าความเสี่ยงเปลี่ยนไปอย่างไร
ถ้ามีอาการเจ็บแน่นหน้าอกรุนแรงเฉียบพลัน หรืออาการแบบโรคหลอดเลือดสมอง ให้โทร 1669 ทันที ไม่ใช่รอทำ EECP รอบถัดไป อ่านสัญญาณเตือนได้ที่ B.E. FAST และ TIA
6. EECP ที่ KIN สุขุมวิท 107 ทำอย่างไร
ที่ KIN สุขุมวิท 107 EECP อยู่ในกลุ่มบริการเสริมของโปรแกรมดูแลหลอดเลือด ใช้ได้ทุกครั้งเมื่อแพทย์ประเมินแล้วเห็นด้วย ไม่ได้ขายเป็นคอร์สลอย ๆ ให้ทุกคน ลำดับการทำงานเริ่มจากการประเมินเสมอ
KIN เป็นศูนย์ฟื้นฟูโรคหลอดเลือดสมองแบบครบวงจร ก่อตั้ง พ.ศ. 2561 ประสบการณ์ 9 ปี ดูแลแล้วกว่า 6,000 ครอบครัว 6 สาขา เครื่องมือที่ใช้ต่อเนื่องหลังทราบผลอยู่ที่สาขาสุขุมวิท 107 ทั้ง EECP ห้องออกซิเจนแรงดันสูง ธาราบำบัด และกายภาพบำบัด ดูรายละเอียดที่ โปรแกรมแข็งแรงก่อน 90 วัน | ประเมินความเสี่ยงและตรวจหลอดเลือดคอ | EECP ข้อบ่งชี้และข้อจำกัด
เครื่องที่ใช้จริงคือ Renew™ NCP-5
เครื่อง EECP ที่สาขาสุขุมวิท 107 เป็นรุ่น Renew™ NCP-5 ของ Renew Group ประเทศสิงคโปร์ ใช้ปลอกลม 3 ชุดที่น่อง ต้นขา และสะโพก ทำงานประสานกับคลื่นไฟฟ้าหัวใจและเซ็นเซอร์ชีพจรปลายนิ้ว ควบคุมเครื่องโดย น.อ.นพ. เถลิงเกียรติ แจ่มอุลิตรัตน์ ซึ่งผ่านการรับรอง RENEW™ NCP-5 Operator Training เมื่อ 13 สิงหาคม 2569 คอร์สมาตรฐานคือ 35 ครั้ง ครั้งละราว 60 นาที ทำ 4 ถึง 5 ครั้งต่อสัปดาห์ รวมประมาณ 7 ถึง 8 สัปดาห์ โดยจำนวนครั้งจริงขึ้นกับที่แพทย์ประเมินเป็นรายบุคคล
ปลอกลม 3 ชุดที่น่อง ต้นขา และสะโพกของเครื่อง Renew NCP-5 ที่ใช้จริงในศูนย์
เอกสารอ้างอิง
- Virani SS, Newby LK, Arnold SV, et al. 2023 AHA/ACC Guideline for the Management of Patients With Chronic Coronary Disease. Circulation. 2023 (ระดับคำแนะนำ EECP Class 2b)
- Bonetti PO, Holmes DR Jr, Lerman A, Barsness GW. Enhanced External Counterpulsation for Ischemic Heart Disease. J Am Coll Cardiol. 2003;41(11):1918-25 (กลไกที่อธิบายผลของ EECP)
- Qin X, Deng Y, Wu D, Yu L, Huang R. Does Enhanced External Counterpulsation Significantly Affect Myocardial Perfusion? PLoS ONE. 2016;11(4):e0151822 (ทบทวนอย่างเป็นระบบและ meta-analysis)
- Zhang Y, He X, Chen X, et al. Enhanced External Counterpulsation Inhibits Intimal Hyperplasia by Modifying Shear Stress-Responsive Gene Expression. Circulation. 2007;116(5):526-34 (กลไกระดับผนังหลอดเลือด)
- EECP คืออะไร ข้อบ่งชี้และข้อจำกัดตามหลักการแพทย์
บทความแม่ของชุด EECP — กลไก ระดับหลักฐาน Class 2b และข้อห้ามที่ต้องคัดกรอง - EECP กับโรคหลอดเลือดสมอง ช่วยได้จริงไหม หลักฐานบอกว่าอย่างไร
หลักฐานไปถึงไหนแล้ว และเส้นแบ่งอยู่ตรงไหน - ทำไมคอร์ส EECP ต้องครบ 35 ครั้ง ทำไม่ครบต่างกันแค่ไหน
ที่มาของโปรโตคอลมาตรฐาน และเหตุผลอันดับหนึ่งที่คนทำไม่ครบ - เครื่อง Renew NCP-5 ที่ใช้จริงที่ KIN และใครเป็นผู้ควบคุม
เครื่องรุ่นไหน ใครควบคุม และผ่านการรับรองอะไรมา - Vascular คืออะไร เทคโนโลยีดูแลหลอดเลือดมีอะไรบ้าง
รวมเครื่องมือทุกชนิดพร้อมข้อบ่งชี้และระดับหลักฐานของแต่ละอัน - หลอดเลือดคอตีบ สัญญาณเตือนสโตรกที่ตรวจเจอก่อนได้
การตรวจที่ทำให้เห็นความเสี่ยงก่อนเกิดเหตุการณ์
ติดต่อสอบถาม | นัดประเมินกับแพทย์
ปรึกษาแพทย์ก่อนตัดสินใจทำ EECP ที่สาขาสุขุมวิท 107 นัดหมายล่วงหน้า
KIN สุขุมวิท 107 (แบริ่ง) 084-003-6655 หรือ 065-909-2599
KIN ลาดพร้าว 71 091-803-3071
KIN พัทยา 082-213-9976
KIN ราชพฤกษ์ 065-384-5494
KIN รามคำแหง 24 081-632-8188
จองสิทธิ์ก่อนเปิด 15 พ.ย. 2569
KIN ศาลายา 093-884-1888
จองสิทธิ์ก่อนเปิด 15 ธ.ค. 2569
เปิดทุกวัน 09:00-18:00 น. ทุกสาขา | สายด่วนกลาง 02-096-4996 | ดูแลถึงบ้านและพยาบาล 061-881-9399 | กายภาพบำบัดที่บ้าน 095-767-6307
มีอาการเฉียบพลัน โทร 1669 ทันที
คำถามที่พบบ่อย
ตอบโดยทีมแพทย์และสหวิชาชีพคิน
EECP ล้างคราบไขมันในหลอดเลือดออกได้จริงไหม
ไม่ได้ค่ะ EECP ไม่ได้ขจัดหรือสลายคราบไขมัน คำว่าล้างหลอดเลือดเป็นคำโฆษณาที่ไม่ตรงกับกลไกจริง สิ่งที่ EECP ทำคือใช้ปลอกลมบีบไล่เลือดตามจังหวะหัวใจ เพื่อเปลี่ยนรูปแบบการไหลเวียนระหว่างทำ
EECP ใช้แทนการกินยาหรือการทำหัตถการหัวใจได้ไหม
ไม่ได้ค่ะ EECP เป็นทางเลือกเสริม ไม่ใช่สิ่งทดแทนยาที่แพทย์สั่ง การสวนหัวใจ การผ่าตัด หรือการปรับพฤติกรรม ผู้ที่ทำ EECP ยังต้องคุมความดัน ไขมัน และน้ำตาลตามเดิม
ใครห้ามทำ EECP
ผู้ที่มีลิ้นหัวใจเอออร์ติกรั่วรุนแรง หลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง มีลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดดำที่ขา ภาวะเลือดออกง่าย ความดันโลหิตสูงที่ยังคุมไม่ได้ หรือตั้งครรภ์ แพทย์จะประเมินก่อนทุกราย
ทำ EECP แล้วรู้สึกอย่างไร
จะรู้สึกเหมือนถูกบีบเป็นจังหวะที่น่อง ต้นขา และสะโพก ตามจังหวะการเต้นของหัวใจ ไม่เจ็บ ผู้เข้ารับบริการนอนราบและพูดคุยได้ตามปกติ หากรู้สึกไม่สบายให้แจ้งเจ้าหน้าที่ทันที
ทำกี่ครั้งถึงจะรู้ผล
แนวทางสากลของการทำ EECP ในผู้ที่มีอาการเจ็บแน่นหน้าอกเรื้อรัง มักเป็นคอร์สต่อเนื่องหลายสิบครั้ง ครั้งละประมาณหนึ่งชั่วโมง จำนวนครั้งจริงแพทย์เป็นผู้ประเมิน
เขียนและตรวจสอบโดย
พยาบาลวิชาชีพ ผู้จัดการโรงพยาบาลกายภาพบำบัด KIN สุขุมวิท 107
น.อ.นพ. เถลิงเกียรติ แจ่มอุลิตรัตน์ ว.28431
ตรวจสอบและรับรองความถูกต้องทางการแพทย์
กำกับดูแลโดย ดร.ธงชัย โชคถนอมทรัพย์ ประธานกรรมการบริหาร | อัปเดต ก.ย. พ.ศ. 2569 | KIN ก่อตั้ง พ.ศ. 2561 ประสบการณ์ 9 ปี ดูแลแล้วกว่า 6,000 ครอบครัว 6 สาขา | บทความนี้ให้ข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำเฉพาะราย ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินรายบุคคล